Шест региони во Македонија полека умираат

Во шест региони во Македонија, како резултат на неповолната старосна структура и нискиот фертилитет, бројот на умрените го надминува бројот на родените. Всушност, податоците на Државниот завод за статистика откриваат дека Скопскиот и Полошкиот се единствените региони во кои бројот на родените на илјада жители сѐ уште е поголем од бројот на умрените.

Повеќе жени од мажи

Демографските показатели на регионално ниво покажуваат разлики што укажуваат на диспропорции во територијалната дистрибуција на населението и на други разлики. Најгусто населен е Скопскиот, a најретко населен е Вардарскиот Регион.

Забележително е и дека во повеќето региони бројот на женската популација е поголем од бројот на мажите, што особено се истакнува во Скопскиот Регион. 

Каде се живее најдолго?

Разликите се евидентни и во старосната структура на населението. Најголемо учество на младо население (0-14 години) има во Полошкиот и во Скопскиот Регион, а најмало во Источниот Регион. Учеството на старо население (65+) е најголемо во Полошкиот и во Скопскиот Регион, а најмало во Источниот Регион. Показателите за просечната старост на населението ја потврдуваат ваквата констатација.

Инаку, податоците на ДЗС покажуваат дека во Македонија просечната возраст на умрените лица е најголема во Пелагонискиот Регион (75,3 години), а најмала во Полошкиот Регион (73,2 години).

Региони со најголема вработеност и навработеност

Стапките на вработеност и невработеност на населението, на регионално ниво, покажуваат осцилирања (разлики) во однос на вкупните стапки на ниво на Македонија. Стапката на вработеност во Вардарскиот, Источниот, Југоисточниот, Пелагониски и Скопскиот Регион во 2023 година се движи над вкупната стапка на национално ниво, при што највисока стапка на вработеност бележи Југоисточниот Регион, и тоа 54,2. Најниска стапка на вработеност во 2023 година има Полошкиот Регион, 35,9. Во однос на стапката на невработеност, најниска стапка на невработеност од 6,2 има Југоисточниот Регион, во кој соодветно е забележана и највисоката стапка на вработеност.

Инаку, во 2022 година најголемо учество во бруто-домашниот производ на Македонија има Скопскиот Регион, со 44,9 проценти, додека најмало учество има Североисточниот Регион, со 4,8 проценти. Во споредба со државниот просек, поголем бруто-домашен производ по жител имаат Скопскиот Регион, со индекс 135,7, и Југоисточниот Регион, со индекс 108. Сите други региони имаат бруто-домашен производ под просекот на Македонија. Во однос на националниот просек, најмал бруто-домашен производ по жител има Полошкиот Регион, со индекс 54,5.                   

Постојат значајни разлики во развојот на регионите во Македонија, а Скопскиот регион е најразвиен и во него се произведува околу 45 отсто од БДП на земјата. Ако се анализираат општините, таму разликите се уште поголеми. Пример, приходите и расходите на Град Скопје и општините во Град Скопје споредено со урбаните општини во државата се двојно поголеми. Споредено со руралните општини, пак, се тројно поголеми, вели универзитетскиот професор Борче Треновски.  „Нашето академско истражување покажа дека капиталните инвестиции што се прават преку локалната власт се за 30 отсто поефикасни за локалниот економски развој отколку оние инвестиции што се прават преку централаната за локалната власт, додава Треновски.