Инфлацијата веќе ги изеде најавените ограничувања на маржите

Додека Владата, трговците и дистрибутерите договораа за кои производи ќе бидат воведени ограничувања на маржите, Државниот завод за статистика вчера соопшти дека трошоците на животот во јануари годинава се зголемиле за 4,9 проценти споредено со истиот месец минатата година, како и за 0,2 проценти во однос на декември што е јасен сигнал дека инфлацијата повторно се разгорува.

„Зголемувањето на инфлацијата во јануари 2025 година, во однос на декември 2024 година, е резултат на зголемувањето на трошоците на животот во следните групи: разновидни стоки и услуги за 1,6 проценти, мебел, покуќнина и одржување на домаќинствата за 1,5 проценти,  ресторани и хотели за 0,7 проценти, храна и безалкохолни пијалаци, алкохолни пијалаци, тутун и наркотици и рекреација и култура за 0,1 проценти“, соопшти ДЗС.

Огрничувања за 100 до 200 производи наместо за 1.000

Од друга страна Владата вчера по барање на трговците ја одложи одлуката за воведување ограничувања на маржите на одредени основни производи во малопродажбата и седна на преговори за тоа кој производи би биле опфатени со оваа мерка. Претставници на трговците и дистрибутерите имаа средба во Министерството за економија и труд  на која предложиле да се намали опфатот на производи во мерката што дополнително ќе се анализира од Министерството, кое се очекува до понеделник да се изјасни дали е прифатлив овој предлог или не.

„Трговците и дистрибутерите дадоа свои предлози и забелешки кои Министерството за економија и труд дополнително ќе ги анализира. На состанокот беше договорено конечната одлука да се донесе во текот на следната недела“, информираа од Министерството за економија и труд по состанокот на кој присуствувале министерот за економија и труд Бесар Дурмиши, неговиот заменик Марјан Ристески, директорот на Државниот пазарен инспекторат Влатко Стојкоски и претставници од Комисијата за заштита од конкуренција.

Се водат преговори кои производи да влезат во кошницата за која ќе се ограничат маржите

Како што изјави Даница Блажевска од „Рептил маркети“, претставниците на трговците и дистрибутерите побарале да има реално намалување на цените на 100 до 200 производи.

„Бараме да се намали големиот број на производи кои се опфатени во мерката и да се сведе на 100 до 200 кои се вистински потребни, бидејќи сега се опфатени над 1.000 производи. Тоа создава проблем во секојдневното работење за контрола на цени за да добиеме подобри цени од произведувачот и добавувачот. Тоа е многу напорно и не може да се постигне доволна контрола, бидејќи се случуваат злоупотреби со картончињата на кои се напишани цените, ги вадат, паѓаат. Тоа, пак, ни создава голем ризик фактор дека може да дојде инспекција и да ни најде дека е неодбележана цената“, рече Блажевска по средбата во Министерството за економија и труд.

Заедничко решение

Прашана дали може да се злоупотреби дополнителниот период што им е даден за спроведување на мерката за да се направи дополнително зголемување на цените, Блажевска рече дека маркетите постојано добиваат нови ценовници со зголемени цени.

„Заедно со произведувачите и добавувачите даваме напор да не се покачуваат цените за да може да се најде некое заедничко решение.  Токму тоа е и предлогот на Владата да најдеме заедничко решение за што добивме разбирање од нивна страна“, посочи Блажевска и додаде дека очекува до понеделник да завршат анализите на Министерството.

По зголемувањето на цените на храната и двата граѓански бојкота, во вторникот Владата на седница го задолжи Министерството за економија и труд да подготви предлог-одлука за ограничување на бруто профитната маржа на 10 проценти во трговијата на големо и во трговијата на мало на дел од основните прехранбени производи, средствата за хигиена и бебешката храна. Со предлог-одлуката требаше да бидат опфатени основните прехранбени производи на истите 73 групи на производи кои беа во претходните кошници, но и детергентите, бебешката храна и други непрехранбени производи кај кои е забележана многу висока маржа, а се дел од основните потреби на граѓаните.

Ваквата одлука се темелеше на шестмесечниот извештај од Државниот пазарен инспекторат, според кој кај трговците на мало беше утврдено дека има над 20 отсто маржа на основните прехранбени производи и над 30 отсто маржа кај средствата за лична хигиена, додека кај увозниците и дистрибутерите се евидентирани повисоки маржи кои одат дури и до 50 отсто.

Привремен ефект

„Блумберг Адрија“ веќе пишуваше дека во изминативе години вакви ограничувања на маржите беа воведувани од различни влади во повеќе наврати. Но, тие имаа привремен ефект и не придонесоа кон долгорочно стабилизирање на инфлацијата. Со оглед на тоа што инфлацијата во јануари порасна за речиси пет проценти, хипотетички таа веќе изеде дел од новите ограничувања на маржите. Експертите кои ги консултиршае „Блумберг Адрија“ порачаа дека причините за високите цени се подлабоки и треба да ги бараме во неколку основни фактори: вештачки зголемените плати во државниот сектор, буџетскиот дефицит и растечкиот јавен долг, како и намаленото земјоделско производство.