ЕЦБ нема да попушти пред очекувањата на пазарите

Европската централна банка (ЕЦБ) нема да ги намали каматните стапки толку брзо како што мислат инвеститорите, според истражување на „Блумберг“ во кое економистите велат дека ЕЦБ ќе ги издржи налетите од учесниците на пазарот.

На состанокот на 14 декември централните банкари ќе ги остават стапките непроменети, а истите ќе останат до јуни. Потоа ќе следи првото од трите намалувања на трошоците за задолжување (секое за четвртина процентен поен) што нè очекуваат во 2024 година, велат испитаниците во истражувањето. Во претходната анкета, консензусот беше дека првото намалување ќе дојде во септември.

Пазарите, сепак, очекуваат намалувањето на каматните стапки да дојде уште побрзо, а главна причина е падот на бруто домашниот производ во еврозоната, што членката на Извршниот одбор на ЕЦБ, Изабел Шнабел го нарече „исклучителен“.

Инвеститорите очекуваат ЕЦБ да ги намали стапките за речиси 150 базични поени следната година односно да започне со монетарното олеснување веќе во март. Економистите, пај, покрај во јуни, намалување на стапките очекуваат и во септември и декември.

Очекувањата на пазарот значат дека претседателката на ЕЦБ, Кристин Лагард и нејзините колеги ќе мора да бидат многу внимателни во комуникацијата во однос на идните потези. Со оглед на тоа што еврозоната е на работ на рецесија, тие веројатно нема да наведат детални планови за идните промени на каматните стапки.

„ЕЦБ веројатно ќе сака да се спротивстави на тие пораки, барем до одреден степен“, вели економистот на ХСБЦ (HSBC), Фабио Балбони, мислејќи на монетарното олеснување. „Сепак, мали се шансите тие да дадат прецизен датум за првото планирано намалување на стапката“, додаде тој.

Некои функционери веќе кажаа дека сè уште не станува збор за отстапки. Гувернерот на словачката централна банка Петер Кажимир ги нарече „научна фантастика“ очекувањата за намалување на каматните стапки во првиот квартал. Мартинс Казакс, од Летонија, рече дека сегашните проекции покажуваат дека таков потег не е потребен во првата половина од годината.

Што вели „Блумберг економикс“?

„Извршниот одбор најверојатно ќе разговара за промена на временската рамка за намалување на своето PEPP портфолио, за острите промени во пазарните очекувања за каматните стапки и за новите прогнози на економистите“, рече Дејвид Пауел, висок економист од еврозоната.

Секако, промените доаѓаат затоа што централните банкари ќе донесат нови макроекономски проекции заедно со одлуката за монетарната политика. Испитаниците очекуваат дека проекциите за раст и инфлација ќе се намалат за оваа и следната година, додека проекциите за 2025 и 2026 година нема да се променат. За 2026 година, која првпат се појавува во проекциите, се очекува инфлацијата да се движи околу целта од два отсто.

„Огромната разлика помеѓу проектираната и измерената инфлација ќе го принуди Извршниот одбор да признае дека е постигнат голем напредок во борбата против растот на цените“, рече Оливер Ракау од „Оксфорд економикс“ (Oxford Economics).

Економистот на „Номура“ (Nomurа), Анджеј Шчепанијак, очекува новите проекции да предвидат пад на стапката на инфлација под два отсто на поскорешен датум отколку што е сега случајот, „што значи дека функционерите не можат да бидат премногу јастребски настроени“.

„Сепак, тие ќе мора доволно силно да се заштитат од проценките дека намалувањето на стапките доаѓа веќе во јануари или март“, рече тој, додавајќи дека „пазарите веќе отидоа во земјата на соништата“.

Ризици за БДП на еврозоната во очите на економистите (бела линија - инфлација, сина линија - војна во Украина, црвена линија - синџири на снабдување, виолетова линија - ефекти на монетарната политика, жолта линија - пандемија)  Bloomberg

Анкетираните економисти рекоа дека очекуваат ЕЦБ да го погоди вистинскиот тајминг и да не ги намалува каматните стапки ниту прерано, ниту предоцна.

Повеќето економисти, исто така, очекуваат намалувањето на портфолиото на обврзниците да се одвива побрзо отколку што се мислеше и дека реинвестирањето на хартиите од вредност што доспеваат ќе престане пред рокот.

Лагард призна дека ЕЦБ би можела да ги промени своите планови за намалување на PEPP портфолиото, според кое хартиите од вредност што доспеваат се реинвестирани до крајот на 2024 година. Рано намалување на каматните стапки може да ја принуди ЕЦБ да донесе поинаква одлука за PEPP, бидејќи промената на само еден инструмент може да испрати спротивставени пораки до инвеститорите.

„Иако ЕЦБ заврши со подигање на стапките, нејзиниот веројатен следен потег би можел да биде поврзан со PEPP, така што технички, ЕЦБ мора да остане во режим на затегнување што се однесува до официјалната комуникација“, смета Денис Шен од „Скоуп“ (Scope Ratings).

„За да се избегне каква било забуна на пазарите за тоа дали се затегнува или олеснува, ЕЦБ ќе треба да ги убеди инвеститорите дека намалувањето на каматите нема биде наскоро“, додаде тој.