Нафтата над границата од 80 долари, знак за пресврт на пазарот

Обложувањето дека ќе има затегнување на пазарот на нафта беше лоша трговска одлука во поголемиот дел од оваа година. Но, постојат знаци дека тоа конечно се исплати.

По повеќемесечните загуби, суровата нафта се искачи над 80 долари за барел во Лондон минатата недела, бидејќи побарувачката за гориво во Кина и на други места се опоравува од пандемијата за да достигне нови височини. Тоа се случува во период кога намалувањето на производството од страна на Саудиска Арабија и нејзините сојузници во ОПЕК + брзо ќе ги исцеди резервоарите за складирање низ целиот свет.

„Очекуваме нагло стегање на пазарот“, рече Торил Босони, шеф на нафтените пазари во Меѓународната агенција за енергија во Париз, во интервју за телевизијата „Блумберг“. „Како што побарувачката се зголемува сезонски, мислиме дека постои ризик цените да продолжат да се зголемуваат во третиот квартал“.

Освен тоа што овој тренд ќе ги награди упорните трговци, ќе ги им даде сила и на производителите на енергија од Тексас до Москва. Тоа, исто така, може да ја загрози глобалната економија, која има корист од намалувањето на трошоците за гориво и намалувањето на инфлацијата и ќе влијае на политичките лидери - од кандидатурата за реизбор на претседателот Џо Бајден, до војната што Владимир Путин ја води во Украина.

Сè уште не е јасно дали враќањето на суровата нафта од типот „брент“ на 80 долари за барел е пресвртна точка што најавува голем раст на цените. Економските олујни облаци сè уште го затемнуваат хоризонтот, од разнишаните кинески показатели до зголемените каматни стапки, како и барелите сурова нафта со намалени цени што продолжуваат да доаѓаат од Иран и Русија.

Но, во најмала рака, се чини дека пазарот застана на цврста основа.

Професионалците што ја следат нафтата ја поминаа првата половина од годината намалувајќи ги очекувањата за цените. Тие се откажаа од првичните повици за враќање на 100 долари за барел соочени со слабиот економски раст, иако Саудиска Арабија постојано правеше напори да ги зголеми цените на црното злато.

Сепак, аналитичарите останаа на ставот дека следните шест месеци ќе има посилен пазар, а минатата недела делчињата од сликата почнаа да доаѓаат на своето место. Фјучерсите на Брент, главниот меѓународен репер, се искачија на највисоко ниво од мај.

„Тоа е пресвртната точка што пазарот ја очекуваше“, рече Хорхе Леон, виш потпретседател за истражување на пазарот на нафта во консултантот „Ристад Енергџи А/С“ (Rystad Energy A/S). „Изгледа како почеток на жешкото лето на пазарот на сурова нафта“.

Намалување од ОПЕК +

Кризата доаѓа бидејќи намалувањата на производството направени од Саудијците и другите во Организацијата на земји извознички на нафта конечно имаат влијание.

Диференцијалите на цените за сурова нафта која има хемиски состав сличен на онаа што ја испорачува Ријад се зголемуваат на карго-пазарот. Кралството им даде уште еден поттик на пазарите минатата недела, објавувајќи дека дополнителното, еднострано намалување од еден милион барели дневно, започнато овој месец, ќе продолжи до август.

Дури и Русија, по долго одложување, се чини дека игра улога. Во поголемиот дел од оваа година, Москва го зголемуваше извозот на сурова нафта и ја максимизираше продажбата со цел да ја финансира својата војна против Украина, иако вети дека ќе го намали производството. Податоците за следење на танкерите собрани од „Блумберг“ покажуваат дека, во четирите недели до 9 јули, земјата го намали извозот за приближно 25 проценти.

Балансот на понудата и побарувачката веќе се промени од суфицит во дефицит во јуни, според „Стандард Чартерд“ (Standard Chartered Plc). Недостигот ќе се удвои во наредните месеци, со огледа на тоа што се предвидува во август дневно да се трошат огромни 2,8 милиони барели од залихите на нафта, проценува банката.

„Сите микро-фундаментални фактори конечно одат во нагорна насока“, рече Тревор Вудс, главен инвестициски директор во хеџ фондот за стоки „Нордерн Трејс Капитал“. „Овие повлекувања ќе бидат огромни“.

Скептични банки

Многу трговци со нафта сè уште се скептични за изгледите за пораст на цената.

Побарувачката останува на милост и немилост на несигурното економско опкружување, од намалувањето на кинеското производство до слабиот раст во Европа и стравувањата дека зголемувањето на каматните стапки во САД може да предизвика рецесија. Минатата недела, ИЕА ги намали прогнозите за светската потрошувачка на гориво оваа година.

На страната на понудата, производството се искачува од САД до Бразил и Гвајана. Дури и во рамките на ОПЕК +, членки како Иран и Венецуела, изземени од намалување на производството, ја зголемуваат продажбата на нафта. Извозот на Техеран достигна највисоко ниво во последните пет години, според консултантот „Кплер“ (Kpler Ltd.)

Некои од прогнозерите на „Волстрит“ кои некогаш предвидуваа сурова нафта од 100 долари, ја затемнуваат својата перспектива. „ЏП Морган Чејс“ (JPMorgan Chase & Co.) тврди дека ОПЕК + ќе треба дополнително да го намали производството, додека „Морган Стенли“(Morgan Stanley) очекува повторно да има вишоци на пазарот следната година.

„Многу зависи од побарувачката“, рече Мартин Ратс, глобален нафтен стратег на „Морган Стенли“ со седиште во Лондон. „Но, се чини дека страната на снабдувањето е подготвена да ја задоволи побарувачката“.

И покрај тоа, многу набљудувачи на пазарот гледаат значителен пресврт во нагорна насока. А, се разбира, најмоќниот актер на пазарот на нафта е оној на страната на облогот.

Саудиска Арабија, на која и требаат големи приходи од нафта за да ги финансира плановите на престолонаследникот Мохамед бин Салман за економска и социјална трансформација, рече дека ќе стори се што е потребно за да го одржи нафтениот пазар во рамнотежа и може дополнително да ги продолжи неговите доброволни намалувања.

„Со исклучување на наглото макроекономско забавување, ѕвездите се усогласуваат за жесток раст на цената на суровата нафта до 90 долари за барел“, рече Боб Мекнали, претседател на консултантите „Рапидан енерџи груп“ и поранешен функционер во Белата куќа.