Топ 10 милијардери: Анализиравме како стигнаа до богатството

Познати и не толку познати имиња може да се сретнат на листата на најголеми милијардери во светот рангирани според моменталната вредност на нивното богатство, пресметано по прецизна методологија по која се формира индексот на милијардери на „Блумберг“ (Bloomberg Billionaires Index). Анализиравме какви се профилите на топ 10 милијардерите на оваа листа за да откриеме какви се нивните почетоци и како го стекнале своето богатство, кое кај сите десетмина ја надминува границата од сто милијарди долари.

Илон Маск

Bloomberg Mercury

Илон Маск е прв на листата на милијардери на „Блумберг“, со проценето богатство од 337 милијарди долари. Тој е главен извршен директор на „Тесла“ (Tesla), највредниот производител на автомобили во светот. Компанијата со седиште во Остин, Тексас, продава електрични возила и соларни батерии. Маск е и главен извршен директор на „Спејс екс“ (SpaceX), производител на ракети, и е сопственик на компанијата за социјално вмрежување X, претходно позната како Твитер.

Почетоци

Маск е роден во Јужна Африка во 1971 година, од татко инженер и мајка нутриционистка. Тој  го напуштил домот како 17-годишник и заминал на колеџ во Канада, делумно за да избегне да служи во јужноафриканската армија во ерата на апартхејдот. По дипломирањето на Универзитетот во Пенсилванија, со дипломи по физика и економија, се запишал на универзитетот „Стенфорд“. Маск ја создаде онлајн платформа за публикации наречена Зип2 (Zip2) во 1995 година и ја продаде четири години подоцна за повеќе од 300 милиони долари. Тој реинвестирал дел од приходите во онлајн системот за плаќање „Х.ком“ (X.com), кој потоа прерасна во добро познатиот „Пејпал“ (PayPal), кој во 2002 година му беше продаден на „Ибеј“ (eBay) за 1,5 милијарда долари.

Богатство

Маск поседува околу 13 проценти од „Тесла“, според регулаторен поднесок во април 2023 година. Тој исто така поседува околу 304 милиони опции за акции од неговиот пакет за компензација во 2018 година. На 30 јануари 2024 година овој пакет за компензација беше поништен од судија во Делавер. Опциите не беа веднаш отстранети од пресметката во очекување дополнителни информации за тоа како ќе се спроведе пресудата и можна жалба. „Спејс екс“ е проценет со помош на тендерска понуда од јуни 2024 година, која ја вреднува компанијата на околу 210 милијарди долари. Маск поседува околу 42 проценти од компанијата. Тој поседува околу 79 проценти од X откако го купи за 44 милијарди долари во 2022 година. Вредноста на компанијата оттогаш падна за околу 79 проценти врз основа на пресметките од „Фајделити блучип“ (Fidelity Blue Chip Growth Fund). Уделите на Маск во неговите стартапи „Неуралинк“ (Neuralink), „Екс еј-ај“ (xAI) и „Д боринг компани“ (The Boring Company) се пресметуваат со помош на извештаи од вести и податоци од „Пичбук“ (Pitchbook), како и вредности земени од нивните најнови кругови на финансирање.

 

Џеф Безос

Bloomberg Mercury

Втор на листата на милијардери на „Блумберг“ е Џеф Безос, основач на „Амазон“ (Amazon), најголемата платформа за онлајн трговија на мало во светот, кој според процените има богатство од 212,9 милијарди долари. Компанијата со седиште во Сиетл продава електроника, предмети за домаќинството и други производи преку својата водечка веб-страница. Безос го контролира и синџирот на намирници „Хол фудс“ (Whole Foods) и ја поседува компанијата за вселенски истражувања „Блу ориџин“ (Blue Origin).

Почетоци

Џеф Безос е роден во 1964 година и работел како компјутерски инженер од Волстрит. Тој го создава „Амазон“ во 1994 година за да продава книги преку интернет. По првичната јавна понуда во 1997 година, акциите на „Амазон“ пораснаа речиси 40 пати, со што личното богатство на Безос беше над 12 милијарди долари. Дипломецот од Принстон ја изгради својата репутација како менаџер што се потпира на долгорочно планирање и фокусирање на потребите на клиентите. Денес „Амазон“ продава милиони различни производи, од кои многу се набавени од трети лица продавачи што се потпираат на услугите за управување со податоци на „Амазон“ за да помогнат во исполнувањето на нивните нарачки. Компанијата го претстави електронскиот читач на книги „Киндл“ (Kindle) во 2007 година. Четири години подоцна „Амазон“ ја промовира „Киндл фајр“ (Kindle Fire), ставајќи ја компанијата во конкуренција со „Епл“ (Apple) во бизнисот со таблет-компјутери.

Богатство

Безос денес поседува околу 8,8 проценти од „Амазон“ и е единствен сопственик на „Блу ориџин“. Тој во 2017 година рече дека ја финансира оваа компанија преку продажба на акции од „Амазон“ вредни милијарда долари годишно. Безос плати 250 милиони долари за „Вашингтон пост“ во август 2013 година, како и 500 милиони долари за суперјахтата „Кору“ произведена во 2023 година.

 

Лари Елисон

Bloomberg

Лари Елисон е трет на листата на милијардери, со проценето богатство од 205,5 милијарди долари. Тој е основач и најголем акционер на „Оракл“ (Oracle), компанија што се занимава со бази на податоци. Тој поседува повеќе од 40 проценти од компанијата со седиште во Остин, Тексас, како и удел во „Тесла“, тим за едрење, тениски настан во Индијан Велс и недвижен имот, вклучувајќи го и островот Ланаи на Хаваи.

Почетоци

Елисон е роден во 1944 година и израснал на јужната страна на Чикаго откако бил посвоен од роднини на неговата мајка на девет месеци. Тој се откажал од Универзитетот во Илиноис и Универзитетот во Чикаго и се преселил во Беркли, Калифорнија, каде што работел компјутерско програмирање во „Ампекс“ (Ampex) и на базата на податоци наречена „Оракл“ за ЦИА. Со двајца партнери, Елисон ја основа компанијата што прерасна во „Оракл“ во 1977 година. Компанијата продаде акции во јавна понуда на 12 март 1986 година, еден ден пред првичната јавна понуда на „Мајкрософт“.

Богатство

Поголемиот дел од богатството на Елисон доаѓа од уделот што го поседува во американскиот производител на софтвер „Оракл“. Тој поседува повеќе од 42 процента од бизнисот. Елисон поседува околу 1,4 проценти од  „Тесла“. Во пресметката за неговото богатство се вклучени и вредноста на недвижен имот во Сан Франциско, езерото Тахо, Малибу, Род Ајленд, Јапонија и Хаваи, како и авиокомпанијата „Ајленд ер“ со седиште во Хаваи. Елисон исто така поседува удели во компанијата за бази на податоци „Нестсјут“ (Netsuite) и производителот на образовни платформи „Липфрог ентерпрајсес“ (Leapfrog Enterprises). Страсниот морнар делумно го финансираше тимот на„БМВ Оракл рејсинг“ (BMW Oracle Racing), кој го освои Купот на Америка во февруари 2010 година. Тој му го продаде својот удел во „Рајсинг сан“ (Rising Sun), мегајахта долга 138 метри, на милијардерот Дејвид Гефен подоцна истата година.

 

Марк Закерберг 

Фото: Дејвид Пол Морис/Блумберг

Марк Закерберг е на четвртото место на листата на најголеми милијардери, со проценето богатство од 199,4 милијарди долари. Тој е соосновач и главен извршен директор на „Мета платформс“, компанија што стои зад Фејсбук - најголемата социјална мрежа во светот. Бизнисот со седиште во Менло Парк, Калифорнија, имаше приход од 134,9 милијарди долари во 2023 година и има околу 4 милијарди месечни корисници.

Почетоци

Роден во 1984 година во Вајт Плејнс, Њујорк, Закерберг ја изгради својата репутација како чудо во компјутерското програмирање во академијата „Филипс Ексетер“. Откако дипломирал се запишал на универзитетот „Харвард“, каде што од својата студентска соба го основал Фејсбук со тројца пријатели. Веб-страницата брзо почна да мигрира на други универзитети, што го натера Закерберг да го напушти „Харвард“ и да се пресели во Силициумската Долина. Тој доби инвестиција од 500.000 долари од Питер Тиел во есента 2004 година. Брзо следуваа инвестиции од други ризични фирми.

Богатство

Поголемиот дел од богатството на Закерберг доаѓа од неговиот удел од околу 13 проценти во „Мета платформс“. Фејсбук е најголемата социјална мрежа во светот. „Мета платформс“ има околу четири милијарди активни корисници секој месец, вклучувајќи околу три милијарди на Фејсбук. Компанијата продаде акции во првичната јавна понуда на 17 мај 2012 година, што е најголемата технолошка ИПО во историјата во тоа време.

 

Бернард Арно 

Bloomberg

Бернард Арно е на петтото место на листата на најголеми милијардери во светот, со проценето богатство од 162,2 милијарди долари. Тој е претседател на ЛВМХ (LVMH Moet Hennessy Louis Vuitton), најголемиот светски производител на луксузни стоки. Милијардерот контролира околу половина од ЛВМХ, која меѓу другото продава облека под брендот „Луј Витон“, часовници „ТАГ Хојер“ (TAG Heuer) и шампањ „дом перињон“ (Dom Perignon). Арно е единствениот на листата на топ 10 милијардери што годинава има намалување на вредноста на богатството.

Почетоци

Бернард Арно е роден во северниот француски град Рубе во 1949 година. Откако дипломирал инженерство на „Екол политекник“ (Ecole Polytechnique) во Париз, тој ѝ се приклучил на компанијата на неговото семејство и го убедил својот татко да го напушти градежниот бизнис и да се фокусира на недвижен имот. Арно влезе на пазарот на луксузни стоки во 1984 година, кога ја презеде банкротираната текстилна групација што беше сопственик на „Кристијан Диор“. Тој ги продаде сите други бизниси на компанијата и ги искористи приходите за да купи контролен удел во ЛВМХ. Други аквизиции ги вклучуваат „Фенди“, „ТАГ Хојер“ и „Булгари“.

Богатство

Поголемиот дел од богатството на Арно потекнува од сопственоста на 48 проценти од акциите во ЛВХМ. Тој ги поседува акциите преку ентитети поврзани со „Финансиере Агаш“ (Financiere Agache), компанија со седиште во Париз, која ги надгледува инвестициите на Арно и неговото семејство. Неговата уметничка колекција на модерни и современи слики вклучува дела од Жан-Мишел Баскијат, Демиен Хирст, Маурицио Кателан, Енди Ворхол и Пабло Пикасо.

 

Бил Гејтс 

Bloomberg Mercury

Бил Гејтс е на шестото место меѓу десетте најголеми милијардери на светот, со проценето богатство од 160,7 милијарди долари. Тој е соосновач на „Мајкрософт“, најголемиот светски производител на софтвер. Компанијата со седиште во Редмонд, Вашингтон, имаше приход од 212 милијарди долари во 2023 година. Неговото богатство е управувано преку „Каскада инвестмент“, која има удели во десетици јавно тргувани компании, вклучувајќи ги „Канадиан нешенл релвеј“ (Canadian National Railway), „Деери“ (Deere) и „Еколаб“ (Ecolab).

Почетоци

Бил Гејтс е роден во 1955 година од успешни родители - неговиот татко бил адвокат, неговата мајка била претседателка на локалниот „Јунајтед веј“ (United Way). Гејтс развил интерес за компјутери набрзо по неговиот прием во училиштето „Лејксајд“ во Сиетл.  Откако постигнал 1.590 поени од можни 1.600 на неговиот ес-еј-ти (SAT), тој се запиша на универзитетот „Харвард“, каде што неговиот пријател Пол Ален го убедил да му помогне да изгради оперативен систем за Алтаир 8.800 (Altair 8800), нов компјутер развиен од „Мајкро инструментејшн и телеметри системс“ (Micro Instrumentation & Telemetry Systems). Таа соработка на крајот резултира со „Мајкрософт“.

Богатство

Поголемиот дел од богатството на Гејтс е лоцирано во „Каскада инвестмент“, холдинг-компанија што е создадена со приходите од продажба на акции и дивиденди од „Мајкрософт“. Врз основа на анализа на податоците на „Блумберг“, Гејтс добил повеќе од 60 милијарди долари во акции и дивиденди од „Мајкрософт“ и други компании, вклучувајќи и исплата од 3,3 милијарди долари од „Мајкрософт“ во 2004 година, кои ѝ ги донирал на својата филантропска фондација. Вредноста на „Каскада“ се заснова на анализа на продажба и купување средства, даноци и перформанси на пазарот. Пазарните перформанси се засноваат на хибрид од индекси што опфаќаат сектори вклучувајќи хеџ-фондови, обврзници и акции. Во пресметката се вклучени инвестициите на „Каскада“ во затворени бизниси, вклучувајќи недвижен имот и енергетски средства. „Каскада“ исто така поседува удели во десетици јавни претпријатија.

 

Лари Пејџ 

Bloomberg Mercury

Лари Пејџ е на седмото место на листата на најбогато милијардери, со проценето богатство од 151,6 милион евра. Тој е соосновач на „Алфабет“, холдинг-компанија што стои зад „Гугл“ (Google), најголемиот светски онлајн пребарувач. Компанијата со седиште во Маунтин Вју, Калифорнија, беше основана во 1998 година и објави приход од 307,4 милијарди долари во 2023 година.

Почетоци

Лари Пејџ е роден во Ист Лансинг, Мичиген, во 1973 година. Студирал компјутерски науки на Универзитетот во Мичиген пред да докторира на „Стенфорд“. Тој се запознал со колегата Сергеј Брин во 1995 година, а двајцата подоцна работеле на истражувачкиот проект наречен „Бекраб“ (BackRub), кој се фокусирал на максимизирање на интернет-пребарувањата преку анализа на меѓусебната поврзаност помеѓу веб-локациите. Резултатот на таа соработка беше „Гугл“, кој беше основан во 1998 година, откако парот обезбеди 100.000 долари од инвеститорот Енди Бехтолсхајм.

Богатство

Поголемиот дел од богатството на Пејџ доаѓа од неговиот удел во „Алфабет“. Милијардерот поседува акции од класите Б и Ц односно околу шест проценти од бизнисот. Тој поседува околу 390 милиони акции од класата Ц на „Алфабет“, со кои се тргува на берза. Од првичната понуда на „Гугл“ во 2004 година, милијардерот продаде акции на „Алфабет“ и „Гугл“ во вредност од повеќе од 10 милијарди долари, според податоците собрани од „Блумберг“. Како застапник за чиста технологија, Пејџ беше ран инвеститор во производителот на електрични автомобили „Тесла“.

 

Ворен Бафет

Depositphotos

Ворен Бафет е на осмото место на листата на најголеми милијардери, со проценето богатство од 148,7 милијарди долари. Тој е претседател и најголем акционер на „Беркшир Хатавеј“, инвестициската групација што испорача годишна добивка од 19,8 проценти во пазарната вредност од 1965 година. Компанијата со седиште во Омаха, Небраска, ги поседува „Геико“ (Geico), „Клјетон хоумс“ (Clayton Homes) и „Дери квин“ (Dairy Queen) и има удели во „Кока-Кола“ и во „Американ експрес“.

Почетоци

Ворен Бафет е роден во 1930 година во Небраска. Тој рано демонстрирал вештина за заработка преку доставување весници и продавање бонбони и списанија од врата до врата. Тој ја купи својата прва акција една година по посетата на Њујоршката берза на 11-годишна возраст. Во 1950 година,тој се пријавил на универзитетот „Колумбија“ откако открил дека таму предаваат Бенџамин Греам и Дејвид Дод, автори на книгата „Интелигентен инвеститор“. Откако магистрирал економија, работел како аналитичар за хартии од вредност и брокер на акции пред да ја основа сопствената инвестициска фирма „Бафет партнершип“. Во 1962 година тој почна да купува акции од загрозениот текстилен производител „Беркшир Хатавеј“, за на крајот да ја преземе функцијата претседател и да ја користи како холдинг-компанија.

Богатство

Поголемиот дел од богатството на Бафет произлегува од неговиот интерес во „Беркшир Хатавеј“, јавно тргувана инвестициска компанија. Бафет поседува околу 37,6 проценти од акциите од класата А и помалку од 0,001 процент од акциите од класата Б, според документите на компанијата од ноември 2023 година. Милијардерот исто така поседува помалку од еден процент од акциите во „УС банкорп“. Вредноста на неговите инвестиции што не се дел од „Беркшир“ беше проценета од 500 до 900 милиони долари.

 

Стив Балмер

Bloomberg Mercury

Стив Балмер се наоѓа на деветтото место на листата на топ 10 најбогати милијардери, со проценето богатство од 143,6 милијарди долари. Тој е поранешен извршен директор на „Мајкрософт“, најголемиот светски производител на софтвер. Балмер се повлече од функцијата во 2014 година и остана акционер во компанијата со седиште во Редмонд, Вашингтон, која ги произведува оперативниот систем Виндоус, конзолата за игри „Xбокс“ и таблет-компјутерите „Срфејс“. Балмер го поседува и кошаркарскиот тим ЛА Клиперс.

Почетоци

Балмер е роден во 1956 година како син на менаџер на „Форд“, кој служел како преведувач на судењата во Нирнберг. Тој посетувал математички камп како дете, а дипломирал математика и економија на универзитетот „Харвард“ и му бил сосед на соосновачот на „Мајкрософт“, Бил Гејтс. По „Харвард“, Балмер го промовирал миксот за колачи „Данкан хајнес“ во „Проктер и Гембл“. Гејтс го убедил да го напушти деловното училиште на универзитетот „Стенфорд“ по една година за да му се приклучи на „Мајкрософт“ како вработен број 30 во 1980 година. Во „Мајкрософт“ тој го наследи Гејтс на местото главен извршен директор во 2000 година.

Богатство

Поголемиот дел од богатството на Балмер е добиено од уделот во „Мајкрософт“. Се претпоставува дека поранешниот главен извршен директор на компанијата сè уште поседува околу четири проценти од компанијата. Неговиот удел последен пат беше обелоденет во проксито на „Мајкрософт“ во 2014 година, кога имаше 333 милиони акции. Се проценува дека оттогаш продал 14 милиони акции за да покрие речиси една третина од куповната цена од две милијарди долари на Лос Анџелес Клиперс, кошаркарскиот тим што го купи во август 2014 година. Тој собра повеќе од 12 милијарди долари од дивиденди и продажба на акции на „Мајкрософт“, според анализата на податоците на „Блумберг“ заклучно со декември 2022 година. Лос Анџелес Клиперс е проценет на 4,56 милијарди долари врз основа на анализа од 2023 година на консултантите за вреднување „Спортико“ (Sportico).

 

Сергеј Брин 

Bloomberg

На десеттото место на листата на милијардери е Сергеј Брин, со проценето богатство од 142,8 милијардери долари. Тој е соосновач на „Алфабет“, холдинг-компанија што е сопственик на „Гугл“, најголемиот онлајн пребарувач во светот.

Почетоци

Помладиот од соосновачите на „Гугл“ е роден во 1973 година и на шестгодишна возраст побегнал од Советскиот Сојуз заедно со своето семејство. Неговиот татко бил математичар. Брин студирал математика и компјутерски науки на Универзитетот во Мериленд. На крајот продолжил со докторат на „Стенфорд“, каде што го запознал својот иден деловен партнер Лери Пејџ. Двојката создала пребарувач во гаражата на еден пријател во 1998 година, на крајот формирајќи го „Гугл“ и продавајќи акции на јавна понуда во 2004 година.

Богатство

Поголемиот дел од богатството на Брин произлегува од уделот во „Алфабет“. Милијардерот поседува и акции од класите Б и Ц, што му дава вкупен удел од околу шест проценти од бизнисот. Акциите на Брин од класата Б не се тргуваат и се вреднуваат според тековните пазарни цени за акциите на компанијата од класата А. Тие се конвертираат во акции со кои се тргува јавно на основа еден за еден, според проксито на „Гугл“. Тој поседува околу 364 милиони акции од класата Ц, кои исто така се јавно тргувани. Од првичната понуда на компанијата во 2004 година, милијардерот продаде акции вредни повеќе од 10 милијарди долари, според податоците собрани од „Блумберг“. Милијардерот поседува и мал удел во производителот на електрични автомобили „Тесла“.

                    

Методологија Индексот на милијардери на „Блумберг“ дневно ги рангира најбогатите луѓе во светот. Во пресметувањето на нето-вредноста, „Блумберг њуз“ (Bloomberg News) се стреми да обезбеди најтранспарентни достапни пресметки, а секој поединечен профил на милијардер содржи детална анализа за тоа како е пресметано богатството на таа личност. Индексот е динамична мерка за личното богатство врз основа на промените на пазарите, економијата и известувањето на „Блумберг“. Секоја бројка за нето-вредноста се ажурира секој работен ден по затворањето на тргувањето во Њујорк. Уделите во јавно тргуваните компании се вреднуваат со користење на најновата цена на затворање на акцијата. Процените се конвертираат во американски долари по тековниот девизен курс. Компаниите што се во блиска сопственост се вреднуваат на неколку начини, како на пример со споредување на односот на вредноста на претпријатието во однос на ЕБИТДА или цена-добивка на слични јавни компании или со користење споредливи трансакции.