Анализа: Ќе има ли богати Македонци од акции на технолошките гиганти?

Со вистинско богатство се стекнаа инвеститорите коишто на почетокот на годинава вложија во акции од големите технолошки гиганти. Добар пример за тоа е акцијата на „Енвидија“ (Nvidia Corp.) која се зголеми од 143 долари во јануари годинава на над 420 долари во изминативе денови. Главна причина за растот на вредноста на акциите на „Енвидија“ и на другите светски технолошки гиганти е развојот на вештачката интелигенција која ги маѓепса инвеститорите поради можноста од корен да го промени деловното работење во речиси сите сегменти на економијата.

Bloomberg Chartmaker

Растот на технолошките компании доведе до значителен раст и на главните берзански индекси како што се S&P500 и Nasdaq, што е очекувано со оглед на тоа што тие имаат значително учество во структурата на овие индекси. Анализиравме какви се очекувањата за движењето на овие индекси до крајот на годината и од што ќе зависи во која насока ќе се движи нивната вредност.

Bloomberg Chartmaker

Многу работи зависат од „технолошкиот балон“

Михаел Блажековиќ, аналитичар на пазари во „Блумберг Адрија“ вели дека за најголем дел од приносите на индексите Nasdaq и S&P500 во првата половина од годината придонесоа технолошките компании, што се должи на предвидувањата на инвеститорите за тоа кои компании би можеле да имаат позитивно влијание врз деловното работење доколку почнат да користат вештачка интелигенција.

„Следниот период ќе го одбележат резултатите на светските компании од кои ќе видиме дали тие успеале да се стабилизираат и/или да ги зголемат своите маржи на профитабилност. Со оглед на тоа дека макроекономската состојба во повеќето земји е во надолна траекторија, со исклучок на силните пазари на трудот, клучни се претстојните квартални резултати, на кои светските берзански индекси ќе реагираат позитивно или негативно. Исто така, поради силниот пазар на труд, кој спречува побрзо забавување на инфлацијата (главно базичната инфлација), за зголемување на каматните стапки сè уште се залагаат и од американската ФЕД и од ЕЦБ. Понатамошно позначително зголемување на каматите би предизвикало надолни притисоци кај акциските индекси бидејќи повисоките каматни стапки ќе почнаат да ги задушуваат компаниите, а со тоа би се стеснил просторот за инвестирање и би се зголемиле расходите за камати (оттука и помали маржи на профитабилност)“, вели Блажековиќ.

Сепак, тој додава дека доколку продолжи технолошкиот „балон“ (воден од вештачката интелигенција), берзанските индекси би можеле да одат уште повисоко во втората половина од годината (особено во САД).

Можни две сценарија

Во однос на растот на индексот S&P500, Данијел Делач, член на одборот на „Интеркапитал Секјуритис“ (Intercapital Securities) во интервју за „Блумберг Адрија Конект“ (Bloomberg Adria Connect) неодамна изјави дека во наредниот период може да се случат две работи.

„Може да се случи ширината на тоа рели, тој налет на берзата, да продолжи и да се прошири, а некои други компании исто така да дојдат во фокусот на инвеститорите. Може да се случи и поинакво сценарио со негативни вести кои можат да ги охрабрат инвеститорите да реализираат дел од добивките што ги имаат во првиот дел од годината од технолошките компании. Тогаш може да се јави некаков притисок врз продажбата којшто би го запрел растот со потенцијал во вториот дел од годината да се намали индексот од сегашното ниво“, вели Делач.

Тој смета дека овој индекс ќе стагнира во вториот дел од годината, без некои поголеми промени.

Македонски резиденти вложуваат милиони во странски хартии од вредност

„Блумерг Адрија“ веќе пишуваше дека се зголемува интересот меѓу македонските граѓани и фирми за инвестирање во хартии од вредност во странство, а најдобар показател за тоа е што во првото тримесечје од 2023 година вкупниот промет од тргување со акции и други хартии од вредност на странски пазари изнесувал околу 12,2 милиони евра. Притоа, тргувањето со акции доминира со учество од 81 процент во вкупниот промет на странски пазари, а по него следува прометот со обврзници со учество од 15 проценти.

Станува збор за промет реализиран на странски пазари преку овластените учесници на пазарот на капитал, и тоа три банки (Комерцијална банка, „НЛБ банка“, „Шпаркасе банка“) и една брокерска куќа („Инвестброкер“).

 

 

Инаку, според последните податоци на Народната банка состојбата на средствата врз основа на портфолио-инвестиции (вложувања на резиденти во странски хартии од вредност) на 31.12.2022 година изнесува 695,3 милиони евра, од кои 606,7 милиони евра се вложувања во сопственички, додека 88,6 милиони евра во должнички хартии од вредност.

Анализирано по земји, најголеми портфолио-инвестиции има во Соединетите Американски Држави во износ од 485 милиони евра, Германија во износ од 96,8 милиони евра и Франција во износ од 30,4 милиони евра.

Од аспект на оригиналната валута на вложување, најголем дел од портфолио-инвестициите се направени во САД долари и во евра (531,1 и 144,3 милиони евра, соодветно).

На крајот на 2022 година, анализирано од аспект на секторот на домашниот инвеститор, осигурителните друштва и пензиските фондови имаат доминантно учество, со состојба на портфолио-инвестиции во износ од 546,2 милиона евра, што претставува 78,6 проценти од вкупните портфолио-инвестиции.

Според секторот на нерезидентниот издавач, доминантно учество имаат вложувањата во хартии од вредност издадени од останатите финансиски институции  (освен осигурителни друштва и пензиски фондови и фондови на пазар на пари) и нефинансиските друштва (466,4 и 117,6 милиони евра, соодветно).