Јануарски проекции на Светската банка: Македонија со најнизок раст во регионот

Македонската економија годинава ќе забележи раст од 2,5, а во 2025 година од 2,9 отсто, прогнозира Светската банка во јануарскиот извештај за глобалните економски перспективи.

Како што светот се приближува до средината на она што требаше да биде трансформативна деценија за развој, глобалната економија треба да постигне жален рекорд до крајот на 2024 година - најбавниот раст на БДП за половина деценија во последните 30 години, се наведува во заклучоците на извештајот.

„Според една мерка, глобалната економија е на подобро место отколку што беше пред една година: ризикот од глобална рецесија се намали, најмногу поради силата на економијата на САД. Но растечките геополитички тензии би можеле да создадат нови краткорочни опасности за светската економија“, се наведува во извештајот.

Во меѓувреме, среднорочната перспектива се затемни за многу економии во развој, во услови на забавување на растот во повеќето големи економии, слаба глобална трговија и најтесни финансиски услови во последните децении. Растот на глобалната трговија во 2024 година се очекува да биде само половина од просекот во деценијата пред пандемијата. Во меѓувреме, трошоците за позајмување за економиите во развој - особено оние со слаб кредитен рејтинг - веројатно ќе останат високи, со глобалните каматни стапки заглавени на највисоките нивоа во последните четири децении приспособени на инфлацијата.

Глобален раст

Глобалниот раст се предвидува да забави трета година по ред - од 2,6 проценти минатата година на 2,4 отсто во 2024 година, речиси три четвртини од процентниот поен под просекот од 2010-тите. Се предвидува раст на економиите во развој за само 3,9 отсто, еден процентен поен под просекот од претходната деценија. По разочарувачките перформанси минатата година, земјите со ниски приходи би требало да пораснат за 5,5 проценти, послабо од очекуваното. До крајот на 2024 година, луѓето во околу една од секои четири земји во развој и околу 40 отсто од земјите со ниски приходи сè уште ќе бидат посиромашни отколку што беа во пресрет на пандемијата на ковид во 2019 година. Во меѓувреме, во напредните економии, растот ќе забави на 1,2 отсто годинава од 1,5 отсто во 2023 година.

„Без голема корекција на курсот, 2020-тите ќе бидат деценија на потрошени можности“, рече Индермит Гил, главен економист и виш потпретседател на групацијата Светска банка. „Краткорочниот раст ќе остане слаб, оставајќи многу земји во развој - особено најсиромашните - заглавени во замка: со парализирачки нивоа на долгови и слаб пристап до храна за речиси еден од секои три луѓе. Тоа би го попречило напредокот на многу глобални приоритети. Сè уште постојат можности за пресврт на плимата. Овој извештај нуди јасен пат напред: ја наведува трансформацијата што може да се постигне ако владите сега дејствуваат за да ги забрзаат инвестициите и да ги зајакнат рамките на фискалната политика“.

Западен Балкан

Во регионот на Западен Балкан, највисок раст годинава ќе има Косово, Македонија е со најнизок раст. 

Светската банка во извештајот оценува дека во 2023 година економиите во Западен Балкан беа засегнати од намалената надворешна побарувачка, последиците од војната во Украина, зголемената инфлација и од цените на енергентите и храната. Дополнително влијание, како што се наведува, има и одложувањето на реформите поврзани со пристапувањето во ЕУ.

Се очекува еврозоната годинава да постигне раст од 0,7 отсто, што е скромно подобрување во однос на минатогодишните 0,4 отсто.

Американската економија, пак, во 2024 година ќе го забави растот од 2,5 на 1,6 отсто, а кинеската од 5,2 на 4,5 отсто.

Во прогнозата се наведува и дека глобалната стапка на инфлација ќе падне од ланските 5,3 отсто на 3,7 отсто во 2024 година и на 3,4 отсто во 2025 година.