Се намалува потрошувачката на кафе, цените и натаму ќе растат

Цените на кафето на светските берзи забрзано растат од 2021 година, но растот се интензивира особено во текот на годинава. За овие девет месеци цената на робустата е зголемена за повеќе од 80 отсто, на арабиката за повеќе од 30 отсто.

Ако се споредува сегашната цена со таа од 2021 година, кафето робуста поскапело за повеќе од 200 отсто, а арабика за над 50 отсто.

Освен климатските промени, кои влијаат на приносите, како причина за растот на цената се наведуваат и логистичките проблеми. На пример, најголем извозник за кафето од типот робуста е Виетнам. За пратките да стигнат до западниот свет, бродовите мора да поминат низ Црвено Море, каде што продолжуваат нападите на Хутите.

Движење на цената на робуста во последните 12 месеци/Bloomberg Terminal

Движење на цената на робуста во последните 12 месеци/Bloomberg Terminal

Берзанските цени не се пресликуваат на регионалниот пазар

За разлика од глобалните пазари, каде што цените вртоглаво растат, во земјава во изминатиот период цената на најпродаваните брендови кафе се зголеми за околу 15 отсто.

Од една од компаниите што произведуваат кафе за „Блумберг Адрија“ велат дека и покрај малиот раст на цената на кафето на домашниот пазар, се чувствува намалување на потрошувачката.

„Со оглед на движењата на берзите, цените и во земјава треба да бидат повисоки, но ние одлучивме дека мораме да водиме сметка за крајните потрошувачи и да не ги пренесуваме трошоците врз нив. Со тоа ни се зголемуваат загубите“, ни рекоа од компанијата.

Слична е ситуацијата и во Хрватска. Од „Атлантик групацијата“ за „Блумберг Адрија“ велат дека веројатно берзанските цени ќе почнат да се прелеваат на домашните затоа што е „невозможно да се анулираат движењата од светските берзи на суровини со заштеди во компанијата“.

„Сосема е јасно дека со огромните зголемувања на цените не е лесно да се управуваат трошоците за деловното работење, тоа многу го чувствуваме во нашиот бизнис, но се трудиме да го заштитиме потрошувачот што е можно повеќе од силата на овие шокови. Максимално се грижиме да не се пренесе товарот на зголемените цени од целиот синџир на дејствување врз потрошувачот“, заклучуваат тие.

Со истите проблеми се соочуваат и во „Франк“.

„И покрај растот на сите овие трошоци во последните три години, се обидовме ефектот од нарушувањата на пазарот да го пренесеме на потрошувачите што е можно помалку, поради што најголемиот дел сами го амортизиравме. Имајќи ги предвид поскапувањата на прехранбените производи со кои се соочуваат нашите потрошувачи и што резултира со пад на куповната моќ, свесно решивме да ги намалиме нашите профитни маржи, што на крајот се одрази со пад на нашата профитабилност“, објаснија од „Франк“ за „Блумберг Адрија“.

Цената и натаму ќе расте

Прогнозите за цените на кафето не се добри, затоа што на растот на цените не му се гледа крајот.

Сè поизразените временски неприлики и сè посилната побарувачка на азиските пазари, каде што консумирањето кафе расте од година на година, не будат оптимизам кај аналитичарите на „Блумберг Адрија“. Тешките суши во последните месеци во Виетнам и во Бразил покажуваат дека родот ќе биде послаб и дека овие високи цени ќе се задржат барем до средината на следната година.

Ако ги погледнеме цените на фјучерсите за 2025 година, ќе видиме дека цената за арабиката со која се тргува со датуми на испорака во март и септември следната година е за околу 17 отсто повисока од сегашната цена на берзата. Фјучерс-договорите на робустата, пак, имаат за околу 20 отсто пониска цена од сегашната, велат нашите аналитичари.