ББА прогнозира: НБМ ќе ја зголеми каматата до 5,25 проценти

Аналитичкиот тим на „Блумберг Адрија“ очекува Народната банка на Македонија да ја зголеми основната каматна стапка за дополнителни 100 базични поени во следните шест месеци од сегашните 4,25 на 5,25 проценти. Главни причини за тоа се тековната борба против високата инфлација и потребата да се заштити стабилноста на девизниот курс на денарот во однос на еврото. Во пошироката регионална анализа на монетарните политики, нашиот аналитички тим дава прогнози за движењето на клучните каматните стапки до крајот на 2023 година.

„Во поголемиот дел од 2010-тите, централните банки го потрошија времето на печатење пари, при што на глобално ниво, банките главно беа концентрирани на програмите за купување обврзници, додека регионалните монетарни власти се фокусираа на создавање пари во локална валута преку размена на девизни приходи од емисиите на државни обврзници во странство. За тоа време, каматните стапки беа на повеќе или помалку еднонасочна надолна патека, одразувајќи ги ниските или негативните регулаторни каматни стапки и вишокот на ликвидност во финансиските системи кој достигна историски највисоки нивоа“, велат од аналитичкиот тим на „Блумберг Адрија“. 

Оттаму објаснуваат дека вишокот на ликвидност во еврозоната пораснал на 4,7 илјади милиони евра, што претставува зголемување за 45 пати од крајот на 2010 година.

„Кога се става во однос на БДП на еврозоната, вишокот ликвидност формира удел од огромни 38 проценти, што е уште еден доказ за обемот на релаксирање на политиката на ЕЦБ во текот на изминатите десет години“, велат нашите аналитичари.

Тие додаваат дека во регионот Адрија исто така имало зголемување на вишокот ликвидност, со најголеми потези во Хрватска (206 пати од крајот на 2010 година) и Словенија (седум пати почнувајќи од средината на 2016 година). Според нив, создавањето вишок ликвидност во остатокот од регионот Адрија било доста поограничено иако имало слично ниво на монетарна релаксација.  

Аналитичкиот тим на „Блумберг Адрија“ очекува каматните стапки на пазарот на пари да се зголемуваат во иднина, што ќе биде проследено со раст на каматните стапки во приватниот сектор.

„Очекуваме монетарната власт на еврозоната (ЕЦБ) да ги зголеми стапките за дополнителни 75 базични поени, при што циклусот на зголемување најверојатно ќе заврши во првата половина од 2023 година. Главна причина за понатамошното затегнување на политиките е да се ограничи растот на инфлацијата на среден рок при што се цели ЦПИ-инфлацијата да падне под 2 проценти во 2025 година“, велат нашите аналитичари.

Слично како и во случајот на Македонија, тие очекуваат Народната банка на Србија да ги зголеми стапките за дополнителни 100 базични поени во текот на следните шест месеци, при што се прогнозира дека инфлацијата ќе достигне врв меѓу четвртиот квартал од 2022 година и првиот квартал од 2023 година.

„Затегнувањето на политиката на ЕЦБ, исто така, ќе генерира одреден пренос во локалниот финансиски систем со оглед на големата евроизација на српската економија. (Увезеното) слабеење на економската активност ќе ја заузда потребата на НБС од затегнување“.