Зелената транзиција на опасно патување низ „долината на смртта“

Забрзувањето на климатските промени го принудува човештвото повторно да се замисли како и од кои извори користи енергија, како се храни, ги загрева домовите, го искористува земјиштето и слично. Тоа исто така поттикнува да се преиспита како инвеститорите и банкарите ги финансираат компаниите што развиваат критична зелена технологија.

Индустриите што треба да напредуваат во оваа фаза од енергетската транзиција - батерии, зелен водород, „чист“ челик - се квадратни клинови што не се вклопуваат во тркалезната дупка на пазарите на капитал. Вторите се добро приспособени за компании со лесни средства, но непријатни за енергетски бизниси со интензивни капитални средства. Како резултат на тоа, многу ветувачки иноватори на зелена технологија не добиваат доволно пари - и умираат на крајот.

„Еволуцијата од научен проект до комерцијална опрема може да биде една од најтешките за постигнување, особено во економија каде што нашиот капитал е изграден за дигитални иновации наместо за хардверски напредок“, рече Чука Умуна, шеф на „ЏП Морган Чејс“ (JPMorgan Chase & Co.) на ЕСГ (ESG е кратенка од англиски: environmental, social and governance) и инвестициско банкарство за зелена економија за Европа и Блискиот Исток. „Помагањето на иновативните компании да ја исчистат комерцијалната долина на смртта ќе бара од нас да размислуваме поинаку за капиталот“.

Таа „долина на смртта“ е последното почивалиште за фирмите што се премногу напредни за да ги интересираат ризичните капиталисти што прават мали шпекулативни облози на технологија, но премногу мали и недокажани за да привлечат инфраструктурни инвеститори што пишуваат навистина големи чекови.

Bloomberg Mercury

Банкарите запознаени со финансирањето стартапи во енергетска транзиција велат дека еден белег на компаниите заглавени во долината е дека сè уште немаат продажба. Друг показател е големината на потребата за финансирање на компанијата, при што оние што бараат капитал во опсегот од 20 до 100 милиони долари се главни кандидати.

„Баркли“ (Barclays Plc) овој јаз го нарекува средина што недостига. „Треба да најдеме начини да инвестираме во технологии до точка на ескалирање“, рече главниот извршен директор на „Баркли“, Ц.С. Венкатакришнан (CS Venkatakrishnan), минатата недела на форумот за одржливи финансии на „Блумберг“ во Лондон.

„С2Г венчрс“ (S2G Ventures), инвестициска фирма вредна 2,5 милијарди долари, фокусирана на бизниси во фаза на вложување и раст, наведе во документ од 2023 година дека она што е потребно е „капитал фокусиран на поддршка на компании што созреале надвор од фазата на вложување, но сè уште не го зголемиле или намалиле ризикот адекватно за пристап до капитал од типот на инфраструктура“. Тоа финансирање е „витално за успешна работа“ на таквите компании, напиша фирмата.

Ц.С. Венкатакришнан/ Bloomberg Mercury

Од 270 милијарди долари приватен капитал фокусиран на енергетската транзиција собран помеѓу 2017 и 2022 година, ризичниот капитал изнесува 120 милијарди долари, или 43 проценти, додека приватните капитални средства и фондовите фокусирани на инфраструктурата собраа 100 милијарди долари, или 37 отсто, соопшти С2Г (S2G). Тоа значи дека доцната фаза на вложување и фондовите насочени кон растот ги сочинуваат преостанатите 20 проценти.

„Денешниот недостиг од адекватен капитал за раст е фундаментална бариера за реализација на енергетската транзиција“, велат од С2Г. „Затворената природа на денешните пазари на капитал создава низа бариери за ефективен напредок во енергетската транзиција“.

Исто како и со сите аспекти на енергетската транзиција, поминувањето низ таканаречената долина на смртта ќе бара одлучност и генијалност од страна на финансиерите.

Селин Хервејер, главна директорка за одржливост во ХСБЦ (HSBC Holdings Plc), рече дека постигнувањето декарбонизација на целата економија до средината на векот е застрашувачки предизвик - но тоа е императив.

„Часовникот отчукува“, рече Хервејер на настанот на неделата за климатска акција во Лондон минатата недела. „Мора да се потпреме и да го ставиме капиталот на работа во области што се поризични, технологии што се во зародок или пазари каде што, дури и со зрели технологии како обновливите извори, цената на капиталот е повисока“.

Накратко за одржливите финансии

Повеќе финансиски фирми се приближуваат на десничарските напади врз одржливите инвестиции. „Алијанс Бернштејн холдингс“ (AllianceBernstein Holdings LP) ја напушти групата „Клајмат екшн 100+“ (Climate Action 100+), следејќи ги стапките на повлекување на „ЏП Морган“ (JPMorgan) и „Пасифик инвестмент менаџмент“ (Pacific Investment Management Co.) со излегување од најголемиот сојуз во светот преку кој инвеститорите можат да се борат против глобалното затоплување. Заминувањето е последно во поширокото повлекување на финансиските фирми со седиште во САД што се плашат од дополнителни критики од страна на републиканците, кои сакаат да ја заштитат индустријата за фосилни горива. Сепак, CA100+ рече дека групата има над 600 члена што претставуваат повеќе од 50 трилиони долари средства под управување, дури и по најновите заминувања.