Жешки цени на суровото какао во светот, чоколадите во Македонија – замрзнати

Цената на какаото варира околу 8.000 долари за тон во моментов, а откако оваа суровина минатата година урна педесетгодишен рекорд. Од 3.000 долари за тон, колку што чинеше на почетокот на 2024 година, на крајот на годината надмина 12.000 долари. Оттогаш  ценовната променливост носи нови неизвесности во прогнозите на аналитичарите.

Главниот аналитичар на „Блумберг Адрија“, Михаел Блажековиќ, потврдува дека цената на какаото покажува исклучителна нестабилност во последните месеци, честопати со дневни движења што надминуваат пет отсто.

Bloomberg Terminal

Како причини за силната нестабилноста на цената на суровината Блажековиќ ја наведува најавата на најголемиот производител на чоколада и чоколадни мешавини, „Бери Колибаут“, од каде што очекуваат намалување на побарувачката поради високите цени на какаото, но и потенцијалните проблеми со американските царини.

Сепак, најголем проблем за одгледувачите на зрната се климатските промени. На какаото му се потребни висока температура, изобилство вода и влажност на воздухот, што го ограничува неговото одгледување во одредени региони, првенствено во Западна Африка и во Централна и Јужна Америка, често во шумски области.

Замрзната чоколада

Производителите што купуваа суровини на крајот на минатата година, според нашиот аналитичар, се соочуваат со влошување на обртните средства, „а повисоките трошоци за суровини може да почнат да се одразуваат на малопродажните цени на чоколадата во наредните месеци, имајќи предвид дека обично се потребни меѓу шест и дванаесет месеци за цената на зрната какао да се пренесе на финалниот производ“, пишува Блажековиќ.

Сепак, силниот раст на цената на суровината не се преслика на македонскиот пазар. Податоците покажуваат дека инфлацијата кај чоколадата во Србија надмина 40 отсто, во Хрватска стигна до 30 отсто, а во земјава 11 отсто.

Некои од производителите што го користат какаото како основна суровина во земјава велат дека инфлацијата кај чоколадата во земјава е нереална затоа што цените не се пазарни. Во два наврата минатата година биле зголемувани цените по околу 15 отсто, но мерките на Владата со кои се ограничува цената и на овие производи влијаеле цената на суровината да не се преслика на финалната на штета на приходите на компаниите.

Цените ќе растат

„Очекувам цените на какаото да останат покачени, бидејќи временските прогнози за клучните региони за производство не покажуваат значителни подобрувања, плантажите сè уште се обновуваат, а потенцијалните промени во царинските политики внесуваат дополнителна неизвесност“, вели нашиот аналитичар Блажековиќ

Нашиот аналитички тим во прогнозата за годинава напиша дека регионот Адрија го очекуваат повисоки цени на чоколадните производи и на кафето. Освен влезните трошоци, како фактор за раст на цените тие ги посочија и силниот раст на платите како и солидните изгледи за економски раст, кои влијаат на зголемување на побарувачката.

„Тоа сугерира дека по 2024 година, 2025-та би можела да донесе уште ’погорчлива’ реалност за потрошувачите кога станува збор за цените“, напишаа нашите аналитичари.

Колку во земјава ќе се почувствува нестабилноста на цената на суровините ќе се види по завршувањето на овој месец, до кога важат владините мерки за замрзнување на цените за основните и за ограничување на маржите на дел од другите производи.

Добрите чоколади прават добри резултати

Анализата на податоците покажува дека кога станува збор за добра чоколада, цената не е пресудна.

„И покрај предизвиците, производителите од премиум сегментот, како што е ’Линдт’, продолжуваат да бележат добри резултати. ’Линдт’ забележа раст на обемот на продажба од 7,8 проценти во 2024 година, што укажува на стабилна побарувачка за поквалитетна чоколада“, вели Блажековиќ.