Нова пресметка на данокот ќе го поскапи увозот на половни возила

Ќе се менува начинот на пресметка на данокот на моторни возила, дознава ексклузивно „Блумберг Адрија“. Ова како што велат нашите информации значи дека увозот ќе поскапи и годинава слично како и претходните две години, по 25 отсто. Уредбата за начинот на пресметка на данокот на моторни возила, ја подготвува Царинската управа, а оттаму за „Блумберг Адрија“ потврдија дека наскоро ќе има промени во согласност со европските стандарди, но не откриваат детали.

„Царинската управа подготвува измена на уредбата за начинот на пресметка на данокот на моторни возила, бидејќи во согласност со новата регулатива на ЕУ за возилата произведени од 2022 година се применува нов метод за пресметка на количеството на емисија на CO2, прикажан во потврдата за сообразност“, велат оттаму.

Она што од Царината не го кажуваат е за колку ќе поскапи увозот. На нашето прашање кратко одговорија дека „Износот на данокот на моторни возила ќе се пресметува како и досега, врз основа на вредноста на возилото и на емисијата на CO2, изразен во потврдата за сообразност, која увозниците ја приложуваат при царинењето“.

Ова значи дека ќе се применуваат истите правила од уредбата што стапи во сила во 2020 година и според која давачката се зголемуваше за 25 отсто во текот на две години, односно во 2021 и 2022 година.

Давачката за две години веќе се зголеми за 50 отсто

Постојниот Закон за данок на моторни возила беше донесен во декември 2019 година, а почна да се применува на 1 јануари 2020. Со него за првпат беше воведена давачката за постарите моторни возила што испуштаат поголеми количества јаглерод диоксид (СО2) во воздухот и со тоа влијаат на загадувањето на амбиенталниот воздух. Според таа уредба, плаќањето на давачката се пресметуваше по скалата прикажана во табелата.

Царинска управа

Истата уредба, подготвена од Царинската управа, во членот два, предвиде зголемување на оваа давачка во текот на две години. Односно, за 25 отсто во текот на 2021 година и уште дополнителни 25 отсто минатата, 2022 година, или вкупно 50 отсто.

Па, така, увозниците на моторни возила со кои се консултира „Блумберг Адрија“ ни објаснија дека, на пример, за „опел астра“ произведена во 2011 година давачката (во согласност со табелата погоре) за бензински мотор во 2020 изнесувала 70 денари,  а лани стигнала до 105 денари. За истата „астра“ со дизел-мотор, оваа давачка од 130 се зголеми на 195 денари.

Од Царинската управа освен што ни кажаа дека давачката ќе се пресметува на истиот начин, не ни одговорија за колку време ќе важи уредбата, дали за две години како претходната, или повеќе.

Овој одговор најверојатно е скриен во текстот на Ревидираната фискална стратегија за периодот од 2023 до 2025 година (со изгледи до 2027 година), која во декември ја помина владината процедура и на 14 декември беше доставена до Парламентот (објавена е на веб-страницата на Собранието). Во неа пишува дека овој данок ќе се пресметува во текот на четири години, што би значело дека давачката ќе се зголеми уште за 100 отсто.

„Со оданочување на моторните возила во согласност со новиот закон за данок на моторни возила, со кој, покрај основниот параметар за оданочување, е воведен и индикатор за загадување на животната средина, се придонесува за унапредување на квалитетот на животната средина, меѓу другото и преку предвиденото зголемување на данокот во просек од 25 отсто годишно во наредните четири години“.

Сепак, од Министерството за финансии вчера не сакаа да ја коментираат темата додека предлогот не стигне до нив, а од Царинската управа ни рекоа дека по изработката на предлог-измената, уредбата ќе биде проследена на понатамошна постапка до Министерството за финансии.

Инаку, Царинската управа веќе организираше средба со претставниците на увозниците на моторни возила во Стопанската комора, на која биле презентирани новините.

„Новините се однесуваат на усогласување со директивите на Европската Унија, како и пресметка на емисијата на количеството на јаглерод диоксид (CO2) по нова методологија, врз основа на јасно утврдени правила за пресметка на данокот на моторни возила. Членовите на Групацијата едногласно ја поздравија иницијативата на Царинската управа и посочија дека бенефиција од новата уредба ќе имаат државата, увозниците на моторни возила и крајните потрошувачи“, стои во соопштението од Комората.

Стопанска комора на Македонија

Многу предлози за заштита на воздухот, малку од нив заживеаја

Давачката што требаше да придонесе на намалување на штетните емисии на СО2 во воздухот влијаеше на увозот на половини моторни возила. Извештаите на Царината за бројот на увезени возила покажуваат дека лани биле увезени 15.000 половини возила помалку споредено со 2019 година, пред примената на законот. Во истиот период расте бројот на увезени нови возила.

Лани во земјава биле увезени вкупно 35.458 возила, а во декември за првпат во 2022 година бројот на увезени половни автомобили надминал 3.000. Најмногу нови возила, 920, биле увезени во јуни. 

Во 2021 година бројот на регистрации изнесувал 477.820, или за 48.000 повеќе споредено со 2020 година. Сепак, според податоците на осигурителните компании, во Македонија 13 отсто од возилата што се вклучени во сообраќај не се регистрирани, додека во земјите од регионот овој процент изнесува 3 проценти.

Колку автомобили биле регистрирани лани и колку од нив имале прва регистрација,  „Блумберг Адрија“ праша во Министерството за внатрешни работи, но досега не добивме одговор.

Во Европа, пак, за првпат по подолго време, во декември 2022 година силно растел бројот на возила што имале прва регистрација. Тој е за 12,8 отсто поголем во 2022 споредено со 2021 година на ниво на Европската Унија. Трендот на раст трае пет месеци.

Сепак, на годишно ниво, бројот на први регистрации во ЕУ за е 4,6 отсто помал во 2022 споредено со 2021 година, што се должи на лошите бројки од првата половина на годината поради проблемите во синџирот со снабдување во автомобилскиот сектор.

Од четирите најголеми автомобилски пазари во ЕУ, Германија, Италија, Франција и Шпанија, само во Германија има минимален раст на годишно, ниво што се должи на силните бројки во декември, кога бројот на први регистрации се зголеми за 38 отсто споредено со пред една година.

Во име на заштитата на животната средина, во изминатите години власта испланира повеќе мерки што досега веќе требаше да се применуваат. Но малку од нив заживеаја во практика. Освен данокот на моторни возила, се применуваше само субвенцијата за вградување плински уред во постарите автомобили.

Инаку, законот што беше донесен на средината на 2019 година предвидуваше субвенции и за купување електрични возила во висина од пет илјади евра и за хибридни возила од три илјади евра.

Не се примени ни одредбата за категоризација на возилата што требаше да добијат налепници врз основа на тоа колку загадуваат. Најголемите загадувачи требаше да имаат црвена налепница и за нив во најзагадените денови требаше да има ограничување на движењето во градските зони. Налепницата требаше да се добива при регистрација и да чини 600 денари. Во согласност со тој закон, требаше да се применува од 2021 година, но правилникот за употреба сè уште не е готов.