Допрва ќе нè боли главата, поскапуваат главните состојки за апчињата

Една таблета кафетин содржи парацетамол, пропифеназон и кодеин - состојки што имаат аналгетско дејство. Таблетата содржи и кофеин, кој во случајов е помошна состојка што го подобрува дејството на претходните три.

Од вкупно четири состојки во кафетинот, на листата со критични медикаменти во Европа има две - парацетамолот и кофеинот. Листата за првпат е создадена лани во декември и на неа има над 200 активни супстанции за лекови за човечка употреба.

Оваа листа е првиот чекор што заеднички го преземаат европските институции (Европската комисија, европските агенции за лекови и европските медицински агенции) во насока на решавање на проблемот со недостигот од лекови.

На првата верзија на листата се ставени голем број основни лекови, вклучувајќи и антибиотици и лекови за третман на рак, а недостигот во исто време се должи и на регулаторни предизвици и на кревките синџири на снабдување.

Зависност од суровини од Азија

„Во моментов има дефицит од кофеин, витамини Б и Д, кои имаат допирни точки со кондиторската индустрија (производство на енергетски пијалаци), а со побарувачката енормно пораснаа и нивните цени“, изјави минатата недела Живко Мукаетов, претседател на Управниот одбор на „Алкалоид“,  на првата годишна конференција на „Блумберг Адрија“.

„Во изминатиот период на висока инфлација фармацевтската индустрија се соочи со неколкукратен раст на цените на некои од клучните суровини и материјали, што доведе до непредвидени трошоци“, рече Мукаетов. Конкретно, една од клучните состојки на кафетинот ненајавено стана двојно поскапа. Изборот на снабдувач е тесен затоа што таа состојка е достапна само во Азија.

Мукаетов смета дека најголем предизвик во претстојниот период ќе биде Европа да најде форма како суровините да си ги врати назад од Азија.

Европските фармацевтски компании исто така предупредуваат дека ризикот од недостиг од лекови расте бидејќи постои географска концентрација на производството на активни фармацевтски состојки. Кина и Индија се најголеми производители во овој сегмент. Германското здружение за фармацевтска индустрија летоска предупреди дека дури 90 отсто од потребните состојки за антибиотиците се произведуваат таму.

Во рамките на активностите за подобрување на состојбата, на почетокот на годинава Европската комисија ја промовираше Алијансата за критични медикаменти, која планира три стратегиски акции: подобрување на безбедноста на снабдувањето, зајакнување на достапноста на лекови и намалување на зависноста во снабдувањето на Европската Унија.

Кинеските закони за шпионажа – нов проблем

Германската фармацевтска индустрија предупреди за можен недостиг од лекови и поради тоа што Кина ги заострува своите законски регулативи што се однесуваат на шпионажа. Последните измени во законот се од февруари годинава и, според фармацевтите во Европа, тие не се сосема јасни.

Тоа придонесе европските производители да почнат да ги откажуваат патувањата на своите инспектори во Кина од страв дека можат да се соочат со последици поради новите антишпионски регулативи.

Производите од Кина мора да ги исполнуваат стандардите за контрола на квалитетот на ЕУ, а европските инспектори треба да издаваат сертификати за да потврдат дека процесот на производство ги исполнува стандардите на ЕУ.

Depositphotos

„Некои сертификати за активни состојки веќе се истечени или се закануваат да истечат во следните неколку месеци, што ќе доведе до застој во синџирот на снабдување со различни лекови“, предупреди неодамна Германското здружение на фармацевтската индустрија.

Кинеските власти ги минимизираат стравувањата на фармацевтската индустрија, инсистирајќи на тоа дека законот цели само на неколку шпионски активности и нема да се меша во нормалните деловни активности.

„Сè додека релевантните компании и персонал дејствуваат во согласност со законот, нема место за грижа“, изјави тогаш Мао Нинг, портпарол на кинеското Министерство за надворешни работи.

Воените конфликти ја зголемуваат цената

Глобалните воени конфликти, како оној во Суецкиот Канал, го попречуваат движењето на суровините, што предизвикува застој во циклусите на испорака и зголемена ставка на транспорт на суровините.

„Не бев чул на Хутите додека не почнаа да напаѓаат на коридорите по кои поминуваат бродовите и ги искомплицираа работите. Суровините што ги добиваме од Азија доцнат и по два-три месеци, а сето тоа влијае на раст на цените“, објасни Мукаетов минатата недела.

Проблем повеќе за производителите на лекови е тоа што фармацевтските производи припаѓаат на строго ценовно регулирана категорија производи, па повеќето од цените се замрзнати, односно не се дозволуваат корекции од државните авторитети надлежни за нив.

„Затоа некои од компаниите се откажуваат од делови од своето портфолио затоа што е неисплатливо“, рече Мукаетов.

Во извештајот објавен минатиот месец КПМГ предупреди на уште еден проблем. Имено, компаниите се соочуваат со двоен притисок - од една страна да произведуваат во услови на зголемена побарувачка, а од друга страна да го одржуваат квалитетот во согласност со стандардите за безбедност.

И првата половина на 2025 година ќе биде тешка

Данската компанија „Маерск“ е еден од лидерите во бизнисот со бродски транспорт и логистика. Таа контролира приближно една шестина од сите стоки што се превезуваат со бродски контејнери. Нивните бродови во текот на годинава патуваат подолго затоа што го избегнуваат Црвено Море поради нападите на милитантната јеменска група Хути.

При објавувањето на финансискиот извештај минатата недела извршниот директор на компанијата Винсент Клерк во интервју за ТВ Блумберг рече дека нарушувањата на глобалната трговија од конфликтот во Црвено Море ќе траат извесно време и следната година.

„Повторното пловење преку Суецкиот Канал е една од големите непознати“, рече тој. „Нема знаци на деескалација и не е безбедно нашите бродови или персонал да одат таму. Нашите очекувања во овој момент се дека тоа ќе трае и во 2025 година“.

Сепак, Клерк смета дека иако ќе биде потребно време за да се нормализира целата мрежа, тој мисли „дека пловењето јужно од Африка е новото нормално“.

Во болниците во САД недостига и раствор за инфузија

Болниците во САД се принудени да усвојат мерки за штедење раствор за инфузија затоа што снабдувањето ќе остане нестабилно до почетокот на декември. Недостигот предизвика и раст на цените.

Причина за недостиг од раствор за инфузија е ураганот Хелен, кој на крајот на септември ја погоди Флорида, а обилните врнежи предизвикаа поплави на југоисток. Во нив настрадаа и операциите на компанијата „Бакстер интернешнл“, која произведува околу 60 отсто од растворите за инфузија за американските болници.

„Тоа е огромна дупка во синџирот на снабдување“, рече Крис де Риензо, главен извршен лекар во Американската асоцијација на болници. „Знаеме дека ова влијае на пациентите и можеме да очекуваме дека кризата ќе продолжи и во наредните недели“.

Соочени со остар пад на резервите, болниците и клиниките за дијализа беа принудени на некои од пациентите да им нудат и алтернативна орална хидратација. Во меѓувреме се увезува раствор и од Европа и од Кина, но „недостигот сè уште останува многу висок“, рече Де Риензо.