Гугл е прогласен за монопол - што значи тоа и што следува

Гугл на компанијата „Алфабет“ беше прогласен за виновен двапати за помалку од една година за незаконско монополизирање на клучните сегменти на интернетот, по одлука на двајца федерални судии во одделни случаи.

Сега американското Министерство за правда најверојатно ќе бара големи промени во рекламната империја на Гугл: ова вклучува присилна продажба на клучната технологија, вклучително и рекламната размена што ги поврзува купувачите и продавачите на онлајн реклами. Целта е да се намали доминацијата на Гугл врз тоа како независните креатори на онлајн содржини генерираат приходи. Во друг случај, поврзан со монопол за пребарување, Гугл би можел да биде принуден да го продаде прелистувачот Хром (Chrome).

Донесувањето соодветни мерки во овие два – паралелни, но одвоени – случаи отвора сложен сет на прашања за владата: како ефикасно да се преструктурираат одредени делови на една од најголемите технолошки компании во светот. Тоа е процес кој може да трае со месеци, па дури и со години. „Мислам дека досега не сме виделе вакво нешто“, вели професорката по право на Универзитетот Вандербилт, Ребека Аленсворт. „Пред истиот судија беа сослушани големите случаи на распад на компанијата од минатото“.

Depositphotos

Сослушување следната недела.

Сè уште нема временска рамка за следните чекори по пресудата од четвртокот дека Гугл има нелегален монопол над клучните технологии за онлајн рекламирање. Сепак, следната недела започнува тринеделниот преглед, кој ќе ги анализира можните мерки поврзани со минатогодишната пресуда дека Гугл има монопол на пазарот за пребарување на интернет.

Федералниот судија Амит Мехта во Вашингтон, кој минатата година откри дека Гугл незаконски го контролира пазарот на интернет пребарување, веќе посочи дека ќе донесе одлука за правните лекови до август. Одлуката може да влијае и на судијата Леони Бринкем, која оваа недела пресуди во посебен случај против Гугл, изјави правниот експерт Ребека Аленсворт. „Тој веројатно има слобода прво да ја донесе одлуката, додека таа го нема тој луксуз“, додаде таа. Како одговор на пресудата донесена во четвртокот, Гугл објави дека ќе поднесе жалба на делот од случајот што го загуби.

„Не се согласуваме со одлуката на судот во врска со нашите онлајн алатки за креаторите“, рече Ли-Ен Мулхоланд, потпретседател за регулаторни работи на Гугл. „Авторите имаат многу опции, а го избираат Гугл бидејќи нашите алатки се едноставни, достапни и ефективни.

Монополска моќ

На прашањето за постапката за утврдување правни лекови, американското Министерство за правда (ДП) не одговори, но заменик-јавниот обвинител Гејл Слејтер во четвртокот рече: „Гугл е монопол и ја злоупотреби својата монополска моќ“.

Гугл сепак би можел да се обиде да се договори и во двата случаи, но – со оглед на најновите наоди на Министерството за правда – ќе мора да исполни исклучително високи критериуми за спогодба. Во март, Гугл веќе се сретна со претставници на Министерството за правда за да спречи распад на бизнисот за пребарување, но тој обид заврши неуспешно. Компанијата не може едноставно да плати голема казна, бидејќи Министерството за правда нема овластување да наметнува финансиски санкции во граѓански антимонополски случаи. Затоа, секој договор или судска одлука ќе мора да вклучи фундаментални промени во бизнисот.

Bloomberg

Судијата Бринхам во наредните недели ќе закаже серија рочишта, на кои двете страни ќе ги изнесат своите предлози во однос на мерките, пред да донесат конечна одлука. Во пресудата издадена во четвртокот, таа напиша дека Гугл воспоставил монопол над пазарите за размена на реклами и алатките што ги користат веб-страниците за да продаваат рекламен простор (т.н. рекламни сервери). Според нејзиното мислење, Гугл не ја исполни правната дефиниција за монопол на трет пазар – алатките што огласувачите ги користат за купување реклами за прикажување.

Министерството за правда повторно ќе се соочи со рекламниот гигант следната недела во судницата на судијата Мехта, каде што ќе расправаат за промените потребни за ревитализација на конкурентната средина. Владата сака Гугл да го продаде прелистувачот Хром, да им дозволи на конкурентите да лиценцираат податоци од прелистувачот и да му забрани да плаќа за ексклузивност на други апликации и уреди.

Судијата Мехта откри дека Гугл користел милијарди долари, платени на „Епл“ и други партнери, за да го наметне својот пребарувач како стандарден избор на паметни телефони и интернет прелистувачи. На овој начин, ефективно ја истисна конкуренцијата и ги спречи ривалите да се пробијат на пазарот.

Во ноември 2024 година, Гугл го нарече предлогот на Министерството за правда „радикално интервенционистичка агенда што ќе им наштети на Американците и на лидерството на САД во глобалната технологија“. Иако министерството не ги разгледува поединечните случаи во вакуум, експертите сметаат дека е можно тие да се решат посебно.

Во апстрактна смисла не можете да го скршите Гугл

И двата случаи се занимаваат со различни сегменти од бизнисот на Гугл и бараат технички исклучително сложени решенија. „Не постои такво нешто како апстрактно да се скрши Гугл“, рече професорот Аленсворт.

Во случај на рекламна технологија, двете страни – Гугл и Министерството за правда – ќе ги поднесат своите предлози за тоа како да се продолжи во светлина на пресудата. Во тужбата поднесена на почетокот на 2023 година, Министерството за правда соопшти дека сака Гугл да го продаде својот пакет „Ед менаџер“ (Ad Manager), кој ги вклучува серверот за реклами на издавачот (DFP) и размената на реклами (AdX), заедно со можни дополнителни мерки, вклучително и реструктурирање што ќе ја поправи штетата предизвикана од ограничувањето на конкуренцијата.

Целиот процес би можел да биде комплициран поради одлуките на судијата Бринкем. Во својата пресуда таа напиша дека „Гугл со зајакнување на својот бизнис на сметка на авторите, како и со стекнувањето на „Даблклик“ (DoubleClick), обезбеди доминантна улога во двата од овие сегменти на рекламната технологија“. И покрај ова, исто така откри дека „владата не успеа да докаже дека аквизициите на „Даблклик“ и „Адмелд“ (Admeld) се антиконкурентни“.

Но, тоа не е неопходен услов за откажување на тие аквизиции, предупредува Аленсворт. „Ова е за вертикална интеграција што доведе до однесување кое судијата Бринхам го идентификуваше како проблематично“, рече таа, укажувајќи на пристапот на Гугл за поврзување на различни делови од својот бизнис во единствен систем. Распадот на компанијата може да има силно влијание врз нејзината добивка, но – поради очекуваните повеќегодишни жалби – краткорочни промени се малку веројатни.

„Одделувањето на приходите од реклами тешко би го погодило целиот бизнис модел“, вели Ден Морган, аналитичар во „Синовус“. „Не очекувајте никакви промени додека не се смири прашината по жалбениот процес“.