Зошто сите се опседнати со сувомесните стапчиња и ситните сирења

Не толку одамна се чинеше дека сме среде голема американска револуција во исхраната. Не, не зборувам за најавата на идната администрација дека ќе ја направи Америка повторно здрава. Зборувам за грицки и закуски. Уште од пандемијата, кога Американците, затворени во своите домови, грицкаа по цел ден, се чинеше дека во тоа е иднината на американската исхрана.

Гледајќи можности за уште поголем раст во таа област, „Келог“ (Kellogg) во 2023 година го прекина својот проблематичен северноамерикански бизнис со житни култури. Тоа ѝ овозможи на компанијата да се фокусира на своето портфолио на закуски со висок раст, под новото име „Келанова“ (Kellanova), кое ги вклучува брендовите како што се чипсовите „принглс“ (Pringles), крекерите „чизит“ (Cheez-It) и јадењата „рајс криспис“ (Rice Krispies). Стратегијата беше успешна: во август конгломератот за кондиторски производи „Марс“ (Mars Inc.) објави дека ќе ја купи оваа независна компанија за закуски за 36 милијарди долари.

Истиот тренд со грицките го поттикна и производителот на путер од кикиритки и желе „Џеј-ем смакер“ (JM Smucker Co) во 2023 година да го купи производителот на грицки и пакувани колачи „Хостес“ (Hostess) за 5,6 милијарди долари. „Блумберг њуз“ (Bloomberg News) минатиот месец објави дека производителот на колачињата „орео“ (Oreo), „Монделез интернешнел“ (Mondelez International Inc.), се обидува да ја купи кондиторската компанија „Херши“ (Hershey Co.) за да се создаде глобален гигант во индустријата за закуски. (Прелиминарната понуда беше одбиена.) Набрзо откако „Волстрит журнал“ (Wall Street Journal) објави дека американската исхрана сė повеќе се заснова на консумирање грицки и нездрави производи, „Пепси“ (PepsiCo Inc.) објави дека тортилја-чипсот „доритос“ (Doritos) може да биде дел од вашата вечера.

Предвидувањата на големите прехранбени компании дека грицките и закуските никогаш нема да излезат од мода се покажаа како точни. Јадеме сė повеќе и повеќе грицки. Околу 86 отсто од потрошувачите што учествуваа во истражувањето на агенцијата за истражување на пазарот „Минтел“ (Mintel) во ноември 2023 година рекоа дека јаделе исто количество или повеќе грицки отколку претходната година. Во извештајот на оваа агенција за 2024 година се наведува дека 22 отсто од потрошувачите грицкаат трипати или повеќепати на ден. „Изгледа дека луѓето јадат без престан“, вели аналитичарката на „Блумберг интелиџенс“ (Bloomberg Intelligence) Џенифер Барташус.

BBWA

Тоа не можеше да се заклучи од последните извештаи за заработка на овие компании. Извршните директори на горенаведените компании објавија дека во последниот квартал забележале послаби резултати во продажбата на закуски на северноамериканскиот пазар. „Келанова“ и „Херши“ продаваат помалку храна отколку една година претходно; „Смакер“ е разочаран од резултатите на „Хостес“; „Фрито-леј“ (Frito-Lay), компанија што е дел од „Пепси“, исто така забележува пад на побарувачката. Тоа е делумно резултат на тоа што потрошувачите се вртат кон поевтини приватни марки наместо да купуваат брендирани производи, бидејќи нивната куповна моќ е намалена поради зголемените цени на храната. Сепак, тоа не може да го објасни падот на продажбата во цели категории. Имајќи предвид дека луѓето јадат грицки исто како и порано, не станува збор само за штедење.

„Границите помеѓу оброците се малку нејасни“, вели Барташус. Или како што вели Сали Лионс Вајат од агенцијата за истражување на пазарот „Сиркана“ (Circana): „Поимот за грицки се промени“.

За многу потрошувачи ужината не се однесува толку на солени и слатки грицки, туку на мини-оброк полн со хранливи залаци што бараат што е можно помало приготвување. Сетете се на трендот на „женска вечера“ (girl dinner) на Тикток (TikTok) во 2023 година, кога жените за себе приготвуваа едноставни оброци. Тие оброци, кои „Њујорк тајмс“ (New York Times) ги опиша како „уметнички аранжман на куп грицки“, во суштина се чинии полни со сувомесни производи. Произлезе дека продажбата на месо, сирења и крекери по единица пакување од витрините во фрижидерите се зголеми за 12 отсто во годината што заврши на 1 декември, според податоците од „Сиркана“. Извршниот директор на компанијата „Конагра брендс“ (Conagra Brands), која произведува замрзната храна и храна што мора да се чува во фрижидер, вели дека сите три марки на сувомесни стапчиња – „слим џим“ (Slim Jim), „дјукс“ (Duke's) и „фети“ (Fatty) – остваруваат добри резултати. „Чомпс“ (Chomps), стартап со висококвалитетни стапчиња од месо од животни што се хранеле со трева, во моментов е најбрзорастечкиот бренд на храна во САД. Според податоците од фирмата за истражување на пазарот „Нумератор“ (Numerator), „Чомпс“ очекува продажбата следнава година да ја надмине вредноста од една милијарда долари. 

Еден особено изненадувачки тренд во врска со закуските богати со протеини доаѓа директно од 1970-тите. Станува збор за ситно сирење, чија единечна продажба на годишно ниво скокна за 12,7 отсто заклучно со 1 декември. Неодамна овој производ неколкупати ми го опишаа како нов грчки јогурт. За да им се допадне на потрошувачите што се свесни за здравјето, стартапот „Гуд калчр“ (Good Culture) практично го оживеа овој млечен производ со зрнеста структура, нудејќи го во мали пакувања со овошје на дното и со листа на состојки меѓу кои ги нема вообичаените конзерванси, згуснувачи или други непрепознатливи адитиви. Еден од основачите на овој стартап, Џеси Мерил, ми кажа дека, според предвидувањата на компанијата, растот требало да биде 35 отсто во 2023 година, но достигнал 85 отсто, додека продажната вредност достигнала 100 милиони долари. До почетокот на ноември 2024 година тие речиси ја постигнаа таа стапка на раст.

Како што грицките можат да бидат оброк, така и оброкот може да послужи за грицкање. Замрзнатите оброци што може да се јадат со раце, како буритото, се уште една категорија што „Сиркана“ ја вклучи во грицките. Американците до 1 декември купиле 12 отсто повеќе од овие производи во споредба со претходната година.

Трендовите со храна богата со протеини се менуваат на неколку години. Сепак, нивниот продор во секторот за грицки се чини дека е забрзан од влијанието на Тикток, каде што инфлуенсери промовираат месо и сопствени (многу сомнителни) „диети со месо“ и веројатно лекови што се користат за лекување дијабетес и губење на тежината, како што е „оземпик“ (ozempic). Се чини дека компаниите го разбираат тоа до одреден степен – „Џенерал милс“ (General Mills Inc.) неодамна ја претстави житарката „чириос“ (Cheerios) со вкус на јагода, која е збогатена со висока содржина на протеини. Сепак, најмногу се водат од идејата дека можат да понудат вистинска храна наместо бескорисни калории со додаден протеин. Серијата договори што неодамна ги склучија овие компании секако ќе ѝ помогнат на нивната корпоративна синергија во однос на ефикасноста, поголем удел на пазарот и дистрибуција. Сепак, овие потези се чини дека го игнорираат тоа што го сметам за најважен дел од секој бизнис: потрошувачот.