Леблебијата доживува бум: Која друга храна влијае позитивно на нашиот ум?

Ултрапроцесираната храна може да го зголеми ризикот од депресија и анксиозност дури за 53 отсто, покажа едно истражување. Огромното влијание од лошата храна на менталното здравје ги натера луѓето да почнат посериозно да му пристапуваат на дневното мени, а тоа го покажуваат и бројките. Дури 60 отсто од консументите во Велика Британија веруваат дека исхраната е клучна за нивната среќа.  

Храната што го поттикнува расположението е во фокусот и на експертите. Информативната платформа за развој и технологија на храна и пијалаци „Фуд навигатор“ (Food Navigator) ја прогласи за мегатренд во 2025 година, а оваа храна се најде и на листата со топ 10 глобални трендови на „Иннова маркет инсајтс“ (Innova Market Insights).

Големиот интерес за „муд фуд“ (mood food), како што популарно се нарекува оваа храна, не е изненадување за нутриционистите, кои укажуваат дека првите научни трудови за поврзаноста на исхраната со менталната благосостојба се објавени уште пред една деценија. 

На кој начин храната позитивно влијае на менталното здравје и што вели науката ја прашавме Тања Турунџиева, нутриционистка со 25-годишна кариера.

„Канадскиот лекар Ханс Селиј, кој е творец на теоријата за стрес, убаво објасни дека и позитивниот стрес знае да биде шок за организмот. Големината на стресот најмногу се одредува според лачењето на хормонот катехоламин, кој може да влијае на сите органи и функции на организмот, на кардиоваскуларниот, имунолошкиот и ендокриниот систем“, вели Турунџиева за „Блумберг Адрија“.

Прво нешто што ги советува своите клиенти, кои често се луѓе од бизнис-заедницата, е дека индивидуалниот пристап кон исхраната е секогаш најдобрата формула за добро здравје. Таа вели дека луѓето мора да знаат која храна им е компатибилна. Во спротивно, и да е најздрава, ќе биде погрешна за нивниот организам. 

Таа го препорачува медитеранскиот начин на исхрана како одличен за справување со стресот.

Bloomberg Mercury

„Внесувањето протеини од риба и морски плодови во комбинација со свежи салати ја амортизира напнатоста. Јаглехидратите исто така влијаат за ублажување на стресот, ама само моносахаридните шеќери односно свежото овошје. Јаткастите плодови, поради етеричните масла, присуството на есенцијалните аминокиселини и присуството на големо количество антиоксиданти од витамини и минерали, придонесуваат да се подига серотонинот, познат и како хормонот на среќата. На пиедесталот се оревите и бадемите, како и бразилскиот орев“, посочува Турунџиева.

На нејзината листа со намирници што поттикнуваат среќа се и мешунките, кои се неизоставен дел од македонската традиционална кујна, како што се гравот, грашокот, леќата и боранијата. Сепак, леблебијата е убедливо на врвот. 

Ова мешункасто растение експертите го издвојуваат како водечки антистрес-нутритив на светско ниво и интересот за него не бил никогаш поголем. Се очекува глобалниот пазар на леблебија да достигне 22,95 милијарди долари во 2029 година, со годишна стапка на раст од 8,1 отсто. Во извештајот на „Бизнис рисрчс компани“ (The Business Research Company) е наведено дека една од причините за ваквиот силен раст во наредните години е токму зголемениот фокус на здравата храна, која поттикнува благосостојба. Моќта на леблебијата ја истакнува и нашата соговорничка.

„Леблебијата во себе содржи избалансираност на протеини, јаглехидрати и група на витамини Б, кои по составот се одлични за организмот кога се наоѓа во состојба на стрес“, вели таа. 

Bloomberg Mercury

Турунџиева ги издвојува и безглутенските житарки киноа, амарант и хелда, кои освен високо количество на витамини Б, содржат и магнезиум, кој е важен за нервниот систем и има смирувачко дејство.

„Клучно во изборот на храна е присуството на многу свежи ензими од сурово овошје и зеленчук, како и доволно внесување вода во организмот. Да не ги заборавиме и суровите семки од сончоглед, лен, сусам и тиква, кои термички необработени и несолени придонесуваат да се амортизира и елиминира стресот од нашиот организам“, објаснува таа. 

Уште една важна работа што особено треба да се земе предвид е дека здравите намирници сами по себе не значат ништо без временска рамка. Турунџиева посочува дека мора да бидат застапени три оброка дневно, иако работните обврски често не ни го дозволуваат тоа. Сепак, таа смета дека со малку подобра организираност може да се „преживее“ денот, а истовремено да го одржиме имунитетот во добра состојба. За подобро расположение и подобра продуктивност во текот на работниот ден таа го советува следното: 

• Во утринските часови секогаш да се консумираат ленено масло, ореви, природно цеден сок со една лажица квалитетен мед, а кофеинот, по можност, да се замени со некој овошен чај или со чај од камилица. 
   
• ​Внесувањето сезонско овошје, јатки и семки секогаш да биде во претпладневните часови, односно да имаме продолжен појадок. Доаѓаат предвид и овошни кашести сокови, кои сега се хит, но секогаш во нив да има и вода, да не бидат концентрирани. 
   
• Долг период без храна никако, ручекот да биде умерен и повеќе концентриран на внесување протеини, односно риба и морски плодови или квалитетно мисиркино месо, придружено со некоја колоритна разновидна свежа салата, нормално зачинета со маслиново масло, сол и лимон. 
   
• Вечерата да биде обично не многу доцна. Свежа салата и некој природно цеден сок, па и една чаша добро квалитетно црвено вино е сосема доволно.
   

За крај Турунџиева издвојува и што треба да се избегнува. Сите оние што се под стрес мора засекогаш да заборават на стимулирачки енергетски пијалаци и на жестоки алкохолни пијалаци, како и на рафинирани бели шеќери.