Дали се ефектни потезите на Европа за енергетската криза?

Европските политичари веќе одвоија 280 милијарди евра за да се ублажи влијанието на растот на цените на енергенсите врз компаниите и граѓаните но, тие пари се покажаа како недоволни за справување со енергетската криза.

Цените на клучните енергенси се дури и десет пати поголеми во однос на сезонскиот просек во последните пет години, а напнатоста не престанува додека гасот што стигнува од Русија е во намалени количини.

Владите главно се насочени кон намалување на сметките за енергија но, тоа на крајот може само да ги продлабочи ефектите од кризата. Потезите како на пример намалување на данокот за гас во Германија или субвенции за греење во Полска без при тоа да има ограничувања според доходот или, пак, водење сметка за енергетската ефикасност, многу веројатно е дека само ќе ја зголеми побарувачката, наместо да ја намали.

„Тоа е како да гасите оган со бензин. Уште не го стигнавме дното од кризата“, вели Џоана Мачковик-Пандера од варшавскиот тинк-тенк Форум за енергија.

Министрите за енергетика на Европската Унија (ЕУ) би можеле наскоро повторно да се сретнат на вонреден состанок за да разговараат за рекордните цени. Чешка, која претседава со ЕУ, размислува за таков состанок, на кој што би се разговарало за поставување горен лимит на цената на струјата, пренесува новинската агенција ČTK, цитирајќи го министерот за индустрија Џозеф Сикел.

Досегашниот одговор на властите носи ризик од трошење на расположливите финансиски средства и поттикнување на инфлаторниот притисок. Тоа значи дека даночните обврзници на крајот вака или така, на краток или на долг рок, ќе мора да ја платат сметката за сето ова.

Лесно е да се продаде на избирачите политиката на Грција, на приимер, каде што владата во септември ќе покрие 94 отсто од зголемувањето на сметките за енергија но, намалувањето на потрошувачката на енергија подразбира непопуларни опции и мерки. Прашањето е дали има алтернативи?

„Штедењето на енергија мора да биде приоритет“, вели Петер Вис, советник во консултантската куќа Руд Педерсен (Rud Pedersen) во Брисел и поранешен функционер во ЕУ.

Во Шпанија претставниците во парламентот денеска ќе разговараат за мерките за ограничувања на ладењето во просториите на најмалку 27 степени и греење на максимални 19 степени.

На друго место политичарите апелираат на солидарност кога станува збор за мерките за штедење и не се одлучуваат за законски мерки туку се потпираат на добрата волја на потрошувачите.

Во Франција дури неодамна владата започна разговори со бизнис секторот и локалните власти за намалување на енергетската потрошувачка во следните две години за 10 отсто.

Но, растот на цените и развојот на ситуацијата која води кон рецесија може да предизвикаат и социјални немири ако во текот на зимата домаќинствата мора да трпат рестрикции и ладни простории.

Износ што владите го потрошија за ублажување на енергетската криза

Во Австија се блокирани плановите за заживување на една од термоелектраните на јаглен бидејќи опозицијата бара гаранции од владата дека таквиот чекор нема да предизвика никакви дополнителни трошоци за даночните обврзници.

Во Германија владата на Олаф Шолц усвои мерки со кои зимава би требало потрошувачката на гас да се намали за една петтина. Мерките вклучуваат забрана за греење на приватните базени, избегнување на греење во одредени простории во јавните згради и органичување на температурите во канцелариите на 19 степени.

„Тоа со што сега се соочуваме е совршена бура... Руска агресија во Украина, енергетска криза, недостиг на храна и инфлација на глобално ниво“, рече Шолц неделава во текот на неговата посета на Канада.