Инвеститорите во „Спејс екс“ треба да се фокусираат на „Старшип“, а не на заработката

На „Спејс екс“ итно му е потребен поттик што ќе го запре падот на акцијата по историската првична јавна понуда (IPO) на 12 јуни, со која компанијата собра 86 милијарди долари.

Акцијата, која во првичната јавна понуда беше понудена по цена од 135 долари, веќе на третиот ден од тргувањето порасна на 201,80 долари на затворањето, со што пазарната вредност на „Спејс екс“ достигна 1,5 билиони долари. Оттогаш, акцијата падна на 114,46 долари (на затворањето во понеделник), а дополнителен притисок би можел да следува веќе од четврток, кога почнуваат да истекуваат ограничувањата за продажба на акции за раните инвеститори и инсајдерите.

Сепак, тој поттик најверојатно нема да дојде од кварталните резултати, кои компанијата, официјално позната како „Спејс експлорејшн текнолоџис“ (Space Exploration Technologies Corp.), првпат ќе ги објави по затворањето на берзата во вторник. За компанија што неодамна излезе на берза, резултатите од работењето засега не се пресудни за инвеститорите. Аналитичарите анкетирани од „Блумберг“ очекуваат оперативна загуба од околу 1,6 милијарди долари и капитални инвестиции од приближно 18 милијарди долари.

Најголем товар за резултатите во моментов претставува секторот за ВИ, кој настана откако главниот извршен директор Илон Маск ја спои својата компанија „екс-АИ“ (xAI) со „Спејс екс“. Процените покажуваат дека оваа единица во вториот квартал ќе оствари оперативна загуба од околу 2,4 милијарди долари. Вселенскиот сегмент исто така работи со загуба, но по трошочна цена обезбедува лансирања за сегментот задолжен за сателитската интернет-мрежа. Тој дел од бизнисот, кој главно се однесува на „Старлинк“, е единствениот што во моментов остварува добивка.

Објавувањето на првите финансиски резултати доаѓа само неколку недели по успешното пробно лансирање на третата верзија на „Старшип“ на 24 јули, модел проектиран за масовно производство. „Спејс екс“ успешно го спушти леталото во Индискиот Океан, но сè уште не успеа да го фати и да го подготви за повторна употреба. Во најдобар случај, компанијата сега ќе претстави нови информации за напредокот кон првите комерцијални летови.

„Спејс екс“ мора да покаже дека може да ги фати и повторно да ги користи и ракетскиот бустер и самото летало. Токму целосната повеќекратна употреба, во комбинација со големиот носив капацитет на „Старшип“, треба доволно да ги намали трошоците за лансирање за концептот на вселенски дата-центри да стане економски оправдан. Накратко, иднината на „Спејс екс“ зависи од „Старшип“.

SpaceX

Компанијата со години зборува за тоа вселенските летови да станат рутински како комерцијалните авионски линии, а најновата лансирна платформа во Старбејс, Тексас, е проектирана да може да лансира по еден „Старшип“ секој час. Времето истекува „Спејс екс“ да стане уште поефикасен во лансирањето на оваа нова ракета отколку што денес е со „Фалкон 9“, делумно повеќекратно употребливата ракета што веќе значително ги намали трошоците за лансирање и ја отвори вратата за комерцијалната вселенска економија.

Во сестринската компанија на Маск, „Тесла“, многу проекти со години остануваат во фаза на ветувања пред да стигнат до масовно производство. Хуманоидните роботи и автономните такси-возила се најдобри примери. „Спејс екс“ не може да си дозволи исто сценарио.

„Старшип“ мора да започне со комерцијални летови веќе следната година за да учествува во мисијата Артемис III на НАСА, во која треба да го демонстрира спојувањето на лунарниот лендер „Старшип“ со вселенското летало Oрион на „Локид Мартин“ (Lockheed Martin Corp.). Една година подоцна се очекува токму „Старшип“ да ги пренесе астронаутите на површината на Месечината, во рамки на повеќегодишната програма за изградба на постојана база на Земјиниот природен сателит. За таквата мисија ќе биде неопходно дополнување гориво во орбитата, што претставува уште еден клучен тест што „Спејс екс“ наскоро мора да го совлада. На инвеститорите би им користел појасен распоред за овие тестирања.

Една од најголемите пречки за повторната употреба на втората фаза од леталото се термалните штитови, кои при враќањето низ атмосферата мора да издржат температури повисоки од 1.370 Целзиусови степени. Токму оштетувањето на термалниот штит доведе до катастрофата на вселенскиот шатл „Колумбија“ во 2003 година. „Спејс екс“ работи на решенија, но инвеститорите за време на првата конференција по повод финансиските резултати ќе очекуваат повеќе конкретни информации.

Финансиските резултати ќе станат поинтересни подоцна оваа година, особено поради оптимистичките прогнози дека единицата за ВИ до четвртиот квартал ќе ја надмине оперативната загуба, по минусот од 2,5 милијарди долари во првиот квартал, како и дека ќе ги зголеми приходите од само 800 милиони на дури 8,8 милијарди долари. Бизнисот со ВИ мора да ги оправда огромните инвестиции што моментално ги добива.

Вештачката интелигенција во иднина ќе биде една од клучните точки што ќе ги поврзува „Спејс екс“ и „Тесла“. За време на последната конференција со инвеститорите на „Тесла“, Маск изјави дека Грок, моделот развиен во рамките на „Екс еј-ај“ (xAI), ќе биде „мозокот“ на хуманоидните роботи Дигитал Оптимус, за кои очекува еден ден да работат во компаниите и домаќинствата. „Тесла“ и „Спејс екс“ планираат и заеднички инвестиции во фабриката за чипови „Тера“ (Terafab).

Прашањето за евентуално спојување на „Спејс екс“ и „Тесла“, сепак, речиси сигурно ќе биде отфрлено, како што Маск направи и за време на презентацијата на финансиските резултати на „Тесла“, со образложение дека таквата тема носи премногу правни компликации за разговор со инвеститорите.

Цената на акциите на „Спејс екс“ би можела да остане под притисок уште подолго, како што постепено ќе истекуваат ограничувањата за продажба на акции, сè до јуни следната година, кога и Маск ќе стекне право да продаде голем дел од својот удел.

Аналитичарот на „РБЦ капитал маркетс“ (RBC Capital Markets), Кен Херберт, оценува дека тој притисок би можел да потсетува на првата година од тргувањето со акциите на „Мета“, која имаше слични ограничувања. Поради тоа, смета тој, акциите на „Спејс екс“ би можеле да бидат потценети (акциите на „Мета“ во текот на првата година од тргувањето беа под цената од првичната јавна понуда, иако на тоа влијаеја и други фактори).

На крајот, влегувањето на „Старшип“ во комерцијална употреба останува единствениот настан што може да ја надмине сета неизвесност околу „Спејс екс“. Иднината на компанијата ќе зависи од забрзаното зголемување на бројот на летови на „Старшип“ и постепеното повлекување на „Фалкон 9“. До првото комерцијално лансирање, финансиските извештаи на „Спејс екс“ нема да претставуваат сигурен патоказ за инвеститорите.