Три сценарија за влијанието на војната врз автомобилската индустрија, засегната и Македонија

Глобалната продажба на лесни возила во текот на 2026 година ќе биде помала за 800.000 до 900.000 единици, а во 2027 година за 500.000 единици, се наведува во прелиминарните прогнози на „Стандард и Пурс глобал“. Според овој извештај, само во земјите од Заливот намалувањето ќе изнесува околу 200.000 единици.

Во прогнозата се наведува дека глобалниот пазар веројатно ќе доживее подлабоки прекини во синџирот на снабдување ако Ормускиот Теснец остане затворен до крајот на април.

„Нашите основни претпоставки за март 2026 беа оптимистички, очекувајќи дека сообраќајот на танкерите ќе се обнови по неколку недели и ќе биде нормализиран до крајот на март или почетокот на април. Тоа не се реализира“, се наведува во извештајот.

Основните претпоставки зад априлската прогноза за 2026 година сега претпоставуваат дека теснецот ќе остане суштински затворен во текот на април. Повторното отворање се очекува да биде постепено, а нормалниот транспорт во регионот веројатно нема да се врати до втората половина на 2026 година. Ситуацијата останува многу променлива, се истакнува во прогнозата на „СП Глобал“.

Неизвесност и во македонската автоиндустрија

Неизвесноста е клучна и во автомобилскиот сектор во земјава, во кој работат над 30.000 работници. Засега нема нарушувања, но како ќе се одвиваат работите ќе зависи од времетраењето на конфликтот.

Според Виктор Мизо, претседател на Советот на странски инвеститори, затворањето на Ормускиот Теснец е важно поради тешкотиите во снабдувањето со петрохемиски материјали.

Нарушувањето влијае и на цените на алуминиумот, кој е исто така важен во оваа индустрија. А најважно е движењето на цените на енергентите, кои ќе ги диктираат одлуките на централните банки, вели тој.

Bloomberg

„Ако инфлацијата забрза и бидат затегнати монетарните политики, што ќе доведе до зголемување на трошоците за задолжување, тоа ќе влијае негативно врз продажбата затоа што каматите ќе бидат повисоки. Дополнително, како што растот на цените на сите суровини ќе се прелева низ економијата, пред сѐ на храната, буџетите на домаќинствата ќе бидат сѐ пооптоварени, што исто така ќе предизвикува пад на глобалната продажба на автомобили“, вели Мизо.

Според него, високите цени на горивата ќе влијаат на продажбата на нови возила со мотори со внатрешно согорување, а продажбата на електрични возила зависи од инфраструктурата во одредени земји.

Тој вели дека станува збор за глобален проблем и во случајов не е важно каде се лоцирани компаниите затоа што влијанието е исто за сите.

„Ова значи дека ќе биде погодена индустријата глобално и потенцијалното намалување на побарувачка ќе се одрази на сите места“, вели Мизо.

Три сценарија за ефектите од конфликтот

„СП Глобал“ разработи три сценарија за ефектите од кризата, при што клучен фактор останува времетраењето на конфликтот.

Според краткорочното сценарио - ако војната трае кратко (до три месеци), економските последици ќе бидат најмали и состојбите може да почнат да се стабилизираат до крајот на 2026 година.

Според ова сценарио, влијанието врз глобалното производство на возила ќе биде ограничено. Најголем ризик е прекин во синџирот на снабдување со компоненти од Азија, особено за европското производство.

Според среднорочното сценарио - ако конфликтот трае од четири месеци до една година, закрепнувањето во 2026 година станува помалку веројатно и економските последици од војната може да се прошируваат.

„Ако војната се продолжи до една година, се очекува притисокот врз регионалниот БДП да трае и по 2026 година. Трошоците за транспорт и осигурување би станале постојани, а користењето на Ормускиот Теснец би останало високоризично поради влијанието врз глобалните транспортни рути“, се наведува во анализата на „СП Глобал“.

На глобално ниво, вакво среднорочно времетраење на кризата може да го зголеми ризикот банките не само да паузираат или да го одложат намалувањето на каматните стапки туку и да ги зголемат, во зависност од пазарните услови, со што би се засилило економското влијание на војната.

На глобално ниво, влијанието врз производството би доаѓало од прекините во снабдувањето и транспортот. Инфлацијата на трошоците за производство би станала подлабоко вкоренета. Притисокот врз трошоците би ја намалил профитабилноста на возилата со мотори со внатрешно согорување од пониска класа, што би ги натерало производителите да го насочат ограниченото снабдување кон возила со повисока маржа.

 

Според подолгорочното сценарио - ако војната влезе во втората година, „СП Глобал“ прогнозира „нова нормалност“.

Ако војната трае повеќе од една година, економското влијание ќе продолжи да тежи врз пазарната активност, суровините и цените на возилата. Зголемените трошоци би достигнале ново ниво и наглите промени би станале поретки.

„Глобално, побарувачката би се менувала не само по обемот туку и по типот на погонскиот систем (на пример, бензински  наспроти електрични) и големината на сегментот. Долготрајно зголемување на цените на горивото би можело да ја поттикне побарувачката за електрични возила, бидејќи потрошувачите би ги гледале како поповолни за вкупните трошоци на сопственост“, се истакнува во анализата на „СП Глобал“.