Со закон за решавање банки ќе се спречува нов Еуростандард

Министерството за финансии подготвува нов закон за решавање банки со кое ќе се воспостави сет на алатки за доволно рана и брза интервенција во банка која се соочува со проблеми во работењето. Од Министерството објаснуваат дека решавањето на банка ќе се спроведува заради обезбедување континуитет на критичните функции на банката, избегнување на значително негативно влијание врз стабилноста на финансискиот систем, заштита на јавните средства преку сведување на минимум на можноста за користење вонредна јавна финансиска помош, заштита на депонентите коишто имаат обезбедени депозити и заштита на средствата на клиентите на банката.

„Со Директивата 2014/59/ЕУ на Европскиот Парламент и на Советот на ЕУ која е донесена на 15 мај 2014 година, во Европската унија се воспостави рамка за решавање на кредитни институции и инвестициски фирми. Со оглед на статусот на Република Северна Македонија како кандидат за членство во Европската унија, а со цел да се обезбеди доследност со законодавството на Европската унија од областа на финансиските услуги, како и најголем можен степен на финансиска стабилност во земјава, потребно е да се донесе ново законско решение“, се вели во најавата за подготовката на новата регулатива објавена на Единствениот национален електронски регистар на прописи(ЕНЕР).

Со законот се утврдува Народната банка како орган надлежен за решавање на банки.

Пропаднати пет банки и седум штедилници

Од формирањето на Фондот за осигурување депозити во јануари 1997 година до 30.06.2022 година, се случиле вкупно 12 ризични настани и тоа кај 5 банки и 7 штедилници. Вкупната пресметана обврска за обесштетување од дванаесетте поранешни членки на Фондот изнесува 5,7 милијарди денари(92,6 милиони евра).

„Од 1997 година до 30.06.2022 година се обесштетени вкупно 32.685 депоненти во вкупен износ од 5,17 милијарди денари (84 милиони евра) што претставува 90,6 проценти исплатени обврски од ФОД за обесштетување кон депонентите. Останатите 9,4 проценти претставуваат обврска за обесштетување во вкупен износ од 0,53 милијарди денари (8,6 милиони евра)“, се вели во последниот полугодишен извештај на Фондот.

Последниот ризичен настан се случи на 12.08.2020 година кога беше одземена дозволата за работа на „Еуростандард банка” АД Скопје.  Анализата на исплатени износи на обесштетување од „Еуростандард банка” АД Скопје во стечај, согласно висината на депозитите покажува дека најголем процент од 98,76 проценти на исплатени депозити припаѓаат на депозити во износ од  20.000 до 30.000 евра.

Незаинтересираност за обесштетување за мали депозити

Од Фондот информираат дека колку се помали износите на депозитите, толку се намалува процентот на исплатени депозити во соодветната категорија. Најмала исплата има во категориите до 20.000 денари. Имено, 69.501 неисплатени депоненти припаѓаат на категоријата од 1 – 100 денари (0,1 до 1,5 евро), 20.630 неисплатени депоненти во категоријата од 101-500 денари, 8.105 неисплатени депоненти во категоријата од 501-1.000 денари, 15.132 неисплатени депоненти од категоријата од 1.001-5.000 денари, 5.489 неисплатени депоненти од категоријата од 5.001-10.000 денари и 2.807 неисплатени депоненти во категоријата од 10.001-20.000 денари.

„Како и претходно, искуството покажува дека депонентите не се заинтересирани да го остварат своето право на обесштетување доколку се работи за неатрактивни износи на исплата на обесштетување. Покрај исплата на обесштетување преку четирите банки-исплатувачи, Фондот континуирано работи на исплата на обесштетување по основ на наследство на починати лица – депоненти на „Еуростандард банка” АД Скопје во стечај.“, се вели во извештајот.