Кои компании во регионот Адрија најбрзо заработуваат милион евра?

Анализата на времето потребно за компаниите од водечките регионални берзански индекси да остварат милион евра нето добивка досега ја презентиравме индекс по индекс одделно. Сега е моментот да ги ставиме сите тие податоци на едно место и да ја погледнеме регионалната слика како целина односно да видиме кои се компаниите од берзите од регионот Адрија кои се најбрзи во создавање профит и како се разликуваат една од друга.

За секој индекс, ги зедовме двете компании со најкратко време потребно за да постигнат милион евра нето добивка, според најновите достапни годишни финансиски извештаи. Апсолутните износи на добивката се конвертирани во евра за меѓусебна споредливост, а она што е важно повторно да се нагласи е дека овој индикатор не ја мери привлечноста на инвестициите или релативната профитабилност, туку само ги илустрира разликите во апсолутната профитна моќ и економската големина на избраните компании.

Словенија доминира, убедливо

Кога 12 компании од шест индекси се ставаат на истиот графикон, веднаш е очигледно дека словенечките компании од индексот SBITOP работат во категорија над остатокот од регионот. НЛБ остварува еден милион евра нето добивка за само околу 18 часа работа, што ја става во позиција на единствена компанија во регионалната анализа што го пробива тој праг за помалку од еден ден. Веднаш до неа е „Крка“, фармацевтски гигант што генерира ист износ за околу еден ден.

Причината лежи во големината на профитната база, со оглед на тоа што НЛБ е најголемата банка во Словенија и еден од лидерите во регионот, додека „Крка“ е еден од ретките домашни регионални индустриски играчи што генерира милијарди евра годишен приход на глобалниот пазар. Нивното присуство на врвот на регионалната листа затоа не е изненадување и е одраз на фундаменталната разлика во економската скала на работењето во споредба со компаниите од другите регионални пазари.

 

Хрватска е веднаш зад неа, со двајца солидни претставници

Веднаш зад словенечкиот тандем се две хрватски компании од индексот CROBEX10. „Кончар“ остварува милион евра профит за околу 2,4 дена, а ХТ за само 2,5 дена, што ги рангира веднаш до словенечката елита и ги прави најбрзо профитабилни компании на Загрепската берза. Вреди да се нагласи дека „Кончар“, и покрај тоа што не е најголема компанија по пазарна капитализација во рамките на CROBEX10, зазема водечка позиција според оваа метрика благодарение на својата исклучително висока апсолутна профитабилност, што покажува пример дека големината и профитната моќ не одат секогаш рака под рака.

Македонија изненадува - банкарскиот сектор го „носи“ пазарот

Помеѓу хрватското дуо и остатокот од регионот, Македонија се појавува како неочекувано силен блок. „Комерцијална банка“ од Скопјe остварува милион евра нето добивка за само четири дена, а „НЛБ Банка“ Скопјe за пет, што ги става претставниците на индексот MBI10 пред сите други пазари во регионална споредба, веднаш зад Словенија и Хрватска. Овој резултат е особено интересен со оглед на тоа што Македонија често е во сенка на поголемите регионални пазари на капитал, но банкарскиот сектор што доминира во индексот MBI10 покажува солидна апсолутна профитабилност, што е јасно видливо во оваа метрика.

Босна и Херцеговина (BIRS): „Телеком Српске“ отскокнува, останатите многу заостануваат

Пазарот на капитал во БиХ, кога зборуваме за индексот BIRS од берзата во Бања Лука, носи најизразен контраст во самата листа. „Телеком Српске“, со време од само пет дена до милион евра нето добивка, не е само најбрзиот претставник на индексот BIRS, туку и во регионална споредба, се рангира веднаш до македонските банки и пред сите српски и сараевски претставници. Станува збор за компанија со доминантна позиција на домашниот телекомуникациски пазар.

Белград и Сараево во сличен ранг - пазари со слични резултати

Интересна врска се појавува на дното од регионалното рангирање на најбрзите компании: српскиот „Месер Техногас“ (8,5 дена) и „Дунав осигурување“ (10 дена) од индексот BELEX15 се речиси рамо до рамо со претставниците на индексот SASX-10 од берзата во Сараево – „БХ Телеком“ (10,2 дена) и „АСА Банка“ (11 дена). И покрај фактот дека овие четири учесници на пазарот се од две различни земји и сосема различни сектори, тие се речиси еднакви еден на друг во однос на апсолутната профитна моќ.

„Месер Техногас“ и „Дунав осигурање“ ги носат спецификите на своите сектори - првата како производител на индустриски и медицински гасови постигнува солидни маржи со стабилна побарувачка, додека втората бележи силен раст на премиите и приходите од инвестиции. „БХ Телеком“ и „АСА Банка“, од друга страна, ја одразуваат стабилноста на телекомуникацискиот и банкарскиот сектор во босанскиот контекст. Тие имаат заедничко што, во регионална споредба, се солидно позиционирани, но со јасен јаз во однос на словенечката, хрватската и македонскиот елита.

Големината и профитната моќ ретко зборуваат со ист јазик

Споредбата со пазарната капитализација покажува дека не постои строга корелација помеѓу големината на компанијата и брзината на генерирање профит. Добар пример е „Крка“, која во однос на пазарната капитализација е највредна меѓу набљудуваните компании, додека НЛБ, и покрај речиси двојно поголемата пазарна капитализација, е неколку часа побрза во остварувањето на милион евра нето добивка.

На хрватскиот пазар, ХТ има поголема пазарна капитализација од „Кончар“, но генерира ист износ на профит побавно, додека босанската „БХ Телеком“ вреди повеќе од српските „Месер Техногас“ и „Дунав осигурување“, а потребно и е малку подолго време за да се постигне нето добивка од милион евра.

Еден од ретките примери каде што големината и профитната моќ речиси целосно одат рака под рака е Македонија, каде што „Комерцијална банка“ и „НЛБ Банка“ Скопјe истовремено се најголемите компании во индексот MBI10 и најбрзи компании во однос на генерирањето профит.

Регионална слика: големината на пазарот ја одредува лигата

Кога сите дванаесет компании ќе се погледнат заедно, моделот што се појавува не е случаен. Словенија и Хрватска ја предводат регионалната листа, првенствено затоа што имаат компании кои работат на зрели пазари кои се интегрирани во еврозоната со повисоки профитни бази. Македонија, преку силата на банкарскиот сектор, се приклучува кон таа група поблиску отколку што може да се очекува на прв поглед. Србија, Босна и Херцеговина (BIRS) и Федерацијата на Босна и Херцеговина (SASX-10) ја затвораат листата, но со меѓусебно споредливи резултати кои покажуваат дека разликите во рамките на оваа група не се драматични.

Соодветна инвестициска анализа сè уште бара разгледување на маржите, приносот на капиталот, перспективите за раст и множителите на вреднување. Но, како визуелна илустрација на економската моќ на компаниите кои ги предводат пазарите на капитал во регионот, оваа споредба покажува дека во истиот регион, на растојание од само неколку стотици километри, можете да најдете компании чија профитна моќ се разликува и за по неколку пати.