По кратењето на Фед, земјотрес на финансиските пазари: Зошто?

Акциите, биткоинот, златото, државните обврзници и индексот на страв паднаа по вчерашното намалување на каматите од страна на Фед. Што се случува?

Вчеравечер американската централна банка (Фед) по третпат ги намали клучните каматни стапки, конкретно за 25 базични поени. Тука немаше изненадувања. Фед всушност го направи тоа што го очекуваа пазарите. Сепак, инвеститорите решија да побегнат од ризичните инвестиции. Причина?

Првиот човек на Фед, Џером Пауел, посочи дека централната банка веројатно ќе го запре натамошното намалување на каматните стапки во 2025 година, дури и ако инфлацијата остане над два отсто. Токму тоа доведе до реакција на пазарот. Пазарот очекуваше две-три намалувања следната година.

„Мислам дека тоа е малку претерана реакција“, коментира за „Блумберг“ Марк Лушини од „Џени Монтгомери Скот“ (Janney Montgomery Scott). Имено, тој смета дека се очекуваа неколку намалувања на каматите идната година и затоа пазарот сега е шокиран од најавата за само едно кратење во 2025 година, што, според него, изгледа (едноставно) претерано.

Веќе пишувавме за тоа дека резот беше очекуван, но во исто време најавивме и дека реториката на првиот човек ќе биде поважна од самиот рез. И тоа очигледно ги разочара инвеститорите, кои побрзаа да се префрлат од ризични кон побезбедни инвестиции. Ајде да го видиме одговорот на пазарот.

Паднаа берзанските индекси. Ах, па акциите и онака се прескапи!

Вредноста на американскиот индекс S&P 500 беше за три отсто пониска на крајот на вчерашното тргување. Ова е најлошиот таканаречен Ден на Фед (Fed Day) од март 2020 година, кога Фед направи итни намалувања како одговор на пандемијата. Индексот S&P 500 годинава доби вредност од дури 22 отсто.

„Акциите се скапи, особено технолошките акции, така што луѓето брзо ги продаваат и остваруваат профит пред празниците. Одлуката за каматната стапка беше само катализатор што ги поттикна луѓето да го направат тоа што во секој случај би го направиле, продаваат рано и завршуваат како победници по ѕвездената година на берзата“, коментира за „Блумберг“ Џејми Кокс од „Харис фајненшл груп“ (Harris Financial Group).

И другите индекси ја споделија судбината на S&P 500. На пример, индексот Russell 2000, кој вклучува 2.000 акции со пониска пазарна капитализација, вчера падна за 4,4 отсто, што е најголем пад од јуни 2022 година. Технолошкиот индекс Nasdaq исто така вчера се затвори на 3,5 проценти пониско, но годинава сепак може да се пофали со принос од речиси 30 отсто.

 

 

Утрово европските берзи започнаа во минус и главните индекси паднаа за околу еден процент. Ќе следиме дали црвената боја ќе опстојува подолго.

Приносите од обврзници растат

Од друга страна, приносите на американските обврзници пораснаа по објавените вести на Фед и го забележаа најголемиот скок од 2013 година.

„Најинтересната реакција е на пазарот на обврзници“, коментираше вчера за „Блумберг“ Стив Сосник, главен стратег во „Интерактив брокерс“ (Interactive Brokers), откако Фед ја донесе одлуката. „Не знам зошто трговците со фиксен приход би биле изненадени од повисоките приноси за девет до дванаесет базични поени, освен ако не се многу исплашени од можноста за повеќе кратења“, вели Сосник. Во моментот на пишување на текстот приносот на 10-годишните американски обврзници е нешто над 4,5 проценти.

Падна и цената на златото!

И златото вчера поевтини, па неговата вредност падна за два отсто, на нешто под 2.600 долари за унца. Во моментот на пишувањето, сепак, благородниот метал донекаде закрепна и повторно се тргува за нешто повеќе од 2.600 долари за унца од 31,1 грам.

„Златото се натпреварува со инвестициите со фиксен приход и ако Фед направи пауза од агресивните намалувања на каматните стапки, тогаш може да се очекува трговците да ги намалат профитите“, коментира за „Блумберг“ Барт Мелек од „Тиди секјуритис“ (TD Securities).

Златото инаку се смета за прибежиште во несигурни времиња и ако се појави рецесиско расположение или се зголеми стравот, инвеститорите ќе бараат безбедно засолниште во златото.
„Ова е добра вест за златото“, смета Вил Ринд од „Гранит шеарс адвајзорс“ (GraniteShares Advisors), кој управува со фонд поддржан со злато.

Биткоинот е под 100.000 долари, Пауел ја негираше можноста за девизни резерви во биткоини

И криптопазарот реагираше на најавите на Фед. Биткоинот накратко падна под 100.000 долари, а во моментот на пишување се тргува за нешто над таа граница. Очигледно претпазливоста на Фед за натамошно намалување на каматните стапки им наштети на шпекулативните инвестиции. Алтернативните криптовалути, како што се етер и солана, исто така забележаа пад.

Во последниве месеци криптоинвеститорите веруваа во најавата на Доналд Трамп дека САД ќе купат биткоини како девизна резерва. Вчера Пауел одговори: „Знаете дека не ни е дозволено да поседуваме биткоини. Правилата се јасни за тоа што можеме да поседуваме. Фед не бара да се промени законот. Конгресот треба да размисли за тоа“.

Расте стравот?

Во секој случај, реториката на Пауел очигледно не ги увери инвеститорите. „Погледнете го индексот на стравот VIX. Тој показател вреска ’сега ми треба заштита’“, одговори Сосник.

Така, стравот го преплави пазарот. Ова се рефлектира во индексот на нестабилност Cboe, или како што ние го нарекуваме индекс на страв VIX, кој скокна на 28, што е највисоко од августовскиот шок кога Банката на Јапонија изненади со зголемувањето на каматните стапки. Но, ова е сè уште далеку од вистинскиот страв што го видовме во 2008 година и за време на пандемијата на ковид во 2020 година, кога VIX беше на највисоко ниво, над 80.

 

Бајката ќе продолжи

Дали станува збор само за мини-корекција и дополнително ќе има веселба откако ќе се оладат главите, ќе покаже времето. Сепак, аналитичарите и трговците очекуваат бајката да продолжи во 2025 година, како на берзата така и на криптопазарот. „Пазарите ќе го продолжат својот момент на раст до 2025 година“, ни рекоа аналитичарите, велејќи дека нема причина да не се случи тоа.

Но нестабилноста ќе биде поголема. „Има уште доволно ликвидност и пазарите засега уште се силни“, накратко одговара аналитичарот Тилен Шарлах. Економските податоци се охрабрувачки, пазарот на трудот е робустен, инфлацијата останува тврдоглава и всушност малку порасна, наведува соговорникот. Криптопазарот штотуку влегува во втората фаза на раст, кога ликвидноста се движи од биткоини кон алтернативни монети (алткоини), од кои повеќето не ги достигнале ни претходните максимални вредности. Шарлах засега не очекува промени на пазарите на капитал и смета дека станува збор само за продолжение на тоа што го видовме досега.

„За Трамп перформансите на пазарот на капитал се мерило за неговиот успех во водењето на земјата, така што малку е веројатно дека тој ќе донесе одлуки што значително би ги дестабилизирале пазарите или економскиот раст“, ​​вели Барбара Гачник, менаџерка на средства во „Сава инфонд“.

Што е со ризиците? Геополитика, проблеми во автомобилската индустрија, во Германија и така натаму... „Во такво опкружување, освен можни шокови од геополитиката или пукање на пренадуениот пазар, со најголем ризик во моментов се комерцијалните недвижности на пазарот во САД, каде што последиците би можеле да бидат системски. Инаку не може да се очекуваат големи неповолности на берзите“, смета Козоле од „Илирика“. Ликвидноста останува висока, каматните стапки паѓаат, американските компании работат добро, вработеноста е висока во Европа и во САД, што го поттикнува трошењето, а фискалните политики остануваат активни. Освен тоа, технолошкиот напредок постепено ја зголемува продуктивноста, што дополнително ги поддржува стабилноста на економијата и растот, смета Козоле.