ЕСГ или обични „ванила“ акции и обврзници?

Пазарот на ЕСГ-акции во 2024 година засега ги надминува „плејн ванила“ (англиски: plain vanilla - фраза за наједноставниот облик на средство или финансиски инструмент без додатоци) акции, но минимално. Побарувачката за компании кои ги исполнуваат ЕСГ критериумите и растот на средствата во ЕСГ фондовите придонесуваат кон овој тренд. Од друга страна, цените на ЕСГ обврзниците до неодамна паѓаа побрзо од обичните („плејн ванила“) обврзници, но во последниот месец забележаа закрепнување и ги достигнаа цените на обичните обврзници. За овој тренд придонесе силната понуда на ЕСГ обврзници и поголемата ориентација на инвеститорите кон „плејн ванила“ обврзници поради можната поголема заработка од зголемената нестабилност.

Кога го гледаме вреднувањето, индексот MSCI World е потценет во споредба со индексот MSCI ESG. Тековниот сооднос цена/заработка (P/E) за индексот MSCI World е 22 пати, додека за индексот ESG е над 24 пати. Ова е најголемата разлика во вреднувањето во последните пет години. Исто така, споредувајќи го соодносот цена/книговодствена вредност (P/B) и соодносот цена/приходи (P/S), гледаме дека обичниот капитал е потценет во однос на ЕСГ капиталот. Причината за ова е силната агенда и побарувачката за компании усогласени со ЕСГ стандардите. Просечните нето маржи за глобалниот берзански индекс ESG моментално се 10,1 проценти, додека за обичниот  индекс се 9,4 проценти, што објаснува и зошто ЕСГ акциите се поскапи од обичните. Очекувам продолжување на благото надминување на перформансите на ЕСГ капиталот во остатокот од годината, поттикнати од високата побарувачка на инвеститорите, особено на пазарот на ЕУ каде што ЕСГ е високо регулиран и се очекува дополнително регулирање на приватните компании, не само на котираните.

Пазарот на ЕСГ акции е веќе доста развиен, но очекувам понатамошни приливи во УЦИТС (UCITS) и ЕТФ (ETF), со поголем акцент на диверзификацијата. Очекувам раст на приливите во конкретни ЕСГ фондови како што се климатските фондови или секторските ЕСГ фондови кои ги следат движењата на цените на компаниите кои произведуваат полупроводници за понатамошна електрификација на економиите. Од друга страна, очекувам развој на фондови кои не се ЕСГ со оглед на поделените мислења за придобивките од ЕСГ, како што се ултра-конзервативните фондови (на пр. Коишто ги следат католичките принципи или само десно ориентираните компании) или оние кои инвестираат исклучиво во компании поврзани на фосилните горива.

Што се однесува до ЕСГ обврзниците, издавањето зелени обврзници стана задолжително (приближно 53 проценти во 2024 година се зелени обврзници од сите ЕСГ обврзници), а има и зголемување на издавањето на одржливи обврзници (33 проценти учество). Во наредните години очекувам продолжување на нивниот раст, но и со диверзификација кон изданијата со префиксите „род“ (gender), „социјални“(social), „вода“(water) или „катастрофа“ (catastrophe). Посебно интересни се емисиите на „катастрофа“ обврзници кои најчесто ги издаваат осигурителни и реосигурителни компании за да се заштитат од ризик од високи штети предизвикани од екстремни временски настани како што се тајфуни, цунами, урагани и земјотреси. На пример, има голем број вакви емисии за заштита од тајфуни во Јапонија или урагани на Карипските острови. „Катастрофа“ обврзниците даваат, во просек, многу поголеми приноси од обичните обврзници, со оглед на зголемениот ризик. На пример, приносот на обврзницата која штити од последици од земјотреси во Калифорнија е околу 13 проценти, додека приносите на државните обврзници се помеѓу 2-6 проценти, во зависност од државата. Се разбира, зад овој повисок принос се крие поголем ризик отколку за државните обврзници, но повеќето од проспектите на овие обврзници содржат клаузули како минимална штета и услови кога се активира исплатата на имателите на таквите обврзници.