Климатските промени може да ја поскапат облеката и во Македонија

Климатските промени го земаат данокот во производството на памук, чија цена расте, а според прогнозите наведени на терминалот на „Блумберг“ уште долго време ќе се задржи над границата од 80 центи за фунта. Меѓу главните причини за тоа е намалувањето на производството во САД поради сушата што го зафати Тексас, каде што се произведуваат околу 40 проценти од американскиот памук.

САД до неодамна, покрај Кина и Индија, беа меѓу трите топ држави најголеми производители на памук во светот, но поради временските неприлики, кои го намалуваат родот и квалитетот на памукот, тие го загубија третото место, кое годинава го зазеде Бразил. Тоа е голем удар за САД, кои во шеесетите и седумдесетите години од минатиот век беа светски лидери во производство на памук. Инаку, САД и Бразил важат за најголеми извозници на памук во светот, покривајќи речиси половина од вкупните извезени количества.

Какви се прогнозите?

Помалата понуда влијаеше на раст на цената на американскиот памук, која од јули годинава досега постојано се движи над границата од 80 центи за фунта, а завчера достигна 86,06 центи. Според големите инвестициски куќи и компаниите што даваат свои прогнози на терминалот на „Блумберг“, од кои потоа се пресметуваат просеци за движењата на највисоките, средните и најниските цени, памукот и во 2024 година ќе се тргува по средна цена од 84-85 центи за фунта и нема да се симне под границата од 80 центи.

Зголемување на берзанската цена на памукот има и во Кина, која е најголем производител во светот. Кинеските новински агенции пренесоа дека на Женгжу стоковната берза (ЖСЕ) во текот на неделава најактивниот договор за памук за испорака во јануари 2024 година се зголеми за 215 јуани (околу 29,97 американски долари), за да се затвори на 17.370 јуани за тон.

Македонија одамна се сврте кон лон-производство

Во нашата земја памукот одамна го нема на полињата, а текстилната индустрија, која  важи за еден од носечките столбови на економијата, целосно се сврте кон таканаречено лон-производство, при што од европските компании-партнери се увезуваат репроматеријали, кои во нашите фабрики се шијат и потоа се извезуваат како готови парчиња облека.  

Според информацијата на Здружението на текстилната и кожарската индустрија при Стопанската комора на С. Македонија за движењата во овој сектор, во текот на минатата година лон-производството во вкупното производство на облека во Македонија учествува со околу 93 проценти, а само 7 проценти отпаѓаат на класичното производство.

„Оттаму, оваа дејност е со висок степен на зависност од случувањата односно порачките за производство од странство“, укажуваат од Здружението.

Зголемувањето на цените на памукот на светските берзи не би требало да има директно влијание врз работењето на македонските компани, со оглед на тоа што тие главно „продаваат“ работна рака односно готови парчиња облека. Но можно е посредно влијание доколку нивните партнери од Европа ги намалат нарачките, што главно ќе зависи од пресметките за 2024 година односно од тоа дали повисоките цени на памукот ќе предизвикаат зголемување на цените на финалните производи, што би можело да резултира со намалување на продажбата на облека.

Со помош на Даг Александар