Причини поради кои се очекува уште поголема нестабилност на пазарот

Патниците кои често летаат со авион се навикнати на турбуленции, а многумина од нив дури и го очекуваат тоа. Сепак, тие може да предизвикаат вознемиреност дури и кај најчестите патници.

Токму тоа се случи на пазарите минатата недела. Очекуваните турбуленции, кои делумно беа предизвикани од три промени на парадигмата, беа интензивирани од два помалку очекувани фактора, чие времетраење ќе има многу важна улога во функционирањето на пазарот.

Повеќето економисти, инвеститори и трговци досега во голема мера прифатија дека светските економски и финансиски пазари минуваат низ три промени на режимот:

- Предвидливите инјекции за ликвидност на централните банки и ниските каматни стапки се заменети со глобално заострување на монетарната политика.

- Економскиот раст значително забавува, бидејќи во исто време трите системски најважни области на светската економија губат моментум.

- Глобализацијата се движи од очекуваната економска и финансиска интеграција кон поголема фрагментација, делумно поради постојаните геополитички тензии.

Овие три промени, секоја поединечно, но и заедно, значат поголема економска и финансиска нестабилност. Кога станува збор за можните економски и финансиски резултати, се зголемуваат изгледите за крајно негативни сценарија.

Пазарните настани од минатата недела, како што се изненадувачките движења на цените на валутите и приходите, дополнително ги оптоварија инвеститорите и трговците, кои веќе се справуваат со овие три непријатни промени на парадигмата. Минатата недела дополнително беше оптоварена со уште два фактора.

Првиот фактор беше брзото губење на довербата во креаторите на политиките. Пазарите, кои со години гледаа на Федералните резерви во САД и на британската влада како на потиснувачи на нестабилноста, сега ги гледаат како значаен извор на загрижувачка нестабилност.

Поради верувањето дека инфлацијата ќе биде транзиторна и по лошото управување со политиката, ФЕД се обидува да се избори против високата и штетна инфлација. Но, бидејќи ФЕД толку многу заостануваше, сега е принуден агресивно да ги зголемува каматните стапки, што ја забавува домашната и глобалната економија. Дополнително, претходно можното сценарио за меко приземјување е заменето со загрижувачки зголемена можност централната банка да ги доведе САД во рецесија, што ќе наштети на многу повеќе од домашната економија.

Новата влада на британската премиерка Лиз Трас, покрај одлуката за структурни реформи и стабилизација на цените на енергенсите, одлучи да ги намали даноците за поголемиот дел од населението, што е потег што не е виден 50 години. Загриженоста за инфлацијата и потребите за задолжување натежнаа над фунтата, која падна на нивоа последен пат забележани во 1985 година. Тие, исто така, придонесоа за највисокото зголемување на трошоците за задолжување во историјата, мерено со приносите на петгодишните обврзници.

Споменатите настани доведуваат до економска и финансиска нестабилност, а на краток рок е многу тешко да се смени таквата состојба.

Другиот дополнителен фактор се однесува на готовинскиот тек и ликвидноста на пазарите.

Според Банката на Америка (Bank of America), околу 30 милијарди долари биле префрлени од акции и обврзници во готовина. Овој индикатор, како и други, како што е рекордниот раст на решенија за заштита од намалување на основната главнина, укажува на можноста за прераспределба на големи средства што го попречува правилното функционирање на пазарот.

Колку се почести пречките во функционирањето на пазарот, трговците и инвеститорите сè повеќе се загрижени дека нема да можат да го променат портфолиото, онака како што сакаат. Колку е поголема нивната неспособност да го направат она за што имаат намера, толку е поголем ризикот од ширење на нарушувања на пазарот. Најчесто тоа е случај со фиксниот приход и многу обврзници на билансите на централните банки.

Како што претходно пишував во колумните за Bloomberg Opinion, веќе очекував зголемена нестабилност и опаѓање на цените бидејќи пазарите претрпеа три големи промени на парадигмата. Случувањата од изминатата недела укажуваат на ризик од поголема нестабилност што го отежнува и онака нерамниот пат кон економска и финансиска рамнотежа, што ги прави поверојатни грешките при инвестирањето.