Како против нелегалните преноси на спортски натпревари, епидемијата зеде замав

Телевизиските куќи се соочуваат со глобален пораст на нелегалното проследување спортски настани во живо, кое ги лишува од потенцијалниот приход од десетици милијарди долари, а се чини дека малку нешта можат да сторат за да го спречат тоа.

Неовластеното емитување може да биде привлечно за навивачите што немаат пари и сакаат да гледаат скапи настани без да платат претплата. Меѓутоа, голем дел од овие пари инаку би се вратил во самите лиги, па пиратските преноси всушност извлекуваат пари од клубовите што овие навивачи ги поддржуваат.

Пиратеријата кај спортските преноси постои од 1980-тите, кога хакерите најдоа начини да пристапат до шифрираните преноси на спортски настани преку кабелските телевизии.

Она што се промени е фактот што оваа пракса стана многу пораширена и понормализирана откако спортските преноси се префрлија на интернет. Едно едноставно пребарување на Гугл (Google) ќе ви прикаже еден куп пиратски преземања достапни со неколку кликања. Стримовите на големо се рекламираат на социјалните мрежи, давајќи им впечаток на легитимност и допираат до публиката што инаку не би размислувала да го прекрши законот гледајќи го својот омилен тим. Некои од поквалитетните нелегални услуги имаат дури и своја поддршка за корисници.

Резултатот е дека емитувачите  губат дури 28 милијарди долари од потенцијалниот годишен приход, според студијата на „Синамедија“ (Synamedia), која продава алатки за борба против пиратеријата, и фирмата за медиумско истражување „Ампер анализис“ (Ampere Analysis). Речиси секој спорт е погоден, вклучувајќи фудбал, крикет, бокс и трки во Формула 1.

Како функционира спортската пиратерија?

Општо земено, спортската пиратерија функционира така што ќе „улови“ легитимен стриминг, односно пренос,   и ќе го реемитува на друга локација без дозвола од носителот на правата за емитување. Некои пирати користат платформи за социјални медиуми како што се X, Тикток (TikTok) и Јутјуб (YouTube), кои имаат можности за пренос во живо. Други користат веб-страници поставени за таа намена.

Некои пирати нудат модифицирани верзии на мали уреди познати како „донглс“ (dongles), кои се приклучуваат на телевизорот за да овозможат пристап до различни услуги за стриминг. Иако самите „донглс“ обично се легални, тие можат да се репрограмираат за да овозможат пристап до пиратски содржини.

Пиратите заработуваат или со продажба на реклами или со наплата на претплатнички надоместоци што се пониски од оние на легитимните провајдери како „Скај“ (Sky), „Парамаунт“ (Paramount+), „Дискавери“ (Discovery+) или „Дејзн“ (Dazn).

Колку долго трае ова?

Камерон Ендрјус, шеф на одделот за борба против пиратеријата на спортскиот радиодифузер „Биин“ (beIN) со седиште во Катар, вели дека индустријата првпат станала свесна дека голем дел од нејзината содржина нелегално се гледа на интернет на почетокот на минатата деценија. Тогаш понудата на пиратски преноси била инфериорна во однос на вистинската понуда.

„Квалитетот беше слаб и размислувањето беше ‘со среќа ако сакате да гледате спорт на тоа ниво на квалитет’“, вели Ендрјус.

Оттогаш квалитетот на нелегалните преноси е подобрен и бројот на пиратски преноси на спортски настани едноставно експлодира - зголемен е за 30 проценти во 2022 година во сите земји на Европската Унија, според студијата на Канцеларијата за интелектуална сопственост на ЕУ.

Неодамнешниот пораст на пиратеријата се совпадна со порастот на надоместоците за претплата за стриминг-услугите, што ги натера потрошувачите да бидат попребирливи во изборот на бројот на претплати.

Зошто спортската пиратерија е толку тешко да се искорени?

Техниките развиени за откривање пиратски филмови, ТВ-емисии и музика на интернет не функционираат толку ефикасно за содржина во живо. Претходно снимената содржина, како што е филмот, може автоматски да се открие со помош на технологијата за дигитално препознавање или преку онлајн платформа во моментот кога некој се обидува да ја прикачи или од имателите на авторски права користејќи алатки за скенирање на интернет. Ова може да им овозможи на платформите како Јутјуб да го блокираат преносот пред да се случи или да му овозможи на носителот на авторските права да ги пронајде пиратските содржини и да поднесе правно барање за нивно отстранување.

Овој тип на технологија за препознавање не функционира со настан во живо - освен ако тој настан веќе се емитува преку легитимниот канал на емитувачот на платформата за социјални медиуми - затоа што нема претходно снимено емисија со која ќе се спореди. А правната постапка за отстранување може да потрае неколку часа, ако не и подолго, а дотогаш настанот веќе завршил.

Уште повеќе, штом незаконскиот пренос во живо ќе прекине, на пиратите им е релативно лесно да постават нов пренос на нов сервер, што ќе доведе до игра на мачка и глушец.

Кои се лошите страни на гледањето нелегални преноси?

Некои нелегални страници за стриминг можат да ги заразат компјутерите со малициозен софтвер. Искуството на гледање може да биде и полошо, со послаб квалитет на сликата или со понаметливи реклами.

Дали станува збор само за парите?

Не - има и други причини зошто љубителите на спортот се вртат кон нелегални страници за стриминг. Некои нудат практична „едноставна продавница“ за содржини, вклучувајќи спорт и филмови, кои доаѓаат од низа легитимни претплатнички стриминг-услуги.

Во некои случаи единствениот начин на кој навивачите можат да гледаат некои преноси во живо е преку пиратски стриминг. Ова е случај со саботните попладневни натпревари во Премиер-лигата во Обединетото Кралство, кои се забранети за пренос во живо од 1960-тите, со цел да се зголеми посетеноста на натпреварите од пониската лига.

Што се презема околу нелегалното спортско емитување?

Американската полиција во август заплени неколку интернет-домени за пренос на спортски содржини во живо. Англиската Премиер-лига поведе приватно гонење против група што продаваше евтини претплати, што резултираше со затворска казна за пет лица во мај 2023 година.

Во Франција, регулаторот АРКОМ (ARKOM) блокира 200 интернет-страници од почетокот на сезоната во Лига 1, според „Биин“, еден од двата емитувача на францускиот фудбал во  живо.

Х, Јутјуб во сопственост на „Гугл“, Фејсбук (Facebook) и Инстаграм (Instagram) во сопственост на „Мета“ (Meta Platforms Inc.) и „Бајтденс“ (ByteDance Ltd.), која е сопственик на Тикток, рекоа дека ги отстрануваат неовластените спортски преноси во живо кога ќе станат свесни за нив. Од Х рекоа дека успеале да ја намалат пиратеријата кај лајвстриминзите во последните месеци, со ограничување на можноста за емитување на премиум сметките. 
Сепак, телевизиските куќи  бараат да се направи нешто повеќе околу спроведувањето на законите за авторски права.