Германски стартап во трка со „Гугл“ за развој на универзален преведувач

Техничарите со години ветуваат дека ќе направат реална верзија на универзален преведувач - гаџет што се појавува во огромен број научно-фантастични книги, филмови и ТВ емисии, дозволувајќи им на ликовите да се разбираат меѓу себе без оглед на јазикот што го зборуваат. Брзиот напредок во вештачката интелигенција, кој ја привлече фантазијата на јавноста со воведувањето на ЧетГПТ (ChatGPT) во 2022 година, направи таквата визија всушност да изгледа на дофат.

Еден кандидат да понуди таков преведувач е „Гугл“ (Google) на „Алфабет“ (Alphabet Inc.), чија услуга Транслејт (Translate) веќе работи на повеќе од 130 јазици. Минатата година „Гугл“ прикажа видео за очила што може да прикажуваат преводи како титл, во реално време (вистинските очила допрва треба да пристигнат.) Тука е и „Опен еј-ај“ (OpenAI), производителот на ЧетГПТ (ChatGPT), кој корисниците го користат за да преведуваат подолги параграфи. „Спотифај“ (Spotify Technology SA) неодамна ги обелодени плановите за користење на технологијата на „Опен еј-ај“ за преведување на популарни поткасти на други јазици, читани од клонови на гласовите на нивните популарни домаќини генерирани со вештачка интелигенција.

Помалку истакнат кандидат, но оној што инсајдерите во индустријата го следат со години, е стартапот „Дипел“ (DeepL SE) со 700 луѓе во Келн, Германија. Овој јануари собра средства со проценка од милијарда евра. Во декември компанијата планира да го претстави својот прв гласовен преведувач, функција која автоматски ги доловува зборовите на говорникот, а потоа ги преведува и препишува во текст на друг јазик. На крајот, „Дипел“ планира да ја постави оваа функција на сопствената апликација, како и на други услуги како што е Зум (Zoom). Јарек Кутиловски, нејзиниот основач и главен извршен директор, вели дека замислува таков преведувач да се корити „на секој деловен состанок“, правејќи ги јазичните бариери ирелевантни.

За разлика од неговите големи конкуренти, „Дипел“ е фокусиран исклучиво на машинско преведување. Како што вештачката интелигенција се шири низ бизнисите, не е сигурно дали неколку модели за општа употреба ќе доминираат на пазарот или дали многу организации ќе процветаат нудејќи алатки кои се истакнуваат во некои специфични задачи. Континуиран успех на „Дипел“ би укажал на втората можност.

Кутиловски во канцелариите на „Дипел“ во Келн Фото: Felix von der Osten & Kayla Kauffman

Стартапот, кој започна да работи преку веб-страница во 2017 година, сега покрива 31 јазик и продава платена верзија на повеќе од 20.000 клиенти, вклучително и адвокатски фирми и консултантски компании, многу од нив во Азија. „Дипел“ вели дека „десетици милиони“ луѓе ја користат неговата услуга секој месец, и дека планира да ја отвори својата прва канцеларија во САД во јануари. Аџеј Ваши, партнер со ИВП (IVP), фирма за ризичен капитал што инвестирала во „Дипел“, го споредува стартапот со „Дропбокс“ (Dropbox) и „Слак“ (Slack), други одомаќинети имиња во софтверската индустрија во кои има инвестирано неговата фирма.

„Интенто“ (Intento Inc.), која го следи машинскиот превод, неодамна го рангираше „Дипел“ со „Гугл“ и „Амазон“ (Amazon.com Inc.) за најдобри понуди во целост, ставајќи го „Дипел“ повисоко во некои сектори како што се образованието, здравствената заштита и финансиите. Една неодамнешна академска студија покажа дека „Дипел“ направил помалку грешки од „Гугл транслејт“ (Google Translate) кога преведува од англиски на полски, иако е откриено дека „Дипл“ има повеќе проблеми од ЧетГПТ во одредувањето на полот на именките за време на преводите. Претставник на „Амазон“ одби да коментира, а „Гугл“ и „Опен еј-ај“ не одговорија.

Натпис во „Дипел' Фото: Felix von der Osten & Kayla Kauffman

Најнапредниот софтвер за превод денес се потпира на невронски мрежи, кои се подобри од претходните технологии во производството на преводи и прецизно ги ставаат зборовите и фразите во контекст, вели Ева Ванмасенхове, доцент на Универзитетот Тилбург во Холандија, која ја проучува Фото: Felix von der Osten & Kayla Kauffman тема. Како пример таа го нуди зборот „bank“, што може да биде финансиска институција или брег покрај река; при што еден софистициран преведувачки систем треба да може да направи правилен избор врз основа на контекстот во кој е искористен зборот.  

Кутиловски ја опишува технологијата на „Дипл“ како „контекстуален мотор“, кој работи со апсорпција на цели параграфи од текст одеднаш. Тој вели дека „Дипл“ користи „Опен еј-ај“ технологија за некои експерименти, додека исто така развива свој голем јазичен модел. Системот на „Дипл“ е помал од моделите за општа употреба, вели Кутиловски, но и поефикасен, бидејќи е прилагоден за превод. Компанијата на својата веб-страница објаснува дека користи специјални веб-роботи што се создадени да лоцираат преводи на интернет и да го проценат нивниот квалитет. Исто така, им плаќа на илјадници лица за да понудат човечки повратни информации и да ги обучуваат нејзините модели.