Неделен преглед: Среќа што не пиеме нафта

Цената на белиот леб падна под 30 денари. Јајцата чинат 62, а и цената на млекото и јогуртот е тука некаде. Стапи во сила новото замрзнување на цените на основните прехранбени производи, кое ќе трае до ноември. Власта пресмета, со новата мерка до крајот на годината инфлацијата ќе падне на четири-пет отсто. Дополнителен стимул на надолниот тренд на инфлацијата ќе даде и поевтинувањето на алкохолот од наредната недела.  

Толку е голема еуфоријата од замрзнувањето на цените на храната, што никој не ја гледа цената на нафтата. Ама, пак, нафта не пиеме и вака и така. А аналитичарите велат дека таа ќе расте и ќе стигне до 100 долари за барел. Неделава надмина 95, но по одлуката на Фед да не ги менува каматите, цената се намали. Глобално, експертите предупредуваат дека на пазарот недостига дизел и тоа е ризик за инфлацијата. Кај нас за еден месец цената на овој дериват се зголеми за седум денари за литар.  

Но, според Народната банка, домашната инфлација и натаму е на релативно високо ниво, што претставува ризик за инфлациските очекувања. Оттука, банката неделава, во согласност со прогнозите на аналитичкиот тим на „Блумберг Адрија“, ја зголеми основната камата за нови 0,15 п.п. и сега таа изнесува 6,30 отсто.

Централната банка проценува и дека ризиците од надворешното опкружување за економската динамика и натаму се неповолни. Клучниот елемент за оваа неповолност е Германија. По Европската комисија, и ОЕЦД прогнозира дека ова ќе биде единствената голема економија во Европа што годинава ќе има пад на БДП. Кризата во автомобилскиот сектор во Германија засега не ја чувствуваат германските фабрики во земјава. Но, промени се можни, особено што Кина полека го зазема просторот во овој сектор што го остава Германија, и тоа преку производство и продажба на електрични автомобили.

Зелената транзиција додава масло на огнот, и покрај сите придобивки што ќе ги донесе. Од Нова година стапува во сила законот со кој се регулира собирањето на текстилниот отпад, но тоа ќе чини. А дополнителен притисок прави и цената на памукот на светските берзи, која расте поради климатските промени. Поради нив и е потребна зелената транзиција. Значи, како и да се вртиме, цените ќе растат. 

Во сета оваа неизвесност за земјава, има и светли точки. Регионалната анализа на аналитичкиот тим на „Блумберг Адрија“ го вброи „Алкалоид“ во гигантите од фармацевтскиот сектор од регионот. Компанијата лани остварила двоцифрен раст на продажбата и е меѓу петте најдобри по остварената продажба и по остварените маргини на ЕБИТДА и ЕБИТ во текот на минатата година.

И кога сме веќе кај успешните, неделава, по цели девет месеци од најавата, Собранието го донесе Законот за солидарен данок. Бизнисмените ќе го оспоруваат пред Уставниот суд. Тие имаа повеќе аргументи против законот, а еден од нив е тоа што важи ретроактивно. Мене, пак, една мала дреболија не ми е јасна. Во текстот што во вторникот го усвои Собранието (членот 8) пишува дека пресметката до УЈП треба да се поднесе до 25 септември, тоа е в понеделник (три работни дена по носењето на Законот), потоа во рок од 30 дена треба да се плати данокот (членот 14). Натаму пишува дека Законот ќе стапи во сила по објавувањето во „Службен весник“ (членот 16), а по тоа објавување во рок од 30 дена ќе биде донесен потребниот подзаконски акт (членот 15).

И, знае ли некој кога треба да се плати солидарниот данок?