Нема гаранција дека каматите ќе паѓаат годинава

Заканите од долготрајната инфлација ќе ја спречат Европската централна банка да ги намали каматните стапки оваа година – дури и ако веќе не може да се исклучи рецесијата, вели членот на Управниот совет Роберт Холцман.

Економијата на еврозоната разочара и властите веројатно ќе се покажат премногу оптимисти по објавувањето на резултатите од четвртиот квартал, рече Холцман во интервјуто во Давос, Швајцарија, каде што присуствува на Светскиот економски форум. Во исто време, геополитичките конфликти – како оној на Блискиот Исток – се ризик за нарушување на синџирите на снабдување и енергетските пазари, задржувајќи го притисокот врз цените што ЕЦБ не може да го игнорира.

„Геополитичката закана се зголеми бидејќи она што досега го видовме од Хутите – не мислам дека е крај, тоа може да биде увертира за нешто многу пошироко, што ќе влијае на Суецкиот канал и ќе ги зголеми цените“, рече Холцман во понеделникот. „Воопшто не треба да сметаме на намалување на стапката во 2024 година“.

Инфлацијата беше блиску до целта на ЕЦБ од два отсто кон крајот на минатата година, поттикнувајќи шпекулации за тоа кога креаторите на политиката ќе ја сменат најголемата кампања за затегнување на монетарната политика од воведувањето на еврото пред 25 години. Трговците се обложуваат на шест намалувања по четвртина поен почнувајќи од април, додека економистите предвидуваат четири потези, а првиот би се случил во јуни.

Холцман го повтори ставот на неговите колеги, вклучително и претседателката на ЕЦБ Кристин Лагард и главниот економист Филип Лејн – дека е „прерано“ да се зборува за намалување на трошоците за задолжување.

„Доколку се одреди таков датум, тој веднаш ќе поттикне динамика што не можеме да ја контролираме“, рече Холцман, кој е и шеф на австриската централна банка. „И со сето знаење што го имаме во моментов, не би било фер да го направиме тоа бидејќи не знаеме како ќе се одвива инфлацијата“.

Говорејќи на телевизијата „Блумберг“ во понеделникот, претседателот на Бундесбанк, Јоаким Нагел, се согласи дека е прерано да се зборува за монетарно олеснување, сугерирајќи да нема да има потези пред летото.

„Можеби можеме да почекаме до летната пауза или што и да е, но не сакам да шпекулирам“, рече тој во Давос, нагласувајќи дека официјалните лица ќе останат зависни од податоците. „Мислам дека е рано да се зборува за кратења“.

ЕЦБ во моментов предвидува вкупната инфлација да достигне два отсто во втората половина на 2025 година, додека основните ценовни притисоци се очекува да останат над тој праг до крајот на 2026 година.

Холцман го опиша најновиот тренд како „странично движење“ и предупреди дека може да продолжи. Барањата за плати сè уште не се намалени, а некои од најновите договори во Германија, Австрија и Холандија укажуваат на „прилично големи“ зголемувања.

И тоа се случува и покрај слабеењето на економијата. Во понеделникот, Германија објави пад од 0,3 отсто во четвртиот квартал и пад на производството со иста големина за цела 2023 година.

Оценката на Управниот совет стана „малку поскептична“ во текот на изминатите месеци, рече Холцман. Податоците за четвртиот квартал за еврозоната ќе бидат објавени на 30 јануари, а Австриецот рече дека стравува дека после тоа „ќе бидеме малку помалку оптимисти“.

Иако тој не предвидува дека регионот ќе падне во „вистинска рецесија“, таа би можела да подлегне на онаа „лесно предизвикана од надворешни фактори“.

„Доколку геополитичките ризици доведат до зголемување на цената на нафтата, цената на гасот би пораснала, тоа би погодило и голем број индустрии кои се веќе погодени. Можеби дури и услужната индустрија“, рече тој. „Тогаш, рецесија не е неверојатна“.