Цената на пченицата паѓа, ќе се преслика ли на цената на лебот?

Цената на пченицата се врати на нивото од пред пет години. Падот е позначителен во последната година, кога цената падна значително во однос на највисоките ниво од периодот на инфлацијата во 2022 и 2023 година.

Фјучерсите за пченицата месецов се тргуваат по цена од 5 до 6 долари за бушел, што е блиску до најниското ниво од 2020 година. Еден бушел пченица тежи приближно 27,216 килограми, оттука цената за килограм пченица изнесува околу 0,19 долари (нешто над 11 денари). Причина за падот е големата глобална понуда, следена од слаба побарувачка.

Блумберг терминал

Какви ќе бидат трендовите во следниот период? Очекувањата се резервите од пченица во Австралија да завршат со значително повисоко ниво сезонава, бидејќи извозот кон Кина нагло опадна. Меѓу октомври и март биле испорачани само 546.000 метрички тони, наспроти 2,9 милиони тони во истиот период лани.

Дополнително, допрва следува жетва во Русија и на северната хемисфера и очекувањата се дека пазарот ќе биде преплавен со евтино жито. Според најновите извештаи, на глобално ниво во сезоната 2025/2026 година се очекува производството да изнесува 808,5 милиони тони.

И Македонија очекува добра жетва

Земјава годишно произведува под 250.000 тони пченица, што е околу 120.000 тони помалку од потребните количества.

Перо Стојкоски, претседател на Асоцијацијата на земјоделци и фармери, во изјава за „Блумберг Адрија“ вели дека иако има уште време до жетвата, временските услови овозможуваат земјоделците да се надеваат на добра жетва.

„Засадени се слични површини како лани, но квалитетот на пченицата годинава е многу подобар“, вели тој.

Стојкоски напоменува дека земјоделците се свесни дека цената на пченицата се намалува на глобално ниво, но очекуваат дека државата ќе им излезе во пресрет за да не работат со загуби.

Цената на домашната пченица лани била двојно пониска од таа на увозната

Минатата година килограм пченица во земјава се откупуваше по цена од 9 до 11 денари за килограм.

„Оваа цена е многу ниска. За да се произведе килограм пченица, трошокот е 13,5 денари. Државата мора да им излезе во пресрет на земјоделците и не само да овозможи покривање на оваа разлика туку и да им помогне нешто да заработат“.

Според податоците од годишниот извештај на цените на земјоделски производи за 2023-2024 година, кој го објавува Земјоделско-пазарниот информативен систем при Министерството за земјоделство, просечната откупна цена лани била за 5,39 отсто пониска од 2023 година. Просечната откупна цена на увозната пченица била двојно повисока од таа на домашната. Се намалиле и цените на пченката и на јачменот.

Дали евтината пченица ќе ја намали цената на лебот?

Производителите на леб велат дека откупната цена годинава ќе се движи во рамките на ланските цени. За намалување на цената на лебот не може да стане збор, вели во изјава за „Блумберг Адрија“, Горан Ѓорѓиевски, претседател на Агробизнис-комората при Сојузот на стопански комори.

„Цената на суровината учествува со 35 отсто во крајната цена на лебот. Но исто толкав е уделот и на трошоците за вработените, кои во последните години значително се зголемија. Зголемени се и транспортните трошоци, каматните стапки, провизиите. Поголем дел од годината цените на нашите производи беа замрзнати, така што голем дел компании работат и со загуба“, вели тој.

Субвенции

Производителите на пченица се корисници на директни плаќања во висина од 6.000 денари по хектар во случаите кога произведуваат без употреба на сертифициран семенски материјал. Ако користат сертифициран материјал, поддршката по хектар изнесува 13.000 денари.

Земјоделците можат да користат и дополнителните директни плаќања, кои се условени со минимални просечни приноси. За пченицата минималниот принос изнесува 3.000 килограми по хектар, а поддршката 6.000 денари за секој хектар.