Македонија

Градиме исто како пред сто години: За технологија во градежништвото немаме луѓе

Автор: Андреа Чобанова

6 јуни 2024, 06:00

Градежната индустрија се соочува со стареење и пензионирање на работна сила

Македонија прилично доцни во примената технологијата во градежништвото

Четбот може да ја дизајнира куќи слушајќи ги желбите на сопствениците

Градиме исто како пред сто години: За технологија во градежништвото немаме луѓе

Depositphotos

Андреа Чобанова

Градежната индустрија е еден од најстарите сектори во економијата, историски позната по своите традиционални процеси, но и по и бавното прифаќање на новите технологии. Додека останатите сектори брзо се адаптираа и ги прифатија новите технологии и дигиталната трансформација, градежништвото заостанува. На глобално ниво индустријата се соочува со стареење и пензионирање на работна сила, зголемување на побарувачката и намалување на продуктивноста на работниците. Ако ништо не се промени овој сектор нема да успее да ја испорача инфраструктура потребна на светот.

Миграцијата на работната сила проблем за технолошки напредок во градежништвото 

Ако пред 50 години Македонија важеше за земја во која во која работната сила од градежниот сектор самостојно настапуваше на пазарите во послабо развиените земји сега сликата е промената. Во последните години миграцијата на квалификуваната работна сила кон западните земји е поинтензивна, а градежните компании се борат да го заменат постоечкиот пазар со увоз на евтина работа сила која не остава простор за развој и учење на нови технологии.

„Многу е тешко да се направи дигитализација и трансформација на работниот процес. Миграцијата придонесува градежниот сектор во земјава да тапка во место, наместо да се унапредува и да ги прифаќа новите технологии. Покрај миграцијата ако сакаме технолошки напредок мора да најдеме начин да ги промениме материјалите кои го користиме за градење, а тоа во моментов е скоро невозможно. Не можеме да сметаме дека роботот ќе изгради куќа, запазувајќи ги стандардите како звучна или термоизолација, сепак градежништвото бара вклученост на човечкиот ум и работната рака“ вели за „Блумберг Адрија“, Андреа Серафимовски, претседател на Здружението на градежништво при Стопанската комора на Македонија.

Андреа Серафимовски/ Стопанска комора на С.Македонија
 

Во Македонија засега може да се дигитализира само планирањето на градежните проекти

Градежниот сектор во земјава би доживеал технолошка револуција во делот на процесите за да се дојде до оптимално или идеално планирање на градежните работи. Техничко-инженерскиот кадар го има потенцијалот дигитално да се унапредува користејќи алатки од вештачката интелигенција за планирањето да биде побрзо и поефикасно.

„Во моментов имаме проблем во планирањето за кој било градежен проект каде имате безброј непознати, а сè зависи од човечки фактор. На пример планирање на процес за изградба на автопат има експропријација, појаси, шума и сл. и сето тоа зависи од човечката подготвеност, волја и информациите коишто ги има. Доколку сето ова подлежи на алатки кој овие процеси прецизно ќе изнајдат решение тогаш би било многу полесно,“ вели Серафимовски.

БИМ технологија прв чекор кон технолошки напредок

Моделирањето на информации за згради (БИМ) веќе го трансформираше начинот на кој се планираат и извршуваат градежните проекти. Оваа технологија со сигурност е најактуелната апликација во градежништвото и архитектурата. Во Хрватска 70 проценти од проектите веќе ја користат алатката, додека во Србија од 2028 година сите проекти ќе се проектираат со БИМ технологија. Македонија прилично доцни во примената на оваа технологија, и засега нема податоци колку од градежните компании и вработените ја имплементираат. БИМ технологијата е алатка базирана на 3Д модели кој на архитектите, инженерите и градежниците им дава можност полесно да ги испланираат, дизајнираат, градат зградите и инфраструктурата. Во последната деценија БИМ технологијата е сè поприсутна во градежништвото бидејќи со нејзина помош се решаваат наталожените проблеми со брзината и квалитетот на градење, бенефитите се значајни, па често и државите се одлучуваат со закон да ја наметнат употреба на БИМ барем во јавните проекти.

Depositphotos
 

3Д печатење е иднината на градежништвото

Во последниве години, се смета дека неколку технологии имаат потенцијал да ја трансформираат индустријата. Еден од нив е 3Д печатењето, кое вклучува екстрадирање на бетон или други материјали за да се изградат ѕидовите на куќата. Џиновски роботи направени од стартапот „Икон“ од Остин започнаа со 3Д-печатење на цела населба на приградски домови кон крајот на 2022 година. Компанија претстави архитект со вештачка интелигенција за да може да ги дизајнира индивидуалните куќи. Ваквиот модел на градба според компанија има пониски трошоци, енергетски ефикасни и климатски поотпорни домови.

„Веќе нема причина да се градат домови на традиционалните начини со тули и исти материјали, градежната индустрија треба да го фати чекорот со технологијата, а домовите треба да бидат подостапни за луѓето“, вели основачот и главен извршен директор на „Икон“ Џејсон Балард.

Bloomberg Mercury

 

Компанијата за 18 месеци разви софтвер со вештачка интелигенција наречен Витрувиус по антички римски архитект, кој користи четбот за да разговара со потенцијалните сопственици на куќи за нивните проекти од соништата. Откако корисникот ќе одговори на серија барања, Витрувиус нуди неколку верзии на куќа. Засега, сè уште се потребни луѓе за да ги претворат плановите на Витрувиус во реалност што може да се изгради. До крајот на оваа година, програмата ќе може да произведе свои шеми за градба, ќе може да подготви целосни градежни документи, апликации за дозволи, буџети, сметки за материјали и распоред за градење. „Икон“ проценува дека софтверот би можел да намали најмалку 100.000 долари од цената на домот.

Градежната индустрија е на крстопат каде што мора да ги прифати новите технологии и дигиталната трансформации, за сето ова да се постигне потребно е вложување во обука и едукација, поддршка владите за создавање на регулаторна рамка и поголема соработка меѓу компаниите кои веќе ги применуваат новите технологии.

Сите новости од рубриката Економија

Годишнина од војната во Украина: Колку е отпорна „силно прегреаната“ руска економија?
Свет

Годишнина од војната во Украина: Колку е отпорна „силно прегреаната“ руска економија?

„Има многу аларми и голем број симптоми што укажуваат дека не е далеку сериозна криза за руската економија“, вели Денис Манцевич, експерт за руската економија.

24.02.2025

Автор: Mihael Šmirmaul

Економија

сите новости од рубриката Економија

Регистрирајте се за да продолжите со читање. Регистрирајте се

Продолжете со читање со одбирање на една од опциите подолу

БЕСПЛАТЕН НАЛОГ

Прочитајте го овој и уште четири други текстови (не се однесува на премиум текстови)

Бесплатен билтен

Регистрирај се

Претплата

Неограничен пристап до премиум содржина на сите 5 портали

Неограничен пристап до ТВ и видео содржина

Ексклузивни приказни и анализи од Businessweek Adria

Истражете ги понудите

Активирајте уште една бесплатна статија и продолжете со читање.

Отклучи сега

Искористивте еден бесплатен текст.

Го цениме вашиот интерес за веродостојни информации. Активирајте уште една бесплатна статија и продолжете со читање.

Отклучи сега

Искористете ја ексклузивната понуда денес! Читајте неограничено за 1 € неделно.

Добијте неограничен пристап денес

Продолжете

Искористете ја ексклузивната понуда денес! Читајте неограничено за 1 € неделно.

Вашите конкуренти веќе го знаат ова. Дали ќе останете тивки?

Приклучете се сега за само 11 € месечно!

Истражете ги понудите