И додека меѓународната заедница се обидува да ги стабилизира пазарите на нафта и други суровини, нема знаци за примирје во Персискиот Залив. Војната дополнително ескалираше откако Иран започна нови напади врз цели во Израел и Обединетите Арапски Емирати. Од друга страна, Израел и САД продолжуваат да напаѓаат стратешки цели во Исламската Република.
Војната во Иран и нејзиното влијание врз инфлацијата можат да ja натераат Европската централна банка (ЕЦБ) да ги зголеми каматните стапки порано отколку што се очекуваше. На домашен терен, пак, турбуленции на финансискиот пазар: Министерството за финансии открило измамнички практики кај финансиските друштва, најпознати меѓу народот како „брзи кредити“.
Добро утро, ви пишува Игор Петровски од дигиталната редакција на „Блумберг Адрија“, а ова се петте вести што ги издвоиме за почеток на денот:
Досега невидено: МАЕ ќе ослободи 400 милиони барели нафта
Членките на Меѓународната агенција за енергија - МАЕ (IEA) постигнаа договор за досега невидено ослободување на 400 милиони барели нафта од стратешките резерви, јави „Блумберг“. Координираната акција има за цел да го намали силниот притисок врз енергетските пазари предизвикан од ескалацијата на конфликтот помеѓу САД-Израел и Иран што ги вовлече и останатите земји од Персискиот залив и прерасна во регионален судир на Блискиот Исток.
И покрај рекордниот обем на интервенција, пазарите реагираа претпазливо. Цената на суровата нафта Брент накратко падна по официјалната потврда на МАЕ, но брзо се стабилизираше на околу 91 долар за барел. Главната причина за воздржаноста на инвеститорите е недостатокот на конкретен план за имплементација. Имено, сè уште не е разјаснето со каква динамика и темпо ќе се пушти нафтата во оптек, што останува клучно прашање за понатамошно формирање на цените.
Колку гориво можете да купите со просечна плата во регионот: Во Македонија најмалку
Растечките цени на нафтата се пресликаа на цените на локалните бензински станици. Во Македонија во понеделникот имаше долги колони возила и нервозни возачи, кои чекаа на го наполнат резервоарот по пониска цена. Од вторникот дизелот се продава за 14,5 денари за литар поскапо и чини 85,5 денари. Цената на бензинот од 95 октани изнесува 79,5 денари за литар, а тој поскапи за пет денари.
Сепак, и со новите цени на горивата, Македонија има најевтини деривати во регионот Адрија. Од петте земји, вчера само просечната цена на бензинот во Сараево беше пониска отколку во Македонија. Србија, пак, има убедливо најскапи горива во регионот.
Компаниите масовно купуваат свои акции - скриен мотор на растот на берзата
Големите институционални инвеститори со години се сметаат за главен двигател на пазарите на акции. Во последните неколку години на таа слика се придружи нов фактор – малопродажни (retail) инвеститори што можат да предизвикаат силни краткорочни поместувања преку платформи за тргување и социјални мрежи. Сепак, зад еден од најважните извори на побарувачка на американскиот пазар на акции стои актер што ретко се гледа во тој контекст - самите компании.
Додека инвеститорите ги анализираат каматните стапки, инфлацијата и движењата на централните банки, компаниите од индексот S&P 500 со години користат многу директен механизам за враќање на капиталот кај акционерите - откуп на сопствени акции (англиски: buyback). Токму овие програми станаа еден од најважните структурни извори на побарувачка за акции на пазарот.
Како 12-те денови од 2025 ја обликуваат сегашната војна во Заливот
Вo многу аспекти, војната што се одвива на Блискиот Исток се води со сознанија извлечени од таа пред неа. Тактиките што го обликуваат конфликтот - вклучувајќи ги напорите на САД и Израел да ги парализираат можностите за лансирање на Иран и потпирањето на Техеран на роевите евтини дронови - беа тестирани за време на краткиот конфликт во јуни 2025 година во кој беа вклучени сите три земји, дополнувајќи го повеќедецениското искуство на вклучените војски.
„Американската и израелската војска го поминаа времето од крајот на 12-дневната војна минатата година впивајќи ги и интегрирајќи ги научените лекции и дизајнирајќи вистински комбинирана воена кампања“, вели Дејна Строул, директор за истражување во Вашингтонскиот институт за политика на Блискиот Исток, кој служеше во Пентагон под претседателот Џо Бајден. „Военото планирање и оперативниот дизајн само чекаа политичка насока за да се спроведе.“
Дата центри на „Амазон“ меѓу „жртвите“ во војната со Иран
Со милениуми, завојуваните страни при секоја војна се обидуваат да ја оштетат или уништат инфраструктурата на своите противници со труење на бунари, палење мостови или, во поново време, напаѓање на железници, рафинерии и аеродроми. Во војната што сега се одвива низ Блискиот Исток, на листата е додаден уште еден вид на цел: центри за податоци или дата - центри.
Нападите со беспилотни летала досега оштетија три објекти управувани од „Амазон“ (Amazon.com Inc.) во Обединетите Арапски Емирати и Бахреин. Израел и САД погодија најмалку два центри за податоци во Техеран - еден од нив поврзан со Корпусот на Исламската револуционерна гарда - според „Холистик Резилиенс“ (Holistic Resilience), непрофитна организација за мапирање на воздушни напади. Нападот на вакви објекти може да „парализира банки, да онеспособи владини канцеларии“ и клучни индустрии, вели Даниел Ефрати, главен извршен директор на „НЕД Центри за податоци“ (NED Data Centers), израелска компанија што гради утврдени центри за податоци. „Ако имате една минута застој, тоа може да ја чини секоја организација милиони“.