Светот полуде по апликации за здрав живот: Каков е интересот кај нас?

Според податоците на nerdwallet, меѓу најпрофитабилните бизниси во 2024 година, меѓу другите, се најдоа персонализираните тренинзи, технологијата и вештачката интелигенција, мобилните апликации и персонализираните велнес-програми. Сите овие категории ги спојува едно нешто - таканаречените апликации за здравје (healthcare apps), за кои интересот не престанува да расте, особено по пандемијата на ковид-19. Секако, треба да се има на ум дека апликациите за здравје не се замена за посета на лекар, но влијанието на вештачката интелигенција и напредната технологија е толкаво што некои активности навистина се поедноставија.

Пазарот на апликациите mHealth е проценет на 37 милијарди долари во 2024 година, а до 2034 година би требало да достигне вредност од 154 милијарди долари. Најсоодветен пример за значителниот раст на употребата на овие апликации е американскиот пазар, како еден од најголемите светски пазари што предничат во технологија и иновации. Дури 84 милиони Американци во 2022 година користеле апликации mHealth за следење на своите здравствени активности.

Напредната технологија сѐ повеќе се користи за подобрување на индивидуалното здравје и кај нас. Освен за странските сервиси, македонските граѓани покажуваат зголемен интерес и за домашните платформи што нудат програми за вежбање, релаксација и грижа за менталното здравје. Сепак, нивните сопственици иднина гледаат преку влез на нови пазари.

Еден од нив е Јосиф Дамјанов, соосновач на „Фиткит“ (FitKit), мобилна апликација за фитнес и велнес, која на членовите им нуди пристап до повеќе од 1.000 активности низ целата држава, вклучувајќи спа, јога, јавање и разговори со психолог. Тој за „Блумберг Адрија“ открива дека најголемиот дел од приходите им доаѓа од фитнес и велнес-бенефиции што компаниите ги нудат како додадена вредност за своите вработени.

Јосиф Дамјанов FitKit приватна архива

„Веќе седум години преку нашата мобилна апликација им овозможуваме на компаниите и индивидуалците да посетуваат локации за вежбање, релаксација, психолози, нутриционисти и разни забавни активности само со една претплата. Ако зборуваме за профит како процент од годишниот промет, тогаш постои простор за ентузијазам, но кога ќе ги видите големината и потенцијалот на македонскиот пазар, тогаш ентузијазмот некако спласнува. Затоа како компанија веќе сме присутни на грчкиот пазар, а од 2025 година ќе бидеме присутни и на српскиот“, вели Дамјанов.

Тој со своите партнери цели во наредните пет години компанијата да биде застапена на уште најмалку пет нови пазари преку франшизите што ќе почнат да ги нудат од февруари 2025 година. Слични амбиции има и Георги Михаилов, основачот на „Разговор.мк“ (razgovor.mk), македонска мобилна апликација за ментално здравје. Иако интересот за платформата е сѐ поголем и, како што вели, приходите растат со околу 5 отсто на месечно ниво, сепак иднината на својот бизнис ја гледа надвор од земјава.

„Во следните пет години имаме две цели. Да се етаблираме на неколку пазари во Југоисточна Европа и да станеме технолошки лидери во оваа категорија во светски рамки“, вели тој.

Георги Михаилов UNDP North Macedonia-accelerate program 2030

Razgovor.mk им нуди можност на корисниците да побараат пишан совет од речиси 90 лиценцирани психолози и да закажат сесија со допишување, но и аудио или видеоразговор со кого било од нив во траење од 50 минути. Апликацијата е дополнително атрактивна поради анонимноста што ја нуди, ако се земе предвид дека грижата за менталното здравје сѐ уште важи за табу-тема на овие простори.

„Веќе четири години постоиме на пазарот. Започнавме со шест-седум психолози и сесии со допишување, кои траеја најмногу половина час. Успеавме да дојдеме до две мали инвестиции од инвестициски фонд и помали бизнис-ангели. Тоа беше дополнителен поттик и ја зацврсти нашата верба во можноста да креираме нешто значајно“, вели Михаилов.

Дека користењето на технологијата носи сериозни промени во здравствената индустрија сфатија и големите компании, па со поддршка од доктори и со користење на вештачката интелигенција словенечкиот фармацевтски гигант „Крка“ ја разви мобилната апликација „Флеби“ (Flebi). Од мај годинава таа е достапна на македонски јазик, а на корисниците им се нуди персонализиран и практичен водич за здрав и балансиран начин на живот.

Како ВИ ќе го промени пристапот кон здравјето?

Вештачката интелегенција веќе наоѓа широка примена во апликациите mHealth, а нашите соговорници со возбуда зборуваат за позитивното влијание и за придобивките од имплементирањето на оваа технологија во нивниот сектор.

„ВИ овозможува значителна персонализација на продуктите поврзани со човековото здравје. Таа ќе има значајна улога во раната детекција на болести и ќе ја демократизира оваа индустрија преку зголемување на пристапноста до услугите. Тоа ќе се случи преку значително зголемување на продуктивноста и ефикасноста на здравствените професионалци, со што тие ќе имаат можност да овозможат грижа за повеќе луѓе“, смета Михаилов.

Тој појаснува дека насоката во која се движат како компанија не е со вештачка интелигенција да ги заменат психологот или психотерапевтот, туку да ги едуцираат за можностите што истата таа им ги нуди.

Интересно размислување за придобивките од ВИ има и Дамјанов, кој потсетува дека не многу одамна луѓето што сакаа да направат нешто во врска со своето здравје и тело беа излудувани од спротивставени информации, лажни тврдења и од тренери што ја користеа наивноста на купувачите и им подметнуваа различни брзи решенија и верувања.

„Кај мене постои голем оптимизам дека во блиска иднина луѓето, пребарувајќи информации на интернет, ќе добиваат одговори од вештачка интелигенција, а истата таа ќе биде добро регулирана за да ги дава одговорите од релевантни извори. И тоа е само дел. Замислете што сѐ ќе се случува со индивидуализираниот пристап. Ќе имаме можност да следиме крвна слика, телесни, ергономски и постурални параметри, да внесуваме детали за нашиот дневен биоритам и обврски, а потоа со клик на копче да добиваме персонализиран план за вежбање и исхрана. Нели е тоа лудо“, коментира тој.