text size
Пред две години Раул Пател не можеше да спие.
Основачот на криптокомпанија, кој тргува со сопствен капитал, ноќите ги минуваше префрлајќи се од една интернет-шега со пазарна капитализација од милијарди долари на друга - Му Денг (Moo Deng), Лабубу коин (Labubu Coin), Скибиди (Skibidi Toilet) - обидувајќи се да продаде пред сите останати. Ако оставеше отворена позиција преку ноќ, можеше да се разбуди следното утро и да сфати дека забавата веќе завршила.
Сега бумот на мемекоините целосно заврши и тој спие сосема мирно. Од својот дом во Тампа Беј, 36-годишниот Пател управува со портфолио што воопшто не наликува на она од врвот на таа манија. Токените именувани по вирални животни и шеги од социјалните мрежи им го отстапија местото на облози на производители на чипови кои се во срцето на бумот на вештачката интелигенција.
Прочитај повеќе
Зошто сегашниот пад на биткоинот е поинаков од претходните
Изминатата година требаше да биде добра за биткоинот.
18.07.2026
„Стратеџи“ на Сејлор со продажба на акции ја зголеми резервата на три милијарди долари
Компанијата на Мајкл Сејлор со продажба на акции ги зголеми своите готовински резерви на три милијарди долари, додека нејзината препознатлива стратегија за купување биткоини привремено е ставена во мирување.
13.07.2026
Растот на цената на нафтата го собори биткоинот
Биткоинот во понеделникот ослабе на азиските пазари, откако цените на нафтата нагло пораснаа поради новите американски напади врз Иран.
13.07.2026
Трамп пријави најмалку 1,4 милијардa долари заработка од криптовалути во 2025 година
Приходите од криптовалути далеку ги надминале заработките на Доналд Трамп од хотелите и голф-одморалиштата, според најновата годишна финансиска пријава.
01.07.2026
„Бајненс“ уверува дека останува во Европа и очекува лиценца во согласност со MiCA
Додека трае неизвесноста околу новите правила за криптокомпаниите во ЕУ, најголемата светска криптоберза вели дека останува посветена на европскиот пазар.
17.06.2026
Повеќе од половина од биткоинот сега е во загуба - знак што не треба да се игнорира
Најновиот пад на биткоинот беше толку остар што повеќе од половина од неговата понуда во оптек турна во зоната на загуба.
11.06.2026
„Ова е многу подобро искуство“, рече тој, користејќи го изразот bags, жаргон во светот на дигиталните средства за позициите што ги држи. „Сега можете мирно да спиете со своите позиции. Кај мемекоините веќе долго време не можевте мирно да спиете.“
Пател е еден од сè поголемиот број крипто-трговци кои од мемекоини преминаа на акции на компании од областа на вештачката интелигенција и полупроводниците. Нивните инстинкти се добро познати - да влезат рано, да го фатат растот и да заземат позиција пред сите останати. Она што се промени, вели Пател, е тоа што компаниите од областа на ВИ му нудат нешто што мемекоините ретко му го нудеа: приходи, производствени цели и јасни пазарни катализатори врз основа на кои може да ги проверува своите проценки.
Оваа миграција веќе се гледа и на берзите, каде што трговците сега можат да користат познати финансиски производи за обложување на акции. Договорите што ги следат „СК Хајникс“ (SK Hynix Inc.), „Микрон“ (Micron Technology Inc.) и „Сан Диск“ (SanDisk Corp.) остварија повеќе од осум милијарди долари обем на тргување на платформата „Хиперликвид“ (Hyperliquid) само минатата недела, според податоците на страницата hl.eco. На „Бајнанс“ (Binance), најголемата криптоберза во светот, просечниот дневен обем на договорите поврзани со акции пораснал од 85 милиони долари во февруари на 5,5 милијарди долари во јули, што претставува пазар кој пред само шест месеци речиси и да не постоеше.
Пазарот стана доволно голем и доволно неурамнотежен за да го привлече вниманието на професионалните инвеститори. Хеџ-фондови од Хонг Конг до Њујорк сега ја заземаат спротивната страна од масата, наплатувајќи надоместоци што малите инвеститори ги плаќаат за да ги одржуваат своите облози активни.
Таквиот тајминг не им оди во прилог на трговците. Акциите на производителите на чипови штотуку го поминаа најлошиот период во повеќе од една година, бидејќи растот ослабе. Падот го предводеа компаниите од секторот за мемориски чипови. „СК Хајникс“ (SK Hynix Inc.) изгуби двоцифрен процент во само една трговска сесија – вид осцилација што секој крипто-трговец би ја препознал. „Сиверс семикондакторс“ (Sivers Semiconductors AB), еден од личните избори на Пател, падна за речиси 70 отсто во однос на својот врв. Но, тој вели дека ја купил акцијата за да ја држи со години, а не со часови, што му дава доволно причина да ги издржи падовите.
Пател почнал да купува акции на „Сиверс семикондакторс“ (Sivers Semiconductors AB), шведска компанија котирана на берзата „Насдак Стокхолм“ (Nasdaq Stockholm), откако прочитал објава од анонимен профил на мрежата Икс наречен Серенити. Профилот има повеќе од 970.000 следбеници и, според него, има навика да открива помалку познати компании од областа на вештачката интелигенција пред тие да бидат прифатени од пошироката јавност. Профилот Сренити не одговорил на барањето за коментар испратено преку Икс.
„Причината поради која купив дел од неговите избори, покрај фундаменталните показатели, беше аурата и речиси култниот статус што го создаде околу некои компании, како што е „Сиверс семикондакторс“ (Sivers Semiconductors AB)“, рече Пател.
Тој го споредува Сренити со Мурад, еден од највлијателните гласови за време на бумот на мемекоините, кој го популаризираше поимот „суперциклус на мемекоините“, теза според која најсилните токени не биле финансиски средства, туку интернет-култови што настанале органски.
Крипто-трговците дојдоа поради бумот на вештачката интелигенција и со себе го донесоа добро познатиот модел на однесување: анонимни профили на мрежата Икс, онлајн-заедници што тргуваат заедно и 24-часовно тргување со позајмени средтва, сè на едно место што никогаш не се затвора.
Нова класа средства. Ист модел. Тоа најјасно се гледа кај најшпекулативните компании на пазарот: вирален профил ќе истакне некоја компанија, следбениците масовно влегуваат, а самото купување станува дел од аргументот за нејзино поседување – истата повратна спрега што некогаш ги туркаше и најнепознатите токени.

Не мислат сите дека ова ќе заврши добро.
„Мислам дека ова е многу нездрав начин на тргување“, рече Јукан Чое, аналитичар во „Ситрини“ (Citrini Research), кој стекнал голем број следбеници на Икс, но во своите објави често избегнува да именува поединечни акции. „Таквиот раст на цените на акциите не се темели на фундаментите - тоа е кула од ликвидност изградена од малите инвеститори и речиси е сигурно дека во одреден момент брзо ќе се урне.“
Берзите им излегуваат во пресрет. Криптоплатформите сè почесто нудат договори поврзани со акции, ЕТФ и суровини, додека традиционалните берзански оператори, вклучувајќи ги „ЦМЕ“ (CME Group) и „ЦГМ“ (Cboe Global Markets), ја проширија понудата на криптовалути бидејќи инвеститорите бараат пазари што работат подолго, а со текот на времето и непрекинато, 24 часа дневно. Старата граница меѓу криптопазарите и Волстрит продолжува да исчезнува.
На криптоберзата „Хиперликвид“ трговците можат да отвораат долги или кратки позиции со финансиска потпора до 20 пати, а понудата не завршува со „Енвидија“ (Nvidia Corp.), туку се проширува и на компании од секторот на мемориски чипови и оптичките технологии.
Шунјет Јан, директор за берза и тргување во „Бајнанс“, изјави дека растот на тргувањето со фјучерси без датум на истекување, поврзани со акции и суровини, на таа берза е „без преседан“.
За разлика од класичните фјучерс-договори, фјучерсите без датум на истекување немаат рок на доспевање. Тие му овозможуваат на трговецот да го следи движењето на цената на „Енвидија“ (Nvidia Corp.) без никогаш да ја купи нејзината акција, користејќи го истиот инструмент што некогаш беше наменет за биткоин и етер.

Тргувањето со овие договори во голема мера беше насочено кон оптимистички облози за раст на цените. Перпетуалните договори користат периодични надоместоци за финансирање за нивните цени да останат усогласени со цената на средството што го следат. Кога побарувачката за долги позиции ќе стане изразено еднострана, сопствениците на долги позиции обично им плаќаат на оние со кратки позиции, а таа стапка може нагло да се зголеми.
Во основа, стратегијата е едноставна: купувате акции, отворате кратка позиција во перпетуални договори и ги наплатувате надоместоците за финансирање сѐ додека трае таа нерамнотежа.
Една од компаниите што ја применуваат оваа стратегија е „Хиперитам“ (Hyperithm) од Јужна Кореја. Нејзините врски со локални примарни брокери и инвестициски компании ѝ овозможуваат да набавува акции на компании како „СК Хајникс“, а истовремено да остварува приходи од надоместоците што ги создава побарувачката од малите инвеститори, вели Сангрок О, главен извршен директор и основач на компанијата.

„Нашето гледиште е дека побарувачката од малите инвеститори создава разлики во цените, а институционализацијата ги намалува дел од нив. Но сѐ додека пазарот останува расцепкан и сегментиран, неефикасностите што компанија со супериорен модел може да ги искористи ќе останат структурно присутни“, рече О.
Финансиската потпора делува во двете насоки. Кога премногу трговци ќе се најдат на истата страна од пазарот, и мало движење на цената против нив ги принудува да продаваат, што дополнително ја турка цената надолу и предизвикува нов бран продажби. Со други зборови, механизмот што претходно го поттикнуваше растот сега работи во обратна насока.
Што се однесува до Пател, овомесечната распродажба на акциите од секторот на ВИ не го поколеба. Планира да задржи голем дел од своите позиции една или две години, што е цела вечност според стандардите на мемкоините, каде што долгото чување обично се мереше во денови.
„Секогаш сакате да излезете од позицијата пред да почне вистинската распродажба по објавувањето на веста (sell-the-news)“, заклучи Пател.