Ера на царини - како пазарите ја следат непредвидливоста на Трамп

Висока волатилност ги обележа глобалните пазари оваа година, поради геополитичките случувања и непредвидливоста на американските царини. Европа од лидер падна на последното место, а индексот MSCI Emerging Markets, фокусиран на пазарите во развој, забележа убедливо најдобар принос од почетокот на годината, додека по него следува S&P 500.

Матеј Вујаниќ, пазарен аналитичар во „Блумберг Адрија“, зборуваше за навигацијата на пазарот во ерата на тарифите на Меѓународната конференција за финансиски пазари во Црна Гора (Montenegro Financial Markets) којашто се одржува во Подгорица.

Тој истакна дека американските царини се последица на трговскиот дефицит на Америка, кој достигна милијарди долари со некои земји.

САД имаат најголем дефицит во надворешната трговија со Кина (270,4 милијарди долари), по што следува Европската Унија, кога ќе се комбинираат износите на нејзините членки. Во однос на износот на надворешно-трговскиот дефицит со САД подтоа предничат Мексико и Виетнам.

САД имаат дефицит помеѓу 60 и 80 милијарди долари, меѓу другите, со Ирска, Германија, Тајван, Јапонија и Јужна Кореја.

„Засега, се чини дека царините на Трамп успеваат да го намалат трговскиот дефицит, а во текот на следните десет години, тие би го намалиле вкупниот дефицит за четири билиони долари“, рече Вујаниќ.

Тој додаде дека царините се користат и како лост на политичка моќ, а не само како алатка за намалување на дефицитот.

Тој ги издвои Денот на ослободувањето во април, почетокот на укинување на царините со Кина во јуни, договорот на САД со ЕУ и Јапонија во јули и денот кога судот ги прогласи царините на Трамп за неуставни во август како најважни настани.

ПРОЦЕНЕТА ПРОСЕЧНА ЕФЕКТИВНА СТАПКА НА ЦАРИНИТЕ

Bloomberg Adria

Царините за стоки од ЕУ беа 2,5 проценти пред да бидат воведени новите, а во еден момент имаше активни закани од Трамп за воведување царинска стапка од 50 проценти. „Иако стапката моментално е 15 проценти, сето ова е предмет на промена поради непредвидливоста на Трамп“, нагласи Вујаниќ.

Движења на пазарите

Вујаниќ, како потсетување, истакна дека оваа година се забележува висока нестабилност на пазарот и раст на индексите MSCI Emerging Markets и S&P 500.

„Доларот слабее во однос на другите валути поради падот на расположението на инвеститорите поради царините и непредвидливоста на Трамп. Слабиот долар е една од причините за силните пазари во развој, кои имаа инверзна корелација со доларот“, истакна Вујаниќ.

Забележливо е и значително стеснување на разликата помеѓу приносите на американските и германските десетгодишни обврзници.

Аналитичарот на „Блумберг Адрија“, исто така, истакна дека скапоцените метали се во фокусот на инвеститорите и дека пазарот на стоки водеше пред другите класи на средства оваа година сè додека цените на бакарот не потонаа поради укинувањето на царините.

„Златото продолжува да го води пазарот на стоки поради бегството на инвеститорите кон безбедни средства. Пазарот на енергија паѓа поради падот на нафтата поради зголеменото производство во САД и од страна на ОПЕК“, рече Вујаниќ.

Matej Vujanić (Bloomberg Adria)

Прогноза

Според податоците, Европа засега добро се справува и покрај царините, а фискалните стимулации ги туркаат европските акции. Лидери во растот се финансиите и индустријата, додека автомобилската индустрија и фармацевтската индустрија се секторите кои најлошо се снаоѓаат. ИТ се справува доста лошо бидејќи заостанува зад трендовите на вештачката интелигенција.

Во третиот и четвртиот квартал од оваа година, Вујаниќ предвидува дека дискусиите ќе продолжат за вклучување на царините во буџетскиот процес преку постапката за „буџетско усогласување“, а клучен ден е 10 ноември, кога истекува паузата за воведување царини за стоки од Кина, а самитот на Г-20 е исто така закажан за истиот месец, што би можело да влијае на понатамошниот развој на пазарот.

Втората половина од годината, додаде тој, ќе донесе и одлука на Врховниот суд за легалноста на царините на Трамп.

„Тешко е да се каже како ќе се движат пазарите, се очекува одлуката на Фед, понатамошни дејствија од страна на ЕЦБ, потенцијалното укинување на царините од страна на Врховниот суд, што би влијаело негативно на расположението кон САД, а позитивно на остатокот од светот. Геополитичките случувања исто така ќе го одредат правецот на движење“, заклучи Вујаниќ.