Растат платите, растат и цените. Кој е побрз?

Просечната исплатена нето-плата во декември 2024 година изнесувала 43.587 денари. Тоа, според пресметките на Државниот завод за статистика, значи дека за една година номиналната вредност на платата е зголемена за девет проценти, а реално растот изнесува 4,4 отсто.

 

 

Споредено во однос на ноември, кога просечната исплатена нето-плата изнесуваше 41.999 денари, во декември платите во земјава се зголемиле за 3,8 проценти.

 

 

Статистиката покажува дека просечната плата во земјава лани изнесувала 41.239 денари и номинално е за 12,6 проценти повисока во однос на 2023 година, а реално за 8,8 проценти.

 

 

Лани платата процентуално најмногу пораснала за вработените во преработувачката индустрија, за 12,9 проценти, и тоа во секторот за производство на тутунски производи порастот е 20 отсто, кај прехранбените производи 14,9 отсто и во кожарската индустрија платите се зголемиле за 14,2 проценти. Но, во апсолутна бројка платите на тие работници се далеку под просечната. На пример, просечната исплатена плата лани во кожарската индустрија е 24.724 денари, а во прехранбената 33.316 денари. Единствено просекот е поголем кај тие што преработуваат тутун. Нивните месечни приходи лани изнесувале 40.218 денари. Тука ќе ги вброиме и работниците што се ангажирани за производство на мебел. Нивната плата во просек лани изнесувала 29.178 денари и за една година пораснала за 14,4 проценти.

Во трговијата просечната плата на годишно ниво пораснала за 9,8 проценти, а во секторот транспорт и складирање растот изнесувал 12 отсто. И тука зборуваме за значајно пониски плати од просечната на државно ниво. Трговците лани добивале во просек 38.114 денари месечно, додека вработените во секторот транспорт и складирање биле за нијанса поплатени, со просечна плата од 38.517 денари.

 

 

Традиционално, трите најпалтени сектори се информации и комуникации, како и финансиски дејности и дејности на осигурување. Просечната нето-плата во овие дејности лани изнесувала 77.109 денари во ИКТ-секторот, а 57.683 денари во финансии и осигурување. Интересен податок тука е значително намалениот раст на платите за компјутерско програмирање, дејност во која вработените освен што се меѓу најплатените во земјава, износот што го добиваат на своите сметки постојано значајно расте. Во текот на минатите години нивните плати речиси секоја година се зголемуваат за двоцифрена стапка, но лани тоа не е случај. Имено, во 2024 година нивните плати се зголемиле за само 3,7 отсто и во апсолутна бројка просечната нето-плата за компјутерско програмирање изнесувала 96.327 денари.

 

 

Растат платите, растат и цените. Кој е побрз?

Да потсетиме, вчера Сојузот на синдикати на Македонија (ССМ) ја објави пресметката за минималната синдикална кошница за февруари. Според математиката, за да го мине месецов задоволувајќи ги само основните животни потреби, на едно четиричлено семејство од двајца возрасни и две деца му се потреби 63.773 денари. Тој износ е за 521 денар повеќе отколку што било потребно во јануари (иако февруари има три дена помалку), додека во однос на ланскиот февруари месечните трошоци пораснале дури за 6.297 денари.

Притоа, над една третина од тие предвидени трошоци отпаѓа за потребите за прехранување на семејството. Поточно, според пресметките на ССМ, трошоците за храна и пијалаци месецов се 23.427 денари, што е дури 36,7 проценти од вкупните месечни издатоци.

 

 

Ако на сето ова се додадат и трошоци за изнајмување стан, со оглед на тоа што основната пресметка за синдикалната кошница се прави под претпоставка дека семејството поседува сопствен стан, тогаш месечните основни трошоци се искачуваат на 79.148 денари. Или, тоа значи дека за безгрижно да се помине месецот, без патувања или каков и да е друг тип на издатоци што би се сметале за луксуз, и двајцата возрасни во семејството треба да земаат просечна или приближно просечна плата.