Македонија го губи производството на кравјо млеко, доѓаат уште потешки времиња за сточарите

Бројот на молзни крави во Македонија се намалил од 111.083 во 2020 година на 80.605 во минатата година. Ваквите трендови влијаат врз пад на производството на кравјо млеко во изминатиов период и тоа од 405 милиони литри во 2020 година, на 289 милиони литри во минатата година. 

Иако лани има мал пораст на бројот на молзни крави во однос на 2024 година кога е достигнато дното, актуелните проблеми со кои се соочуваат сточарите може лесно да предизвикаат нов бран намалување на бројот на грла и натамошен пад на производството на кравјо млеко.

Ниски откупни цени, зголемен увоз на млеко во прав и раст на трошоците се само дел од проблемите кои ги мачат производителите. Истовремено, забележително е дека продуктивноста на фармите во земјава изразена преку просечното производство на млеко по крава е далеку зад онаа во ЕУ.

  

 

Откупните цени под притисок низ цела Европа

Михаел Блажековиќ, главен аналитичар во тимот на „Блумберг Адрија“ вели дека цената на кравјото млеко повторно е под притисок поради зголемувањето на понудата и континуираното зголемување на продуктивноста на фармите.

„Просечната откупна цена во Европската Унија моментално е околу 42 центи за килограм, ниво споредливо со она од пред пет години. Во споредба со истиот период минатата година, цената е пониска за околу 20 проценти, што претставува дополнителен товар за производителите на кои им е сè потешко да ја одржат профитабилноста“, вели Блажековиќ.

Во исто време, додава Блажековиќ, производството на кравјо млеко продолжува да расте и покрај намалувањето на бројот на молзни крави.

„Причината е силниот раст на продуктивноста, стимулиран од модерните технологии, генетиката и попрецизната исхрана. Додека пред дваесет години, просечната крава произведуваше околу 5.500 литри млеко годишно, денес таа количина надминува 8.000 литри“, вели Блажековиќ.

Со оглед на континуираниот раст на продуктивноста и стабилното снабдување, тој очекува дека притисокот врз откупните цени ќе остане присутен и во наредниот период. Блажековиќ информира дека најголеми производители на млеко во Европската Унија се сè уште Германија и Франција, кои исто така бележат континуиран раст на производството по крава.

„Сепак, еден сегмент од млечната индустрија значително се опорави во последните години. Зборуваме за сурутката, чија цена се зголеми за околу 60 проценти во споредба со минатата година. Сурутката е клучна суровина за производство на протеински додатоци, а силната побарувачка од фитнес индустријата продолжува да ја поддржува нејзината вредност, и покрај послабите движења на пазарот на сурово млеко“, вели Блажековиќ.

Македонската Влада ветува помош за производителите

Владата веќе работи на измени на правилникот за увоз на млеко во прав и палмино масло, а паралелно се подготвуваат и мерки за намалување на залихите во млекарниците и за поддршка на домашните млекопроизводители, изјави неодамна премиерот Христијан Мицкоски. Според него, актуелните проблеми во млекарството се резултат на претходни измени на регулативата со кои биле олеснети условите за увоз.

Тој посочи дека моментно млекарниците располагаат со значителни залихи, што директно влијае врз откупот на сурово млеко од фармерите и врз откупните цени.

„Кај млекарниците има полни магацини со производи кои се произведуваат од преработено млеко. Тоа се одразува врз обемот на откуп на млеко од фармерите и, нормално, влијае врз цената, која се намалува“, нагласи Мицкоски.

 

Тој додаде дека состојбата не е карактеристична само за земјава, туку е присутна и во државите од регионот. Како дел од мерките, како што најави, Владата работи на воведување построги критериуми за увозот на млеко во прав и за економските оператори што го увезуваат, при што приоритет ќе биде заштитата на домашните производители.

„Со новиот правилник се воведуваат построги критериуми што се однесуваат на млекото во прав и на економските оператори што го увезуваат. Во периодот што следува, наш примарен интерес се домашните фармери, односно млекопроизводителите од нашата земја“, истакна премиерот.

Мицкоски најави и активности за стимулирање договори меѓу млекопроизводителите и преработувачите, како и обезбедување средства од општествено одговорни компании за откуп на вишоците производи од магацините на млекарниците.