Преглед на пазарите: Берзански карусел, златото на врвот, доларот на дното

Баражот тарифи на американскиот претседател Доналд Трамп - а потоа и ненадејната 90-дневна суспензија за многу земји освен Кина - предизвика хаос на пазарите. Но, за разлика од претходната недела, повеќето големи берзи се затворија во зелено минатата недела. 

Индексот S&P 500 порасна за 8,27 отсто на неделно ниво, Dow Jones Industrial Average за 6,16 отсто, а индексот Nasdaq Composite порасна за 11,66 отсто. И покрај одличната недела, сите три индекси губат позиции годинава. Европските берзи беа измешани: германскиот индекс Dax затвори минатата недела со пораст од 8,65 отсто, францускиот CAC 40 со пораст од 4,41 отсто, италијанскиот IT 40 заврши рамно или во загуба, лондонскиот FTSE 100 загуби 1,13 отсто, а паднаа и паневропските Eurostoxx 50 (-1,52 проценти) и Eurostoxx 600 (-1,32 проценти).

Инвеститорите се подготвуваат за она што би можело да биде продолжен период на нестабилност. Каде да ги ставите вашите пари за да бидат безбедни? Додека акциите во САД и на други места се на добар пат да закрепнат од уништувањето во вредност од повеќе од 10 трилиони долари во изминатата недела, некои набљудувачи на пазарот предупредуваат дека сè уште не сме излезени од шумата. Тарифите на Трамп од 10 проценти за повеќето земји сè уште се во сила, а земјите сè уште размислуваат дали ќе стигнат на преговарачка маса.

Пазарот на капитал е во период на зголемена неизвесност, а секоја нова информација има значително влијание врз насоката на движењето на цените. Чувството на инвеститорите варира од ден на ден, нестабилноста личи на игра на среќа. Во тој контекст американските инвестициски банки сѐ поотворено зборуваат за зголемена веројатност за рецесија во 2025 година.

Прогнозата за консензус, која до неодамна се движеше околу 30 отсто, сега се зголемува до 50 отсто, додека прогнозите на „Полимаркет“ (Polymarket) до вчера беа повисоки од 60 отсто, но паднаа на 45 отсто по замрзнувањето на царината за повеќето земји за 90 дена.

Драма на пазарот на обврзници: Дали сè уште можат да го ублажат шокот на берзата?

Во петокот бевме сведоци на драма на американскиот пазар на обврзници. Бараниот принос на 10-годишните државни обврзници се искачи на 4,48 отсто, што е највисоко од 2001 година. Зајакнува и бараниот принос на 30-годишните американски обврзници, кој скокна на 4,95 отсто. Неделниот скок е најголем од 1982 година.

Иако долго време се сметаа за најбезбедна инвестиција, американските државни обврзници сѐ повеќе се однесуваат како ризични средства во пресрет на трговската војна, пишува „Блумберг“. Наместо да ја зголемуваат вредноста со падот на берзите, како и обично, инвеститорите продаваат и акции и долгорочни обврзници во исто време, што предизвикува зголемување на приносите и пад на доларот.

Некои аналитичари веруваат дека ова се само технички причини (како што се распродажбите од хеџ-фондовите), додека други предупредуваат дека може да има потрајно губење на довербата на долг рок.

Трамп обвинет за „манипулација на пазарот“

Тримесечниот мораториум на американскиот претседател Доналд Трамп на таканаречените реципрочни царини предизвика бурни реакции на Волстрит. Но, помалку од четири часа пред да го објави одложувањето на тарифите, претседателот им кажа на своите следбеници на неговиот профил на социјалната мрежа Трут сошл (Truth Social) дека е добро време за купување.

„ОДЛИЧНО ВРЕМЕ ЗА КУПУВАЊЕ!!! ДЈТ“, напиша тој на својот профил. Околу четири часа подоцна, тој напиша на истата мрежа дека ќе ги суспендира повеќето нови тарифи - со исклучок на Кина - по што Волстрит премина во зелено.

Одлуката на Трамп наиде на широки критики и осуди за „манипулации на пазарот“.

„Претседателот на САД е буквално вклучен во најголемата шема за манипулација на пазарот во светот“, објави Демократската партија на социјалните мрежи.

Аналитичарите: Централните банки треба да бидат претпазливи

„Враќањето на инфлацијата веќе не е ни прашање, но прашање е како ќе постапат централните банки. Особено зашто самиот извор на инфлација нема да биде прегреаната побарувачка регулирана со рестриктивни монетарни политики, туку егзогените фактори. Централните банки веќе подолго време се во фаза на нормализација. По интензивниот циклус на стегање, се чинеше дека се на вистинскиот пат. Стапките на инфлација се смируваат, се приближуваат до посакуваните нивоа и ги олеснуваат одлуките за централните банкари. Но со воведувањето царини од американската администрација во стилот „кога е бал, нека е маскенбал“, светската економија остана во шок - и фигуративно и буквално, судејќи според реакцијата на финансиските пазари на почетокот на април“, напишаа аналитичарите на „Блумберг Адрија“ во четвртокот.

Пазарите се јасни во однос на очекувањата од централните банки.

Доларот на најниско ниво во последните шест месеци

Американскиот долар е една од најголемите колатерални жртви на новата надворешна трговска политика на администрацијата на Трамп. Трговската војна, на работ на која танцува Трамп, според многу аналитичари сериозно ќе го загрози економскиот раст на најголемата светска економија. Американската валута, доларот, веќе реагира на песимистичките прогнози, чиј статус на безбедно засолниште и глобална резервна валута е сѐ позагрозен.

Индексот Bloomberg Dollar во петокот падна на најниско ниво во последните шест месеци, како дел од поширокиот егзодус од американските средства, откако САД и Кина ја продолжија нивната царинска војна. Курсот евро-долар беше 1,14 долар за евро во времето на пишувањето. Американскиот долар изгуби околу 9 проценти годинава.

„Довербата во доларот е под закана“, изјави за „Блумберг“ Кристофер Вонг, девизен стратег во „Оверси-Чајнис банкинг корпорејшн“ (Oversea-Chinese Banking Corporation). Тој додаде дека факторите како што се опаѓањето на исклучителноста на САД и зголемениот долг на САД предизвикуваат сомнеж за статусот на доларот како резервна валута.

Depositphotos

Златото повторно постигна рекорд

Златото порасна на рекорд од над 3.200 долари за унца во петокот, бидејќи загриженоста за влијанието на царините врз глобалната економија ги турна инвеститорите во рајот на прачките. Златото затвори за повеќе од 3 проценти втор ден по ред. Статусот на засолниште на златото беше подвлечен неделава, при што пораките на претседателот Доналд Трамп во неговата тарифна агенда предизвикаа избезумени распродажби за американските акции, обврзниците и доларот, бидејќи стравувањата од светска рецесија го зафатија Волстрит.

„Златото е најдоброто место да се биде на пазарот сега“, рече Лиу Јуксуан, истражувач на благородни метали во „Гуотаи Јунан фјучерс“ (Guotai Jun'an Futures Co) во Шангај, додавајќи дека невидените трговски тензии ја продлабочиле недовербата во американскиот долар и ја зголемиле побарувачката за други безбедни средства.

Цената на нафтата паѓа, зошто тоа не се одразува на бензинските?

Црното злато се најде во исклучително нестабилна позиција поради постојаните промени во трговската политика на САД, бидејќи фјучерсите на нафтата продолжија да губат позиција минатата недела. Цената на 159-литарскиот барел северноморска сурова нафта брент беше околу 63 долари во моментот на пишување, додека цената на барел сурова нафта ВТИ (WTI) беше околу 60 долари.

Цените на нафтата се на најниско ниво во последните четири години откако светот се бореше со пандемијата. Па, зошто ниските цени на нафтата не предизвикуваат пониски цени на горивото? „Иако падот на цените на суровата нафта може да се претвори во пропорционален пад на малопродажните цени на горивата, овој ефект не се одрази целосно во Србија, Хрватска и Словенија, што укажува на значителното влијание на државните давачки, маржите на рафинериите и другите фактори на пазарот во обликувањето на крајните цени за потрошувачите“, напиша аналитичарот на „Блумберг Адрија“ Михаел Блажековиќ.

Движењa на криптопазарот

Вишиот стратег за суровини на „Блумберг“, Мајк Мекглон, предупреди во видеоинтервју за „Коинтелеграф“ (Cointelegraph) минатата недела дека може да дојде до нови превирања на финансиските пазари. Во ексклузивното интервју Мекглон предупредува на продлабочување на распродажбата на пазарите поради тековните тарифни војни на американскиот претседател Доналд Трамп и предвидува остра корекција на вредноста на криптовалутите.

Тој предвидува дека биткоинот може да падне на 10.000 долари, наведувајќи ги прекумерните шпекулации и преценетоста во просторот на дигиталните средства. Најголемата и најстара криптовалута, биткоинот, се тргуваше за нешто повеќе од 80.000 долари по токен во моментот на пишувањето, што е далеку од врвовите што ги достигна на почетокот на годината.

Падот на цените на криптовалутите е типичен пример за масовно повлекување на инвеститорите во побезбедни инвестиции, според аналитичарот на „Илирика“ Доман Крегар. Тој додава дека криптовалутите сè уште се сметаат за поризична форма на инвестирање, така што во моментов нема значителен интерес од страна на купувачите“.

Сепак, пазарот на криптовалути генерално реагираше изненадувачки добро на објавувањето на новите тарифи минатата недела, вели Крегар. „Биткоинот, на пример, дури доби одредена вредност во четвртокот и во петокот. Меѓутоа, во неделата попладне криптовалутите стигнаа до акциите и забележаа значителен пад“.

MBI10 со најголем пад меѓу регионалните индекси

Да ги погледнеме регионалните берзи што не го избегнаа берзанскиот карусел. Со исклучок на берзанскиот индекс на Бања Лука, BIRS (порасна за 0,5 проценти), сите регионални индекси беа во минус.

Bloomberg Adria

Најголем пад забележа македонскиот MBI10 (-1,9 проценти). Љубљанската берза ја заврши прометната недела на 1.937,88 индексни поени од 1.811,77 поени на почетокот на неделата.