Прогноза: Еврото ќе зајакне во однос на доларот во 2024 година

Американскиот долар е историски преценет и можно е слабеење на валутата на среден рок. Истовремено, помалку песимистичките економски перспективи за еврозоната во текот на 2024 година, како и релативно порестриктивната реторика на Европската централна банка (ЕЦБ) во однос на Федералните резерви (Фед), ќе придонесат за јакнење на еврото, сметаат аналитичарите.

Извор: Блумберг терминал

„Прогнозите на повеќето деловни банки за крајот на 2024 година се дека евро/долар (EUR/USD) ќе достигне паритет 1,11-1,15. Во однос на темпирањето на динамиката на движење, се очекува EUR/USD позначително да зајакне од вториот квартал (раст на еврото во однос на американскиот долар)“, вели Ана Николоски, директорка на Дирекцијата за тргување со финансиски инструменти при Комерцијална банка АД Скопје. „Американскиот долар традиционално има добри резултати на почетокот на годината и кога еврозоната е во рецесија, па во првиот квартал можеби е прерано да се види одлучувачки пресврт на повисоко ниво за EUR/USD, односно пад на американскиот долар“.

Таа вели дека треба да се има предвид дека на нивото EUR/USD влијаат голем број непредвидливи ризици, кои може да го променат правецот во спротивна насока од проекциите.

Дневен промет од 5.000 милијарди долари

Валутниот пар EUR/USD е еден од главните валутни парови (majors) глобално и се смета за најтргуван пар на глобалниот девизен пазар, со дневен просечен промет што надминува 5.000 милијарди американски долари.

Анализата за 2023 година покажува дека парот EUR/USD забележа поголема волатилност, а веќе во втората половина од годината американскиот долар ја зголеми вредноста во однос на еврото. Впрочем, однесувањето на парот EUR/USD е еден вид показател на компаративната состојба на економиите на Соединетите Американски Држави и еврозоната. „Во таа смисла, доколку американската економија остварува одржлив раст, наспроти полоши економски резултати во економијата на еврозоната, тоа може да предизвика пад на еврото и раст на американскиот долар и обратно“, објаснува Николоски.

Што го придвижува валутниот пар евро/американски долар

Трендот на валутниот пар EUR/USD зависи од фазата на економскиот циклус. За време на рецесија, побарувачката за безбедни финансиски инструменти, како што се златото и одредени валути како американскиот долар, јенот, швајцарскиот франк, се зголемува. Како резултат на тоа, нивото на парот EUR/USD се намалува (американскиот долар расте во однос на еврото). За време на закрепнувањето од рецесија, основите што го движат валутниот пар EUR/USD се водечки макроекономски показатели - показателите за економски раст, односно бруто-домашниот производ и водечките индекси (PMI - purchasing managers’ index). Дополнително, фактори што влијаат на нивото на валутните парови се разликите во каматните стапки, инфлацијата, податоците за вработеноста и платите, трговската размена и тековите на капиталот.

„Прогнозите на идните движења на паритетот на валутите се доста комплексни, имајќи предвид дека валутите се одликуваат со најголема променливост споредено со другите финансиски инструменти, односно се најсензитивни при промена на пазарен сентимент“, вели Николоски. „Меѓу другото, за да се предвиди паритетот на парот EUR/USD, значајно е да се следат и сигналите на централните банки на состаноците на кои одлучуваат за поставеноста на монетарната политика (референтните каматни стапки) и на кои објавуваат макроекономски проекции за следниот период“, додава таа.

Федералните резерви и ЕЦБ на своите последни состaноци за годинава ги оставија клучните каматни стапки непроменети, при што Федералните резерви најавија три намалувања во текот на 2024 година. Кај ЕЦБ, претседателката Кристин Лагард изјави дека за намалување на каматните стапки не било дискутирано, но сепак од особено значење ќе бидат податоците за инфлацијата и растот на платите во првата половина од 2024 година.

„Во следниот период, поради очекуваното намалено влијание на каматниот диференцијал како двигател на разликата во паритетот, примарен двигател се очекува да бидат компаративните економски трендови во САД и еврозоната“, вели Николоски, која додава дека, истовремено, на вредноста на валутите влијаат и геополитичките фактори, финансиските шокови и други ризици што не можат да се предвидат однапред.

Дедоларизација

Таа тврди дека не може да се изостави и ризикот од фискално влошување во САД и дедоларизацијата на глобалната сцена. „И во еврозоната некои земји имаат високи нивоа на задолженост. Сепак, постои една голема разлика: еврозоната агрегатно нема нето-долг кон остатокот од светот. Американската економија, од друга страна, е задолжена кон остатокот од светот за 60 отсто од БДП“, вели Николоски.

Инаку, поголемиот дел странски инвестиции во САД се направени во доста безризични инструменти, како обврзници, пред сѐ државни обврзници. Привидното „раздолжување“ на САД во 2022 година се должи на ефектот на намалување на пазарните цени на американските државни должнички инструменти, како обврзниците, поради притисокот за поголеми приноси од страна на пазарните учесници. Со други зборови, долгот на САД се „обезвреднил“. Факторите што влијаат негативно врз вредноста на обврзниците, т.е. високата инфлација и повисоките премии за ризик од инфлација, затоа се поголема закана за американскиот долар отколку за еврото.

Николоски вели дека исто така постојат засилени политички ризици на глобално ниво во услови на спроведување парламентарни и претседателски избори во земји од еврозоната и во САД во текот на следната година. „Во САД можеби ќе видиме враќање на републиканците на власт. Во такво сценарио, ефектот веројатно би бил негативен за валутата поради веројатноста од зголемување на долгот побрзо од претходно, што би било негативен сигнал за американскиот долар“, вели Николоски.

Од друга страна, за време на актуелната американска администрација, американскиот долар помалку флуктуира на светските пазари поради фокусот на домашните прашања и вклученоста во конструктивни трговски преговори.