Како политиките на Трамп го загрозуваат Светското првенство во 2026 година

Кога ФИФА и организаторите објавија дека Светското првенство во 2026 година за првпат ќе се одржи во три земји – САД, Канада и Мексико – тоа беше претставено како триумф на регионалната соработка и глобалната визија. Меѓутоа, со повторното појавување на Доналд Трамп во центарот на политичката реалност, тензиите што тлееја сега се закануваат да го загрозат сложениот логистички и финансиски проект како што е Светското првенство во 2026 година.

Иако фудбалот е во втор план во американската спортска култура, Светското првенство во 2026 година се предвидува да генерира рекордни приходи од над 11 милијарди долари, главно преку продажба на права за емитување, спонзорства и приходи од билети. Сепак, успехот на овој модел зависи од беспрекорната соработка на трите влади и фудбалските асоцијации. Победничката кандидатура беше симбол на доверба и отворени граници. Сепак, политичката реторика на Трамп води токму кон спротивното. Последиците се веќе јасно видливи.

Економски сојуз со политички пукнатини

Враќањето на острата антиимиграциска реторика, најавите за обнова на „целосниот ѕид“ на границата со Мексико и потенцијалните трговски ограничувања со Канада и со Мексико создаваат атмосфера на неизвесност. За компаниите што вложуваат во СП, како што се мултинационалните брендови на стоките за широка потрошувачка, туризмот, технологијата и логистичките сектори, политичката несигурност значи зголемен ризик и потенцијални ревизии на буџетот.

Џеси Марш, американскиот селектор на канадската фудбалска репрезентација, изрази загриженост за коментарите на Трамп. „Се срамам од ароганцијата и непочитувањето кон Канада, нашиот долгогодишен сојузник“.

Логистиката ставена на тест: граници, работни дозволи и безбедност

Еден од најголемите предизвици за организирање на Светското првенство во 2026 година е интеграцијата на три национални системи: процедурите за виза, инфраструктурата и безбедносните протоколи. Секој од 16-те града домаќини зависи од мобилноста на играчите, официјалните лица, навивачите и опремата. Доколку се спроведат построги гранични протоколи, особено со Мексико, може да дојде до доцнење во транспортот, намалување на бројот на туристите и зголемување на трошоците за осигурување.

Логистичките партнери на ФИФА веќе изразуваат загриженост за бавните царински процедури и несинхронизираните закони за привремен увоз на опрема. Воспоставувањето „неутрални зони“ или брзи коридори за официјални делегации сè уште не е договорено, а локалните власти во Мексико и во Канада изразуваат загриженост поради недостигот од јасни протоколи од Вашингтон.

Ендрју Зимбалист, професор по економија на колеџот „Смит“, коментираше за можните исклучоци од трговските ограничувања за време на турнирот. „Доколку односите меѓу Канада и САД се влошат до точка каде што има ограничувања за патувања и трошоци, Трамп би можел да направи исклучок за еден месец или шест недели“.

Туризам и ризик за репутацијата

Светското првенство е исто така силен туристички магнет. Според процените на „Дилојт“, СП 2026 може да донесе повеќе од три милиони странски туристи. Сепак, антиимигрантските политики и националистичката реторика може да имаат директно влијание врз перцепцијата на САД како посакувана дестинација.

Depositphotos

Покрај ризикот за репутацијата, постои и конкретен економски ризик – намалениот број на пристигнувања би значел пад на приходите за хотелите, рестораните, превозниците и локалните заедници, особено во градовите блиску до границите како Сан Диего, Ванкувер или Монтереј. Сепак, Алан Ротенберг, поранешен претседател на Фудбалската федерација на САД, верува дека страсните фудбалски навивачи ќе присуствуваат на турнирот и покрај политичките тензии.

Техничките партнери и прашањето за инфраструктурата

Друг слој на проблемот е прашањето на инфраструктурата. Светското првенство во 2026 година треба да ги користи постојните стадиони, но барањата на ФИФА за безбедносни и технички надградби значат вложувања од неколку милијарди долари. Додека во САД овие трошоци се планираат преку комбинација на јавно-приватно партнерство, во Мексико и Канада сѐ повеќе локални власти изразуваат загриженост за политичката клима и можната нестабилност на финансирањето од САД.

Неколку технолошки доставувачи, вклучувајќи и компании од секторите за ИТ-безбедност и инфраструктура, сè уште немаат потпишано долгорочни договори поради потенцијалните промени во трговските услови според политиката на Трамп „Америка на прво место“.

Натпревар што се игра надвор од теренот

Светското првенство во 2026 година носи огромни можности за профит и промоција на регионот како модерна, кооперативна зона. Меѓутоа, доколку се зголемат политичките тензии, постои реален ризик оваа „Обединета понуда“ да стане симбол на поделеност, а не на единство, а целото првенство организациска голгота. Во време кога светските спортски настани сè повеќе и повеќе се бизнис, а сè помалку само спортски проекти, геополитиката веќе не е бучава во заднина, туку одлучувачки фактор за успех.

Во таа смисла, прашањето не е само дали фудбалот ќе победи туку дали бизнисот може да го издржи политичкиот притисок што доаѓа од сопствената земја. Трамп покажа дека е наклонет кон проектите на ФИФА, но најголемото прашање е колку е подготвен да отстапи од својата политика на 40 дена.