Под хипотека лани ставен имот вреден 1,7 милијарда евра

Во периодот јануари – декември 2022 година во Агенцијата за катастар на недвижности биле запишани товари врз 7.658 недвижности со вкупна вредност од 1,7 милијарда евра. Податоците на Катастарот откриваат дека лани имало намалување на бројот на недвижности ставени под хипотека. Имено, во 2021 година во Агенцијата за катастар на недвижности се запишани товари врз 8.386 недвижности, со вкупна вредност од 1,9 милијарда евра.

Мало зголемување на бројот на продажби на недвижности

Истовремено има пораст на бројот на купопродажби на недвижен имот. Статистиката на Катастарот открива дека во 2022 година има зголемување на бројот на купопродажби на недвижности. Лани биле евидентирани вкупно 24.629 купопродажби на недвижности, со вкупна вредност од 961 милион евра, а во 2021 година имало 24.229 купопродажби, со вкупна вредност од 914 милиони евра.

Тоа укажува дека веројатно на пазарот се јавува тренд на купување недвижности без посредство на банките односно купување без подигање станбен кредит, што вообичаено се обезбедува со хипотека врз имотот што е предмет на продажба или врз други недвижности.    

Забавува растот на станбеното кредитирање

„Блумберг Адрија“ неодамна пишуваше дека според Народната банка има забавување на стапката на раст на станбеното кредитирање. Оттаму посочија дека портфолиото на станбени кредити е здраво и со највисок квалитет и засега нема знаци за остварување на кредитниот ризик.

„Показателот на нефункционални кредити кај станбените кредитни производи и натаму останува низок и заклучно со првиот квартал во 2023 година изнесува 0,5 проценти“, соопштија од Народната банка.

Цените остануваат високи

Инаку, двоцифрениот раст на цените на становите во Скопје што започна кон крајот на 2021 година продолжува и во текот на 2023 година. Иако во изминативе неколку месеци покажува знаци на забавување, зголемувањето на цените на недвижностите сè уште е високо.

Меѓу главните двигатели на растот на цените на становите во изминатиов период беа банките, кои преку своите кредитни политики од една страна му даваа силна поддршка на градежниот сектор, пред сè за финансирање изградба на станбени згради, а од друга страна обезбедија ниски камати за станбените кредити наменети за населението. Меѓутоа, во меѓувреме работите се сменија. Високата инфлација ја принуди Народната банка да ја заостри монетарната политика, што резултира со зголемување на каматите на кредитите за корпоративниот сектор и за населението.

Сепак, градежниците не очекуваат пад на цените на станбениот квадрат, а за тоа наведуваат повеќе фактори. Претседателот на Здружението за градежништво при Стопанската комора, Андреа Серафимовски, во интервју за „Блумберг Адрија ТВ“ неодамна изјави дека скапата работна рака и комуналиите влијаат врз одредувањето на цените, како и дека побарувачката останува висока и покрај затегнувањето на монетарната политика. 

„За креирање на цената на станбен простор или деловен простор во голема мера има удел работната рака. Ако видиме статистички податоци од минатата година до оваа година прв квартал, ќе видиме дека од минатата година во првиот квартал до оваа година платите пораснале за 36 отсто, што значи дека сега моменталната нето-плата е некои 36.500 денари во високоградбата, што многу значи, особено за цената на станбениот квадрат. Од друга страна, се соочуваме со поскапување на комуналиите на станбените единици, особено во општините што се атрактивни за купувања, на пример во Општина Центар или Град Скопје можеме да забележиме дека трошокот за комунални давачки, кој лани беше 110 евра, сега е 180 евра. И трета работа што ни се случува внатрешно и независно од некои текови е зголемувањето на процентот на исплаќање на сопствениците на парцелите, кој се движеше од 20 до 30 отсто во изминатите 12-15 години, за кои имавме голема трансакциска активност, од ковид-кризата наваму тој процент се зголеми за 10 отсто и сега изнесува од 30 до 40 отсто“, изјави Серафимовски.

Тој додаде дека има голема побарувачка за станови пред сè во општини како Карпош или Центар во Скопје.

„Кај нас има поголема побарувачка отколку понуда, така што во моментов не можеме да сметаме на никакво намалување на цените, можеме да сметаме само на стабилизација на градежните производи и материјали, што во моментов и се случува, и да добиеме некоја стабилизација на некое ниво што ќе ги отслика реалноста и регионот во кој живееме“, вели тој.