Фед фрла долга сенка: Може ли ЕЦБ независно да одлучува за кратењата?

Европската централна банка (ЕЦБ) инсистира да не прифаќа никакви индикации од Федералните резерви (Фед) за тоа кога треба да започне со намалување на каматните стапки. Сепак, нејзиниот понатамошен пат може да биде обликуван од она што се случува во САД.

На трендовите што ја поттикнуваат најголемата светска економија обично не им треба долго да се прелеат во други региони, што влијае на условите за финансирање и на девизните курсеви речиси веднаш, а потоа и на инфлацијата, трговијата и другите показатели. Затоа, креаторите на политиката во другите светски региони не можат вистински да ја избегнат позицијата на Фед кога ја проценуваат судбината на своите економии.

За функционерите на ЕЦБ, кои ќе се соберат следната недела за да разговараат за тоа кога, колку брзо и како да го намалат нивното агресивно монетарно затегнување, тоа значи „будно око“ кон САД, иако тие продолжуваат да инсистираат дека самите ќе си решаваат за својот пад.

„ЕЦБ може апсолутно да се движи пред Банката на федерални резерви“, рече Пиет Кристијансен, главен стратег во „Данске банк“. „Замислата дека политиките ќе се разидуваат подолго време - да речеме девет месеци и повеќе - е потешка, бидејќи, на крајот, сè што ќе ги поттикне одлуките во Фед ќе се прелее во Европа и ќе влијае и на еврозоната“, додаде Кристијансен, а пишува „Блумберг“.

Креаторите на политиката предводени од претседателката на ЕЦБ, Кристин Лагард, почнаа да ги подготвуваат пазарите за првично намалување на каматните стапки на 6 јуни, бидејќи ценовните притисоци брзо се намалуваат.

Вредност на еврото во однос на доларот во текот на изминатата година Bloomberg Chartmaker

Иако тие силно се спротивставија на идејата за усогласување со одлуките на претседателот на Фeд, Џером Пауел, не се обврзаа на она што ќе се случи по првиот чекор, тврдејќи дека за понатаму ќе се водат од достапните економски податоци.

Европа, сепак, закрепнува

Трговците се обложуваат дека ЕЦБ најверојатно ќе направи четири намалувања на стапките годинава, а остануваат несигурни околу тоа дали Фед ќе ги намали стапките двапати или трипати, откако Пауел во средата повтори дека „не брза да започне со намалување на трошоците за задолжување“.

Повеќе од две години по циклусот на зголемување на каматните стапки, под палката на Пауел, американската економија се покажа како исклучително отпорна, а работодавците сè уште вработуваат, напиша „Блумберг“ на почетокот на април. Доколку се задржи таквата динамика, тоа би можело да ја поддржи и европската економија, која зимава едвај ја избегна рецесијата.

„Не очекуваме дека е соодветно да ја намалиме нашата референтна стапка додека не добиеме поголема доверба дека инфлацијата се движи одржливо, надолу кон 2 отсто“, рече Пауел во средата, говорејќи на универзитетот „Стенфорд“ во Калифорнија.

Неодамнешните извештаи покажаа знаци на закрепнување во Европа, при што менаџерите за набавки гледаат раст во блиска иднина, а деловната доверба исто така расте. Во меѓувреме, инфлацијата во 20-члената еврозона забави повеќе од очекуваното во март, така што со сегашното ниво од 2,4 отсто се приближува до целта на ЕЦБ.

„Блумберг економикс“ предвидува дека зголемувањето на цените ќе забави на под два проценти веќе во август и, во просек, на само 1,4 процент во 2025 година. Сопствената прогноза на ЕЦБ предвидува стапка од 2 процента следната година.

„Бидејќи претходно погреши за обемот на притисокот на трошоците, Управниот совет ќе продолжи претпазливо додека се одвива циклусот на олеснување“, напиша во белешка водечкиот европски економист Џејми Раш. И покрај тоа, тој смета дека „сè уште е разумно да се очекува подлабоко намалување на каматните стапки годинава“.

Тој предвидува четири потези (намалувања) од четвртина поен, со што каматната стапка ќе биде на три проценти.

Патем, ЕЦБ во минатото докажа дека може да отстапи од Фед; кога ги намали стапките во декември 2015 година и повторно во март 2016 година, Федералните резерви започнаа тригодишен период на зголемувања. Народната банка на Швајцарија веќе го отвори патот во тековниот циклус, со неочекувано намалување на трошоците за задолжување во март, а со цел да се спречи растот на франкот.

Bloomberg

Економистите не се согласуваат за тоа каков би бил севкупниот ефект од разидувањето во одлуките и ставовите меѓу ЕЦБ и Фед.

Некои тврдат дека поагресивното олеснување може да донесе повеќе инфлациски притисоци во еврозоната: пониските трошоци за задолжување во однос на САД би можеле да ја ослабат единствената валута и да претставуваат дополнителен ризик поради повисоките увозни цени.

Но поранешниот главен економист на ЕЦБ, Питер Прает, предупредува дека - построго спроведување на политиката на Фед од она што се очекува - може да доведе до поголем амортизирачки ефект врз европската економија и може да ги поттикне креаторите на политиката во Франкфурт да ги намалат каматните стапки повеќе отколку што би направиле инаку.

„Постои реален ризик дека очекувањата за намалување на стапката ќе бидат разочарувачки, што ќе резултира со построги финансиски услови низ светот“, вели Прает. „На крајот на краиштата, ЕЦБ не треба да ја исклучи потребата од поагресивно намалување на каматните стапки“, смета тој.

Од друга страна, инвеститорите веќе се подготвуваат за загуби кога станува збор за еврото. На пазарот на опции минатата недела имаше двојно повеќе негативни договори во однос на еврото од позитивни, покажуваат податоците на „Депозитори траст“ (Depository Trust & Clearing Corporation).

Некои трговци се обложуваат дека европската валута ќе падне на 1,05 долар, од околу 1,08 долар од средата. Прекршувањето на тоа ниво може да ги внесе во игра изгледите за паритет евро-долар за првпат по 2022 година.