Европските банки со сопствен стабилен токен против доминацијата на САД, ЕЦБ не е воодушевена

Конзорциум од девет европски банки, меѓу кои гигантите ИНГ (ING) и „Уникредит“ (UniCredit), основа нова компанија за издавање стабилен токен врзан за еврото, со цел да се намали доминацијата на САД во областа на дигиталниот криптоимот.

Покрај ИН“ и „Уникредит“, во конзорциумот се и „Банка Села“ (Banca Sella), КБЦ (KBC), „Данске банка“ (Danske Bank), „Дека банка“ (DekaBank), СЕБ (SEB), „Каикса банка“ (CaixaBank) и „Рајфајзен банка интернешнал“ (Raiffeisen Bank International). Новата компанија, со седиште во Амстердам, треба да го лансира својот стабилен токен во втората половина на следната година.

Стабилните криптотокени се создадени така што ја одржуваат постојаната вредност во однос на традиционалните фиат-валути. Со употреба на блокчејн-технологија и криптографски механизми, овие токени може едноставно и веднаш да се пренесуваат преку интернет-протоколи.

Во последните години нивната употреба експлодира, особено меѓу трговците со криптовалути, но сè почесто се користат и за други видови дигитални плаќања и прекугранични трансакции. Огромен дел од нив е поддржан со американски долари.

Според неодамнешниот извештај на Банката на Италија (Banca d’Italia), глобалната пазарна капитализација на стабилните токени изнесува околу 300 милијарди долари, при што токените деноминирани во евра сочинуваат само пет отсто од вкупната вредност.

„Оваа иницијатива ќе обезбеди вистинска европска алтернатива на пазарот на стабилни токени, кој моментално е под доминација на САД, и ќе придонесе кон стратешката автономија на Европа во областа на плаќањата“, соопштија банките при најавата на проектот.

Тие нагласија дека иницијативата ќе создаде токен што ќе може да се користи за брзи и нискобуџетни плаќања и порамнувања.

„Дигиталните плаќања се клучни за новите платни и финансиски инфраструктури деноминирани во евра. Тие овозможуваат значителна ефикасност и транспарентност благодарение на програмските функционалности на блокчејн-технологијата и 24/7 прекуграничните порамнувања во реално време. Веруваме дека овој развој бара сеопфатен пристап на целата индустрија и затоа е клучно банките да усвојат единствени стандарди“, изјави Флорис Лугт, шеф за дигиталниот имот во ИНГ и јавен претставник на иницијативата.

Што ќе направи Европската централна банка (ЕЦБ), која отворено е скептична кон стабилните токени и кон криптоиндустријата воопшто? Делумно затоа што тие директно му конкурираат на планираното воведување на дигиталното евро.

Претседателката на ЕЦБ, Кристин Лагард, во јуни ги предупреди европските пратеници дека приватно издадените стабилни токени претставуваат ризик за монетарната политика и финансиската стабилност. Како побезбедна алтернатива таа го истакна воведувањето  дигитална верзија на заедничката европска валута и ги повика пратениците да усвојат законска рамка што би овозможила издавање дигитално евро.

Bloomberg

„Стабилните токени се издаваат со ветување дека ќе ја задржат стабилната вредност во однос на референтната актива. Засега се користат главно како мост до и од криптоекосистемот, а и како средство за полесна трговија со дигитален имот. Но, истовремено, тие тежнеат да преземат и традиционални улоги – да служат како средство за размена“, рече Лагард во септемвриски говор.

„На прв поглед, овие субјекти и активности може да изгледаат како нешто ново. Но не мора да чекаме да созреат за да сфатиме дека низ споредни врати повторно воведуваат стари ризици... Тоа се ризици што на регулаторите одамна им се добро познати“, додаде таа.

Иако ЕЦБ се залага за воведување дигитално евро, некои комерцијални банки се спротивставуваат на идејата, стравувајќи дека клиентите би можеле масовно да ги префрлат своите пари во дигитални паричници управувани од централната банка.

Bloomberg

На тоа предупреди и Здружението на банките на Словенија, кое инаку го поддржува дигиталното евро. Според нив, доколку корисниците масовно ги пренасочат депозитите во дигитално евро, тоа би можело да ги ослаби ликвидноста и капиталната сила на банките, па дури и да го зголеми ризикот од повлекување на средствата („bank run“). Воведувањето дигитално евро би им донело и големи трошоци, бидејќи би барало значителни инвестиции во инфраструктура.

Во Банката на Словенија (Banka Slovenije), која не коментира конкретни деловни иницијативи на пазарните актери, објаснија дека дигиталното евро би било „пари на централната банка“ (CBDC). Тоа значи дека покритието би го обезбедувала централната банка и дека би било дизајнирано за да ги задоволи потребите на корисниците – без ризик, со заштита на приватноста и на податоците.

Наспроти тоа, стабилноста и доверливоста на приватните стабилни токени зависат од ентитетот што ги издава и од веродостојноста на неговото ветување дека ќе ја зачува нивната вредност. Дополнително, приватните издавачи можат да ги користат личните податоци на корисниците за комерцијални цели.

Од Здружението на банките на Словенија за „Блумберг Адриа“ изјавија дека немаат непосредни информации за проектот на групата европски банки, па затоа не можат да го коментираат.

„Воопшто земено, во здружението ги следиме иницијативите што се однесуваат на развојот на дигиталните финансиски услуги, вклучувајќи ги и решенијата поврзани со дигиталното евро и други облици дигитален имот. Таквите проекти обично се предмет на разгледување од страна на надлежните европски институции и поединечните банки“, наведоа од здружението.

Во словенечкото банкарско здружение додаваат дека словенечките банки и штедилници би одлучувале самостојно за евентуално учество во вакви иницијативи, во согласност со својата деловна стратегија и регулаторната рамка.

Од најголемата словенечка банка, НЛБ (NLB), порачаа само дека „внимателно го следат развојот на стабилните токени“, но моментно немаат потврдени планови за нивна имплементација.

Издавањето стабилни токени во ЕУ е дозволено доколку издавачот добие лиценца во согласност со уредбата МиКА (MiCA), која ја регулира криптоиндустријата во Унијата. Таа бара од издавачите на токени да им овозможат на инвеститорите во ЕУ секогаш да можат да ги откупат своите средства по номинална вредност и обврзува дел од резервите да се држи во банкарски депозити.

ЕЦБ се спротивставува на т.н. шеми со повеќе издавачи, во кои европски и неевропски ентитет заедно издаваат заменливи стабилни токени. Во такви случаи, барањата од МиКА не се применуваат на неевропските издавачи.

Во сценарио на масовен откуп, инвеститорите природно би сакале да ги реализираат своите токени во јурисдикцијата со најсилни заштитни механизми – најверојатно во ЕУ. Но резервите во Унијата можеби нема да бидат доволни за покривање на таквата концентрирана побарувачка, предупредуваат од ЕЦБ.

Додека САД под администрацијата на Доналд Трамп широко ја прифаќаат новата криптоиндустрија, особено стабилните токени врзани за доларот, Европа се затвора.

Гувернерот на француската централна банка, Франсоа Вилроа де Гало, неодамна повика на заострување на европската регулаторна рамка за дигитален имот, која моментално им овозможува на криптокомпаниите да добијат лиценца во една земја членка и потоа да работат низ целата Унија со т.н. патен пасош.

Според податоците на „Блумберг“, ЕЦБ наводно бара поддршка за забрана на стабилни токени што би се издавале истовремено во ЕУ и во други јурисдикции. Со тоа би можело да дојде до судир со компании како „Сркл интернет“ (Circle Internet) и „Паксос“ (Paxos), кои работат прекугранично.

„Сркл“ е најголемиот издавач на стабилен токен врзан за еврото (EURC) и има одобрение според регулативата МиКА. „Тетер“ (Tether), најголемиот издавач на стабилни токени во светот, реши да не бара лиценца според европската регулатива и да не работи на пазарот на ЕУ. Поради тоа, криптоберзите мораа да ги отстранат токените на „Тетер“ од понудата за европските корисници. Сега, според извештаите, на удар би можела да биде и американската компанија „Сркл“.

Извештајот на „Дојче банк“ (Deutsche Bank) за стабилните токени, објавен во септември, укажува на суштинска дилема: сè повеќе земји во развој ги прифаќаат стабилните токени врзани за американскиот долар како замена за локалните депозити и готовина. „Тоа предизвика глобална монетарна дилема: државите мораат да ги прифатат стабилните токени или ризикуваат да заостанат. Европа е под особено голем притисок“, се наведува во извештајот.