#SkinnyTok е забранет, но тоа не го спречи трендот на гладување

Тикток (TikTok) тврди дека #SkinnyTok е мртов - но родителите на тинејџерите не треба да се опуштаат. Додека компанијата што управува со оваа мрежа неодамна го забрани хаштагот поради промовирање екстремно слабеење, армија од влијателни лица продолжува да го одржува трендот жив, ставајќи ги младите луѓе во сериозен ризик.

Денес впрочем многу е лесно нарушувањата во исхраната да се промовираат како дел од „здрав начин на живот“. Тој стил на живот потоа се монетизира преку апликации за следење на навиките, групни разговори и 30-дневни предизвици - и се споделува со многу поширока публика.

Подемот на #SkinnyTok претставува модерна верзија на содржини што и во минатото отворено промовираа нарушувања во исхраната. Во 1990-тите тоа беше Кејт Мос и „хероинскиот шик“. Во раните 2000-ти, „Тамблр“ (Tumblr) беше преплавен со објави што ги величаа „Ана“ и „Миа“, фиктивни персонификации на анорексија и булимија. Денес, 23-годишната инфлуенсерка Лив Шмит им порачува на своите следбеници: „Јадете паметно, изгубете број“.

 

Кејт Мос, муза на „хероинскиот шик“, денес има 51 година и многу повеќе килограми од 1990-тите. Фото: Depositphotos

Шмит, една од најпознатите личности на #SkinnyTok, која е позната по тоа што го замени зборот „skinny“ (превод слаб) во „skinni“ (слаб), основаше затворена група наречена „Скини сосиете“ (Skinni Société). Во септември минатата година нејзиниот профил беше забранет на Тикток, а по истражувањето објавено на „Волстрит журнал“ (Wall Street Journal).

Тоа што за неа сè уште се пишува месеци подоцна покажува колку е немилосрдна и исцрпувачка борбата на регулаторите против штетна содржина. По забраната на Тикток, Шмит едноставно се пресели на Инстаграм, каде што нејзиниот број на следбеници порасна од 67.000 на повеќе од 320.000. До неодамна таа наплаќаше 20 долари месечно за пристап до „мотивациски“ групен разговор, но кога Д кат (The Cut) откри дека меѓу корисниците има средношколци, „Мета“ во мај престана да ја монетизира.

Сепак, нејзиниот инстаграм-профил сè уште постои, а таа редовно објавува и на Јутјуб (YouTube). Видеото, насловено „Како да имате слабо тело со ограничен буџет“ е прегледано речиси 50.000 пати за една недела, иако ги охрабрува гледачите да консумираат помалку од 1.000 калории дневно - далеку под препораките на експертите за исхрана.

 

Двеилјадитите во прв план исфрлија фиктивни персонификации на анорексијата и на булимијата. Фото: Depositphotos

На својот инстаграм-профил, Шмит продолжува да ја рекламира апликацијата за пристап до „Скини сосиете“. Додека членарината претходно чинеше 20 долари месечно, се чини дека новата верзија ќе чини и до 2.900 долари, што е јасен показател колку нејзиниот модел на дејствување всушност е недостапна црна кутија. Без оглед на цената, таа продолжува да користи јавни платформи за регрутирање луѓе во приватни групи каде што се промовираат начини на исхрана без никаков надзор - и притоа заработува и пари. „Блумберг опинион“ (Bloomberg Opinion) постојано се обидувал да контактира со неа, но не добил одговор.

Ваквата содржина прави вистинска штета. Јохана Кандел, основачка на Националната алијанса за нарушувања во исхраната, рече дека повиците до нејзината телефонска линија за помош со упатувања на #SkinnyTok почнале да се зголемуваат минатата зима. Во изминатите неколку недели, дури едно од пет лица кои ја контактирале организацијата го споменале хаштагот.

Некои од тие повици дошле од луѓе што претходно имале нарушувања во исхраната и биле реактивирани од содржината. Други почнале да го следат #SkinnyTok за да „го подобрат своето здравје“, но завршиле во опасен ментален простор, вели Кендел.

 

Содржините на мрежите ги поттикнуваат гледачите да внесуваат помалку од 1.000 калории дневно. Фото: Depositphotos

Бомбардирањето со слики за „идеално слаби фигури“ има и пошироки импликации. Некогаш скриена во темните агли на интернетот, овој вид содржина мораше намерно да се бара. Денес, алгоритмите ја сервираат директно, и тоа на подмолен начин. Додека реториката на Шмит е очигледна, други инфлуенсери промовираат слични пораки преку дисциплиниран начин на живот што ја замаглува линијата помеѓу здравјето и рестриктивната исхрана. Правете 15.000 чекори на ден, пијте чај, „нахранете“ го вашето тело - фрази што можеби не изгледаат алармантно сами по себе, но лесно можат да ги измамат родителите.

Трендовите на Тикток што звучат екстремно - како што беше „нозе хеланки“ (legging legs) - брзо се отстрануваат. Но што е со она што изгледа безопасно, како популарните видеа „што јадам во текот на еден ден“? Како може да се очекува платформите ефикасно да ја отстранат содржината што е маскирана со зборови како што се „велнес“ и „самопомош“?

Тоа е прашање што ги мачи креаторите што исто така се борат против токсичната содржина. Кејт Главан, 26-годишна инфлуенсерка, јавно проговори за својата борба со проблемите во исхраната:

„Не познавам ниту една жена што немала некаков проблем со телото или исхраната“, вели таа. „Единственото нешто што ме извлече од нарушувањето беше сфаќањето дека си го уништувам здравјето. На 17 години, мојот лекар ми рече дека имам густина на коските како на седумдесетгодишна жена“.

 

 

 

 

Младите немаат доверба во стручњаците и авторитетите, па се вртат кон инфлуенсерите. Фото: Depositphotos

 

Но, дали истата порака ќе стигне до денешните 17-годишници?

„Многу помлади припадници на генерацијата зед веруваат дека целиот систем е наместен - училишта, лекари, влада. Таа параноја создаде недоверба кон експертите“, вели Главан. „Затоа тие се вртат кон инфлуенсерите - што е исклучително опасно“.

Колку е опасно? Аманда Рафул, професорка на Универзитетот во Торонто, која ги истражува нарушувањата во исхраната, вели дека постојат „јасни докази дека колку повеќе време младите луѓе поминуваат на социјалните медиуми толку е поголема веројатноста да развијат негативна слика за себе, чувство на недоволност и штетно однесување во исхраната“.

Студија од 2023 година што опфати 50 помали студии покажа дека социјалните медиуми поттикнуваат споредби со другите и усвојување идеали за слаба фигура, што доведува до анксиозност, лошо ментално здравје и нарушувања во исхраната - особено кај девојчиња со висок БМИ или предиспозиција за такви проблеми.

Опасноста е особено изразена кај адолесцентните девојчиња. На таа возраст, кога тие сè уште немаат капацитет да ја разликуваат реалноста од фикцијата, идеалот да бидат слаби предизвикува силни емоции и чувства на инфериорност. Но, момчињата во адолесценцијата сѐ повеќе стануваат цел на пораки од „инфлуенсери на фитнес“ за опсесивни тренинзи, додатоци во исхраната и рестриктивни диети.

Откако „Волстрит журнал“ откри во 2021 година дека компанијата „Мета“ била свесна за влијанието на Инстаграм врз самодовербата на девојчињата, гигантот на социјалните медиуми воведе некои ограничувања. Кандел вели дека кога нејзината организација забележува пораст на повиците за одредени хаштагови, ги известува компаниите, кои потоа брзо ги бришат.

Но тоа се чини како минимална заштита. Истражувачите сè уште немаат пристап до внатрешни податоци што би им помогнале да ги идентификуваат корисниците што се изложени на ризик и да дизајнираат подобра превенција.

За адолесцентите, најефикасниот начин би бил да го намалат времето поминато онлајн. Студиите покажуваат дека помалку време поминато на интернет ја подобрува сликата за телото кај тинејџерите што се борат со самодовербата. Ако тоа не е реално, родителите и наставниците би можеле да ги научат како критички да размислуваат за тоа што гледаат - и како инфлуенсери како Шмит заработуваат пари со поткопување на нивната самодоверба.