Божиновска ексклузивно: Нема доказ за нашата сопственост во терминалот во Александрополис

Денеска почнува со работа терминалот за течен природен гас (ЛНГ) во Александрополис, Грција. Според најавите од претходниот период, овој терминал треба да обезбеди природен гас за неколку земји, меѓу кои и за Македонија.

Но, министерката за енергетика, рударство и минерални суровини Сања Божиновска во изјава за „Блумберг Адрија“ вели дека, според документите што ги затекнала со доаѓањето на функцијата, земјава засега нема да има корист од терминалот.

„Она што во моментов нè загрижува, врзано за диверзификација на снабдувањето со гас, е што терминалот за течен природен гас во грчки Александрополис почнува да функционира на 1 октомври, а ние од тоа засега веројатно нема да имаме некаква корист. Иако беше најавено дека Македонија е сопственик на 10 отсто од терминалот и на една четвртина од гасната централа во Александрополис, она што како документација може да се најде е само дека сме платиле 3 милиони евра за капацитет. Односно, нема никакви документи за некаква сопственост и вклученост за земјава во целиот проект“, вели Божиновска.

Министерката дала налог ЕСМ да ја пронајде целата документација врзана за најавената инвестиција за да се види што всушност се случило и да се планираат следните чекори.

Паралелно, претходната влада закупила капацитет преку кој гасот од Грција треба да стигнува во земјава, но ни тој не може да се користи затоа што инфраструктурно не е поврзан со земјава.

„Исто така ќе ја испитаме можноста закупниот капацитет што е платен да му го препродадеме на некој друг, да не биде дека залудно сме потрошиле толку пари“, вели Божиновска за „Блумберг Адрија“.

Во врска со интерконекторот кај Неготино, кој треба да ја поврзе Македонија со Грција, Божиновска вели дека во подготовка е нов тендер „кој сигурно нема да трае толку долго како оној што го распиша претходната влада и кој немаше завршница“.

На крајот на март 2021 година, Македонија официјално се вклучи во проектот за изградба на терминал за течен природен гас, по потпишувањето меморандуми за соработка меѓу АД ЕСМ, АД Националните енергетски ресурси и компании од Грција.

Во мај 2022 година во Александрополис почна изградбата на терминалот за течен природен гас (ЛНГ), на што присуствуваа тогашните премиери на Северна Македонија, Грција и на Бугарија, како и претседателот на Србија и претседателот на Европскиот совет.

Тогашната македонска влада изјави дека „во согласност со договорот, нашата земја придонесува со 25 проценти во електроцентралата на природен гас во Александрополис, со капацитет од 800 мегавати“. Тогаш исто така беше посочено дека се очекува и учество „со 10 отсто во вкупната инвестициска вредност од 370 милиони евра за гасниот терминал“.

Специјално адаптираниот танкер „Александрополис“, кој служи како пловечка единица за регасификација, пристигна во Александрополис во средината на декември минатата година, означувајќи клучна пресвртница во изградбата на регионалниот проект.

Тој треба да испорачува природен гас до грчкиот преносен систем и оттаму до крајните потрошувачи во Грција, Бугарија, Романија, Македонија, Србија и понатаму во Молдавија и Украина на исток, како и Унгарија и Словачка на запад, со максимален одржлив капацитет од 5,5 милијарди кубни метри годишно. Со овој проект ѝ се става крај на зависноста на регионот од руски гас.

Проектот е кофинансиран од средства на Европскиот фонд за регионален развој на Европската Унија преку оперативната програма „Конкурентност, претприемаштво и иновации (ЕПАнеК)“, во рамките на НСРФ 2014-2020 година.