Нов раст на каматите на државните обврзници: Задолжувањето поскапува

Нов раст на каматните стапки на државни обврзници. Се поскапо станува задолжувањето дома, а на последната аукција на која Министерството за финансии издаде 15-годишни државни обврзници без девизна клаузула купонската каматна стапка беше 4,40 проценти. Овие хартии од вредност од денеска котираат на Македонска берза. Министерството издаде емисија вредна 309.040.000 денари односно 30.904 обврзници секоја со номинална вредност од 10.000 денари. Овие обврзници достасуваат на 13 октомври во 2037 година.

Според податоците од Министерството за финансии каматните стапки на овие хартии од вредност континуирано растат во текот на годинава. Клучна причина за тоа се актуелните поместувања на пазарите на капитал, а по политичките турбуленции и по нарушувањето на синџирите на снабдување и пазарите што предизвика висока инфлација во светот. Народните банки ширум светот со затегнување на политиката се обидуваат да го запрат инфлаторниот притисок што ги крева каматните стапки и го прави задолжувањето се поскапо.

Македонија до скоро го немаше обезбедено планираното надворешно задолжување, но Владата објави дека е постигнат договор со Меѓународниот монетарен фонд за аранжман во рамки на Линијата за претпазливост и ликвидност (Precautionary and Liquidity Line (PLL)) во вредност од 530 милиони евра со времетраење од 24 месеци.

Од ММФ соопштија дека PLL аранжманот ќе ги поддржи политиките на државните власти за адресирање на економските последици од последователните глобални шокови предизвикани од пандемијата со Ковид-19 и од инвазијата на Русија врз Украина. Претходно, Министерството за финансии објави дека Владата донела одлука за издавање на хартии од вредност на германскиот пазар, обврзница позната како „Namensschuldverschreibungen“, односно NSV, во износ од 250 милиони евра. Каматната стапка на оваа обврзница изнесува 3,75 отсто плус 6 месечен ЕУРИБОР, со рок на отплата од 3 години и 18 месеци грејс-период.

Инаку, како што анализиравме претходно, потребите за задолжување на државите во регионот Адриа ќе растат за да се покрие зголемувањето на фискалните дефицити во 2023 година, кои ќе се продлабочат главно поради слабеењето на економската активност и покривањето на високите трошоци за енергија.

Аналитичкиот тим на „Блумберг Адриа“ скенирајќи ја структурата на доспевање на јавниот долг во земјите од регионот пресмета дека потребите за јавно финансирање се највисоки во Хрватска (14,5 проценти од БДП) и во Србија (10 проценти од БДП). Според нив, другите земји во регионот се релативно подобро позиционирани, со најниски потреби за јавно финансирање во Босна и Херцеговина (4 проценти од БДП), потоа Словенија (6 проценти од БДП) и Македонија (9 проценти од БДП). Слична е состојбата и во останатите земји од поширокиот регион. Имено, потребите за финансирање во Унгарија изнесуваат 15 проценти од БДП, а во Романија (10 проценти од БДП).

Приносите на државните обврзници во регионот на Адриа кон крајот на септември достигнаа овогодишен максимум.

Во позадината, премиите за ризик беа во пораст и во последните четири недели, при што распонот на петгодишните обврзници на Босна и Херцеговина се зголеми за 275 базични поени, на Македонија за 170 базични поени, на  Србија (+125 базични поени), на  Хрватска (+62 базични поени), а единствено кај Словенија немаше поместување.