„Тој го држи пазарот во рака“: Акциите осцилираат додека Трамп објавува

Постојат многу фактори што можат да ја придвижат берзата, од економски податоци, преку соопштенија на Федералните резерви, до корпоративни случувања. Но, во последните 15 месеци судбината на трговците во голема мера беше врзана за каприците на една личност: американскиот претседател Доналд Трамп.

Од преземањето на функцијата минатиот јануари, коментарите на Трамп пред новинарите на импровизирани собири во Овалната соба и на формални прес-конференции, како и неговите објави на социјалните мрежи, биле главниот двигател зад петте најдобри и најлоши денови на индексот S&P 500, според анализа на „Фандстрат рисрч“ (Fundstrat Research). Тоа е влијание какво што немал ниту еден современ американски лидер. Ниту еден друг претседател не оркестрирал толку најдобри и најлоши денови низ дванаесет администрации, наназад до претседателот Роналд Реган во 1981 година.

„Тој го држи пазарот под контрола“, изјави Хардика Синг, економски стратег во „Фандстрат“. „Претседателот не би требало да има толку исклучително ниво на контрола врз судбината на берзата. Ова е целосно без преседан.“

Денови на раст

Петте најдобри денови на S&P 500 во вториот мандат на Трамп беа поттикнати од политика

Bloomberg

Војната со Иран дава совршена позадина за да се види колку Трамп може да ги придвижува американските акции. S&P 500 штотуку го забележа најбрзиот пад и закрепнување во форма на буквата В (V) од 2020 година, потонувајќи девет отсто од врвот на 27 јануари до работ на техничка корекција на 30 март, пред повторно да се врати на историски максимуми во рок од 11 трговски дена.

Влијанието на зборовите на претседателот е уште појасно кога се гледа сесија по сесија. Така, S&P 500 падна 1,5 отсто на 20 март, кога Трамп на брифинг во Белата куќа рече дека не сака примирје со Иран. Потоа, на 31 март индексот скокна 2,9 отсто, што беше негов најдобар ден од мај, и продолжи да расте во остатокот од неделата откако Трамп за повеќе медиуми изјави дека преговорите со Иран одат добро и дека војната е блиску до крај. Има бројни слични примери и пред и по тоа.

Не само акциите ги бележат овие движења. И цените на суровините силно осцилираа, при што нестабилноста на нафтениот пазар се искачи на нивоа последен пат видени на почетокот на пандемијата со Ковид-19.

Во суштина, променливите ставови на Трамп за војната го направија „пироман и пожарникар“ на пазарот, изјави Александер Алтман, раководител за тактички стратегии за глобални акции во „Берклис“ (Barclays).

Овој остар пресврт силно потсетува на минатогодишниот пад предизвикан од царините и последователното закрепнување. И двата случаи беа поврзани со ненадејни политички шокови од претседателот и решени со подеднакво нагло повлекување. Доаѓа до точка кога Волстрит очекува пресврти во политиката и реториката од ден во ден.

„Инвеститорите се научени, и тоа не без причина, дека ако работите станат премногу лоши, особено ако се предизвикани од администрацијата... чекаат твит што ќе каже дека всушност сè е во ред“, изјави Рос Мејфилд, инвестициски стратег во „Беирд“ (Baird Private Wealth Management).

Влијанието на претседателот врз акциите не е целосно ново. Вообичаено, најголемите растови и падови на S&P 500 се водени од комбинација на микро и макро катализатори, при што политиката од Вашингтон е еден од нив. Она што е поинакво во вториот мандат на Трамп е што пазарните движења толку тесно ги следат неговите објави на социјалните мрежи и јавни настапи.

„Никогаш не сум видел пазар што толку се придвижува од секојдневни изјави што доаѓаат од Белата куќа“, изјави искусниот пазарен стратег Ед Јардени од „Јардени рисрч“ (Yardeni Research). „Трамп зборува секој ден, и секој ден кажува нешто што очигледно има влијание врз пазарот.“

Опседнатоста на Трамп со цените на акциите како показател за успех беше добро позната и пред почетокот на неговиот втор мандат. Официјалните канали на Белата куќа на социјалните мрежи сега ги користат своите платформи за коментирање на движењата на пазарот, објавувајќи анимирани графики за да ги истакнат рекордите на S&P 500 или порачувајќи му на Волстрит да не „паничи“ кога зборовите или политиките на Трамп предизвикуваат страв. Тој дури и експлицитно ги повикуваше инвеститорите да купуваат акции.

„Ако повторно ги погледнеме податоците, ова никогаш претходно не се случило“, изјави Синг.. „За мене тоа едноставно е лудо.“

Меѓу најдобрите денови на S&P 500 во тековниот мандат на Трамп се растот од 9,5 отсто на 9 април 2025 година, кога ги паузираше царините, и скокот од 3,3 отсто на 12 мај 2025 година, кога САД и Кина постигнаа 90-дневно трговско примирје. Од друга страна, меѓу најлошите денови се падот од шест отсто на 4 април 2025 година, откако Кина возврати со царини кон САД, и падот од 4,8 отсто на 3 април 2025 година, кога претседателот првпат воведе широки давачки.

Денови на пад

Петте најлоши денови на S&P 500 во вториот мандат на Трамп беа предизвикани од политика

Bloomberg

Секако, дел од професионалците на Волстрит тврдат дека симбиозата меѓу тоа што го зборува претседателот и тоа што го прави пазарот е чисто анегдотска и последица на зачестената комуникација на претседателот.

На пример, погледот кон мерките за нестабилност ѝ противречи на идејата дека пазарот бил потурбулентен под Трамп отколку за време на претходните администрации, изјави Алтман од „Барклис“. Просечната вредност на индексот Cboe Volatility Index, односно VIX, за време на целиот мандат на секој претседател од создавањето на овој показател во 1990 година изнесува 19,3, што целосно се совпаѓа со вториот мандат на Трамп и со мандатот на претседателот Џо Бајден, според неговата анализа.

„Иако светот можеби ги следи неконвенционалните методи на комуникација на претседателот и очекува бран пазарна нестабилност како последица, реалноста е дека пазарите се однесуваат во согласност со историските обрасци“, рече Алтман. „Се промени медиумот, социјални мрежи со висока фреквенција, преку кој пазарот реагира на текот на вестите, а не големината на самата реакција.“

Растот на пасивното инвестирање го направи пазарот генерално пореактивен на вести, без разлика дали станува збор за коментари на претседателот или неочекуван извештај за заработка, изјави Мајкл Грин, портфолио-менаџер и главен стратег во „Симплифај“ (Simplify Asset Management).

Наједноставно кажано, објасни тој, компјутерите што управуваат со пасивни портфолија се програмирани да купуваат или продаваат средства врз основа на наслови од вести, што ги придвижува пошироките пазарни движења. Според неговата проценка, пазарите денес се приближно четири до пет пати пореактивни отколку што биле историски.

„Нестабилноста предизвикана од наслови што ги генерира Трамп е поврзана со фактот дека тој едноставно зборува почесто“, рече Грин. „Простата математика е дека тој е само човек роден во ова време.“