Кој добива, а кој губи од влегувањето на Меркосур во европската трговска орбита?

Завршија преговорите кои траеја четврт деценија за воспоставување на една од најголемите зони на слободна трговија во историјата. Меркосур (Mercosur), трговски блок составен од Бразил, Аргентина, Уругвај и Парагвај (наскоро ќе се вклучи и Боливија), ја отвора својата трговија со Европската Унија (ЕУ). Ова значи дека делумно или целосно ги елиминира царините, отвора јавни тендери за компаниите од ЕУ, ги хармонизира стандардите и правните практики со ЕУ и ги ограничува административните бариери за трговија и инвестиции.

Обврските на ЕУ се малку помали и се сведуваат на елиминирање на царините, што е првенствено удар врз силно субвенционираниот и регулиран земјоделски сектор. Со оглед на тоа што стандардите и законите во ЕУ се далеку „подобри“ отколку во земјите од Меркосур, овој дел од договорот е „товар“ главно на Бразил, Аргентина, Парагвај, Уругвај, а наскоро и на Боливија.

За Меркосур, ова е историски преседан бидејќи става крај на практиката на заштита на домашната индустрија преку царини и други бариери што го затвораат пазарот за странска конкуренција. Ова потенцијално може да има долгорочен трансформациски ефект врз инаку глобално неконкурентните индустрии на континентот, како што е производството на автомобили, машини, електроника, фармацевтски и други производи со висока додадена вредност.

Спогодбата ќе ги елиминира царинските давачки за 91 отсто од производите извезени од ЕУ во Меркосур, некои веднаш, а некои во одреден период, што ќе им овозможи на компаниите од Бразил, Аргентина, Уругвај и Парагвај да се прилагодат на новата конкуренција. На пример, сегашните царински давачки за автомобили се високи и до 35 проценти, за машините изнесуваат меѓу 14 и 20 проценти, за хемиските производи се до 18 проценти, за фармацевтските производи до 14 проценти итн. Но, ништо помалку значајно не е ниту укинувањето на нетарифните бариери.

ЕУ е важен трговски партнер на Јужна Америка, но губи пазарен удел

Трговијата меѓу ЕУ и Меркосур стагнираше со години, а позначаен раст забележува дури од 2021 година. Ова доведе до тоа Кина да го преземе приматот, иако ЕУ сè уште учествува со околу 20 проценти од увозот и 15 проценти од извозот во јужноамериканската трговска зона (Кина учествува со околу 25 проценти од увозот и 30 проценти од извозот). Структурата е многу слична во двата случаи, т.е. земјите од Меркосур извезуваат првенствено сурова нафта, минерали и прехранбени производи, а увезуваат машини, фармацевтски производи и транспортна опрема.

Тоа значи дека ЕУ губи пазарен удел во корист на Кина, а договорот за слободна трговија е обид да се подобри ситуацијата. Вкупната вредност на трговијата со стоки во 2024 година изнесуваше 111 милијарди евра, што е сè уште околу 60 милијарди евра помалку од трговијата на Меркосур со Кина.

„Ас во ракавот“ на ЕУ е нејзината значајна трговија со услуги, која изнесуваше 55 милијарди евра во 2024 година, со суфицит од 26 милијарди евра.

 

 

Суровини за машини

Од вкупниот извоз на ЕУ во Меркосур во вредност од 60,5 милијарди долари во 2023 година, поголемиот дел е во категориите на производи „Машини, механичка и електрична опрема, електроника и делови“ (16,79 милијарди долари) и „Фармацевтски и хемиски производи, ѓубрива итн.“ (15,59 милијарди долари). „Автомобили, камиони, трактори и други транспортни средства“ се третата најзастапена категорија, со удел од 12 проценти, или 7,2 милијарди долари извоз. 77 проценти од извозот е наменет за Бразил.

Од друга страна, Меркосур извезе 59,6 милијарди долари во ЕУ, од кои доминираат категориите на производи „Прехранбени производи (освен масла и масти)“ (22,6 милијарди долари) и „Минерални горива и руди“ (16,79 милијарди долари). Во првата категорија доминираат сојата и кафето, а во втората суровата нафта. Во однос на рафинираната нафта, Меркосур е всушност нето увозник од ЕУ, главно од Холандија, Белгија и Шпанија.

Динамиката на сегашните трговски односи меѓу двата блока е јасна, а договорот веројатно нема да ги промени. На ЕУ ѝ се потребни суровини и прехранбени производи од земјите од Меркосур, а за возврат нуди машини, фармацевтски производи и хемикалии, како и транспортни средства.

 

 

 

 

 

Важноста на сигурен пат за снабдување со суровини, првенствено сурова нафта и руди, порасна за ЕУ ​​по руската инвазија на Украина и последователното постепено нарушување на увозот на суровини од Русија, која инаку со децении беше главниот пат за снабдување на ЕУ со суровини. Ова е само дел од сложувалката бидејќи Јужна Америка е исто така важен извор на ретки земни метали.