Новата унгарска власт тргнува по богатството на блиските до Орбан

Промената на власта во Унгарија отвора сериозни прашања за економската моќ и богатството на бизнисмените што во изминатите години беа блиски до поранешниот премиер Виктор Орбан, додека новата администрација најавува истраги за начинот на кој бил стекнат нивниот имот.

Новата влада, предводена од премиерот Петер Маѓар, најави поширока проверка на акумулацијата на богатство во последните две децении, како и формирање национална агенција за поврат на државни средства за кои се сомнева дека биле незаконски продадени или пренесени.

Меѓу најекспонираните имиња се зетот на Орбан, Иштван Тиборц, и неговиот долгогодишен пријател Лоринц Месарош, кои се сметаат за најголеми добитници на економскиот модел во последните 16 години.

Маѓар за време на изборната кампања постојано ги посочуваше како примери за блискост меѓу политиката и бизнисот, најавувајќи дека нивното стекнато богатство ќе биде меѓу првите предмети на истрага.

Според новите најави, истрагата ќе се враќа дури 20 години наназад и ќе ги опфати сите сомнителни приватизации и државни трансакции.

Името на Месарош често се поврзува со брзиот раст на бизнис-империја изградена преку државни тендери во градежниот сектор, банкарството и други индустрии. Од локален претприемач, тој прерасна во еден од најбогатите луѓе во земјата, што критичарите го поврзуваат со неговите блиски врски со Орбан. Во јавноста често беше нарекуван и „касата на Орбан“ поради обемот на бизниси поврзани со државни проекти.

Петер Маѓар Bloomberg

Тиборц, пак, изгради деловно присуство во недвижности, хотели и финансискиот сектор, вклучувајќи инвестиции во банки и логистички компании, додека дел од своите активности прошири и надвор од Унгарија. Дел од неговите инвестиции опфаќа луксузни хотели и значајни објекти во главниот град, како и удели во финансиски институции и транспортни компании.

Во меѓувреме, според информации од медиумите, Тиборц дел од своето време поминува во странство, но и понатаму задржува значајни деловни интереси во Унгарија. Месарош, пак, контролира удели во големи компании од градежниот и банкарскиот сектор, чија вредност се проценува на милијарди долари.

По изборниот пораз на Орбан, некои од компаниите поврзани со овие бизнисмени веќе бележат пад на вредноста на берзата, што дополнително ја зголемува неизвесноста околу иднината на нивните деловни империи. Пазарните реакции укажуваат на зголемена претпазливост кај инвеститорите во однос на политичките промени и нивното влијание врз бизнис-климата.

Економски експерти оценуваат дека најавените мерки би можеле да предизвикаат сериозни потреси во кругот на бизнисмени што во минатото профитирале од државни договори и политичка блискост со власта. Според нив, можно е да дојде до редефинирање на односите меѓу државата и приватниот сектор, како и до засилена контрола врз јавните набавки и распределбата на буџетските средства.

Покрај бизнисмените, новата власт најавува дека проверките нема да се ограничат само на приватниот сектор, туку може да опфатат и поранешни функционери и институции поврзани со управувањето на јавните финансии, вклучувајќи ја и централната банка.

И покрај тензиите, некои од поранешните профитери од системот веќе сигнализираат подготвеност за приспособување кон новата политичка реалност. Некои јавно поддржуваат поголема даночна праведност и поголем придонес на најбогатите во јавните трошоци, додека други демонстрираат дистанца од поранешната власт и подготвеност за соработка со новата влада.

Развојот на настаните во наредниот период ќе покаже дали најавените истраги ќе резултираат со конкретни мерки и дали ќе дојде до подлабоки структурни промени во унгарската економија и односот меѓу политиката и бизнисот.