Како вештачката интелигенција ќе го промени готвењето?

Едно истражување покажа дека со ова темпо на развој вештачката интелигенција (ВИ) применета во безмалку сите сегменти на животот може да придонесе со 600 милијарди евра нова додадена вредност во економиите на ЕУ до 2030 година, рече Малте Фирлус од технолошкиот гигант „Амазон“ (Amazon) на неодамна одржаниот самит „ВИ тек“ (AI Tech) во Скопје, чиј ексклузивен медиумски спонзор беше и „Блумберг Адрија“. На настанот еуфорично се зборуваше за сиот напредок во развојот на ВИ и какви сѐ алатки базирани на неа ни нудат технолошките компании во најразлични области, од финансии, фармација, авиопревоз, проектен менаџмент, па до социјални мрежи и забава. 

Со неверојатна брзина вештачката интелигенција се развива и во секторот хорека (HoReCa), нудејќи нови можности за унапредување на искуствата на гостите и поголема ефикасност во работењето. Рестораните веќе користат ВИ за персонализација на менито, за оптимизација на инвентарот, но и за предвидување нови кулинарски трендови што им помагаат да останат конкурентни и релевантни. 

Напредокот на технологијата овозможува примена на вештачката интелигенција и во самата кујна, каде што веќе значително помага во автоматизирањето на процесот на приготвување храна, но и во подобрувањето на нејзиниот квалитет. Неодамна пишувавме за „Моли роботикс“ (Moley Robotics), првата кујна контролирана од робот, кој не само што готви целосни оброци туку ве известува кога да ги замените состојките, предлага јадења врз основа на состојките што ги имате на располагање и учи што сакате.

Како вештачката интелигенција ќе ја промени гастрономијата го прашавме македонскиот шеф Филип Чаловски, основач на кулинарското училиште „ФЈ кулинари консултантс“ (FJ Culinary Consultants), кое, меѓу другото, се занимава со иновации и развој на продукти што имаат примена во готвењето. Тој нагласува дека иако промените се неизбежни, не стравува од нејзината моќ. 

„ВИ суштински нема никогаш да ги замени врвните готвачи, оние што ги диктираат трендовите и поставуваат стандарди. Сепак, ако зборуваме искрено, и јас би одбрал робот како асистент наместо некој помошник што е залутан во нашата професија и ја работи без пасија и љубов“, вели Чаловски за „Блумберг Адрија“.

Фото: FJ Culinary Consultants

Тој истакнува дека вештачката интелигенција секогаш ќе може да им помогне во готвењето и да биде нивен верен асистент во креирањето, но никогаш нема да го има последниот збор. Според него, ВИ во иднина многу повеќе ќе се користи за унапредување на сигурноста на тоа што го јадеме отколку за самиот чин на приготвување. Како пример ги посочува паметните сензори, кои веќе имаат капацитет да ги следат температурата и свежината на намирниците во реално време. Тој вели дека вештачката интелигенција со сето сублимирано знаење ќе може да им „даде“ одлични идеи за листа со јадења, но никогаш нема да „знае“ каков е вкусот на тоа мени. 

„Да не заборавиме, храната во голема мера предизвикува сетилни асоцијации и буди спомени. И во нашето училиште најчести клиенти се токму луѓе од ИТ-секторот, оние на кои по долго седење пред мониторите им се потребни реална интеракција и активност каде што ќе ги користат сите свои сетила. ВИ секогаш ќе може да ни помогне во креирањето, но никогаш нема да ги замени човековите сетила“, објаснува тој.

За иднината на гастрономскиот туризам во Македонија неодамна за „Блумберг Адрија“ зборуваше и проф. д-р Климент Наумов, кој ја води катедрата за гастрономија на Факултетот за туризам и угостителство во Охрид. Тој се осврна и на македонските ресторани што имаат можност за добивање ѕвезди на „Мишелин“, па на крајот го прашавме Чаловски дали ВИ би им помогнала на локалните угостители побрзо да стигнат до еден од најпрепознатливите водичи во кулинарскиот свет.

„Водичот на ’Мишелин’ претставува еден голем бизнис, кој секако ќе придонесе да бидеме повидливи на светската гастрономска мапа. Сепак, инспекторите на ’Мишелин’ прво ќе ги интересира развојот на нашата природна гастрономска интелигенција, која сметам дека можеме уште многу да ја унапредуваме“, вели тој.